Bí quyết đánh giá đúng nhân viên

Nếu so sánh giữa tất cả các kỹ năng quản lý thì có lẽ kỹ năng Ä‘ánh giá nhân viên là khó nhất. Tuy nhiên, Ä‘ây lại là công việc rất quan trọng trong công tác quản trị nhân sá»±.

Người đứng đầu doanh nghiệp dù có xuất sắc đến Ä‘âu nhÆ°ng nếu không có những đồng sá»± giỏi sẽ khó mà thá»±c hiện được các chiến lược, chiến thuật để đạt được mục tiêu của doanh nghiệp. Đánh giá Ä‘úng nhân viên sẽ giúp lãnh đạo đặt cấp dÆ°á»›i vào Ä‘úng vị trí, giao việc Ä‘úng vá»›i khả năng. Ngược lại, khi cấp dÆ°á»›i được cấp trên Ä‘ánh giá Ä‘úng năng lá»±c, Ä‘ó là cách Ä‘á»™ng viên họ tốt nhất.

 

Cần có tiêu chí Ä‘ánh giá rõ ràng

Cho dù áp dụng bất cứ phÆ°Æ¡ng pháp Ä‘ánh giá nào, nhà quản lý cÅ©ng nên có các tiêu chí Ä‘ánh giá nhân viên. Các tiêu chí này cần rõ ràng và quan trọng nhất là phải Ä‘o lường được, tránh Ä‘Æ°a ra các tiêu chí “chung chung” dẫn tá»›i sá»± hiểu lầm của cấp dÆ°á»›i.

Tiêu chí Ä‘ánh giá phải gắn liền vá»›i nhiệm vụ được giao thá»±c hiện và mục tiêu mà tổ chức mong muốn đạt tá»›i. Các tiêu chí phải được Ä‘Æ°a ra từ đầu kỳ Ä‘ánh giá để nhân viên hiểu các yêu cầu và sá»± mong đợi của người quản lý đối vá»›i mình.

Nhà quản lý không nên thay đổi các yêu cầu của mình đối vá»›i nhân viên khi bắt đầu tiến hành Ä‘ánh giá vì khi Ä‘ó nhân viên sẽ không có cÆ¡ há»™i để Ä‘iều chỉnh bản thân. Tuy vậy, để tạo sá»± “má»›i mẻ” và “thách thức” cho nhân viên, nhà quản lý Ä‘ôi lúc cÅ©ng cần Ä‘iều chỉnh tiêu chí Ä‘ánh giá và phải thông báo từ sá»›m cho nhân viên biết.

Ná»™i dung của các thay đổi này có thể nhắm tá»›i mục Ä‘ích khắc phục các Ä‘iểm yếu của tổ chức. Chẳng hạn nhÆ° doanh số bán hàng, Ä‘á»™ lá»›n của thị trường đối vá»›i nhân viên tiếp thị, kinh doanh; hoặc số thÆ° khen, những lời phàn nàn từ khách hàng để Ä‘ánh giá đối vá»›i nhân viên cung ứng dịch vụ…

Khoảng cách giữa nhận xét của cấp trên vá»›i ý kiến cấp dÆ°á»›i

Rất thường xảy ra sá»± khác biệt giữa Ä‘ánh giá của cấp trên về cấp dÆ°á»›i so vá»›i kết quả tá»± nhận xét của cấp dÆ°á»›i về bản thân. Khoảng cách này nếu không được xóa bỏ sẽ là rào cản lá»›n trong việc Ä‘ánh giá nhân viên, Ä‘ôi khi gây ra sá»± bất mãn dẫn tá»›i việc nhân viên rời bỏ tổ chức vì cho rằng “sếp không hiểu mình”.

Để khắc phục trở ngại này, nhà quản lý phải dành thời gian theo dõi hoạt Ä‘á»™ng của nhân viên dÆ°á»›i quyền. Má»™t khi Ä‘ã nắm vững các việc nhân viên Ä‘ã làm tốt và cả những việc chÆ°a tốt, nhà quản lý sẽ có những Ä‘ánh giá khiến nhân viên “tâm phục khẩu phục”.

Tuy nhiên, đối vá»›i các sai sót của nhân viên, nhà quản lý nên nhắc nhở ngay khi phát hiện để nhân viên nhận thấy và tránh các sai sót tÆ°Æ¡ng tá»± tiếp diá»…n. Đừng làm nhân viên ngạc nhiên khi họ bất ngờ nhận được “má»™t giỏ” nhận xét về các sai sót Ä‘úng vào lúc cấp trên Ä‘ánh giá.

Nhà quản lý phải cho nhân viên hiểu rằng để rèn luyện được bản thân là cả má»™t quá trình lâu dài, Ä‘òi hỏi sá»± ná»— lá»±c bền vững. Nó được ví nhÆ° việc leo lên tòa nhà cao, chúng ta phải Ä‘i qua nhiều bậc thang chứ không thể nhảy trá»±c tiếp từ tầng này lên tầng khác.

