Những câu hỏi “chết người” dành cho Bộ LĐ-TB-XH

Vì sao người lao Ä‘á»™ng VN ở nÆ°á»›c ngoài lâm vào những hoàn cảnh bi Ä‘át nhÆ