Kéo lên hay thả xuống?

Đến Ä‘ây thì má»™t câu hỏi khác được đặt ra: nhà quản lý phải làm gì khi nhân viên chỉ hoàn thành gần hết các chỉ tiêu Ä‘ã đặt ra?

Hãy thá»­ tưởng tượng hình ảnh cấp trên là người đứng trên đỉnh dốc còn cấp dÆ°á»›i là người Ä‘ang gắng sức leo dốc, nhÆ°ng khi chỉ còn má»™t bÆ°á»›c nữa tá»›i đỉnh dốc thì Ä‘ã kiệt sức. Trong tình huống Ä‘ó, nhà quản lý sẽ có hai lá»±a chọn. PhÆ°Æ¡ng án thứ nhất là để nhân viên rÆ¡i tá»± do xuống chân dốc. PhÆ°Æ¡ng án thứ hai là ra tay kéo nhân viên lên đến đỉnh.

Vấn đề đặt ra ở Ä‘ây là khi nào thì nhà quản lý nên để nhân viên trở lại từ đầu quá trình phấn đấu, khi nào thì “nâng” cho nhân viên đạt mức cao hÆ¡n? Nếu qua quá trình theo dõi nhà quản lý biết được sá»± ná»— lá»±c phấn đấu của nhân viên Ä‘ã nhiều lần gần chạm đến Ä‘ích và kết quả lần sau luôn cao hÆ¡n lần trÆ°á»›c, trong trường hợp này nên chọn phÆ°Æ¡ng án thứ hai.

Cần hiểu được tâm lý nhân viên là nếu quá trình phấn đấu kéo quá dài mà không có sá»± Ä‘á»™ng viên kịp thời của cấp trên, họ sẽ nản lòng, không còn Ä‘á»™ng lá»±c tiếp tục phấn đấu. Tuy nhiên, nhà quản lý cÅ©ng cần thông tin kịp thời cho nhân viên Ä‘ó biết mức Ä‘á»™ họ hoàn thành các tiêu chí và nhấn mạnh rằng nếu tiếp tục thể hiện nhÆ° hiện tại sẽ không được Ä‘ánh giá cao trong kỳ tá»›i.

Ngược lại, đối vá»›i nhân viên lần đầu gần đạt được các tiêu chí Ä‘ánh giá, nhà quản lý nên sá»­ dụng phÆ°Æ¡ng án thứ nhất nhằm tạo thách thức để họ cố gắng đạt kết quả tốt hÆ¡n cho kỳ Ä‘ánh giá kế tiếp.

Sá»­ dụng lá»±a chọn nào cho phù hợp vá»›i từng tình huống cụ thể để đạt được hiệu quả khi Ä‘ánh giá nhân viên không chỉ thể hiện kỹ năng quản lý mà còn thể hiện nghệ thuật lãnh đạo.

Đối thoại vá»›i nhân viên

Nhiều nhà quản lý thường tỏ ra không thích đối thoại trá»±c tiếp vá»›i nhân viên vì lý do thiếu thời gian hoặc những lý do khác.

Tuy nhiên, Ä‘ây lại là việc tối quan trọng, vì thông qua đối thoại trá»±c tiếp, nhà quản lý má»›i Ä‘Æ°a được các thông Ä‘iệp của tổ chức và cá nhân nhà quản lý tá»›i nhân viên má»™t cách hữu hiệu. Gặp gỡ, trao đổi vá»›i nhân viên sẽ giúp nhà quản lý có cách nhìn toàn diện về các mối quan hệ trong doanh nghiệp, từ Ä‘ó có các quyết định hợp lý nhằm giải quyết các mâu thuẫn, tạo tính kết dính giữa các cá nhân trong tổ chức.

Lắng nghe ý kiến của nhân viên, để họ cùng tham gia vào công tác quản lý của doanh nghiệp hoàn toàn không làm giảm uy tín của nhà quản lý mà trái lại sẽ làm nhân viên cảm thấy yên tâm, kính phục cấp trên của mình hÆ¡n.

Cái tâm của nhà quản lý

Nhà quản lý không cần phải có kiến thức và trình Ä‘á»™ xuất sắc vẫn có thể thành công trong công việc, nếu có tâm trong việc Ä‘ánh giá và sá»­ dụng người.

Trung thá»±c, thẳng thắn, công bằng và quan tâm tá»›i yếu tố con người thể hiện cái tâm của nhà quản lý giỏi. Điều dá»… hiểu là về mặt cá nhân, nhà quản lý có thể có thiện cảm vá»›i nhân viên này nhiều hÆ¡n nhân viên khác, nhÆ°ng trong tổ chức nhà quản lý phải tỏ ra không thiên vị và quan tâm tá»›i tất cả các thành viên trong tổ chức của mình.

Việc khen, chê rõ ràng sẽ tạo Ä‘á»™ng lá»±c làm việc hứng thú cho nhân viên, kích thích họ sáng tạo Ä‘em lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp.  

(Theo TBKTSG)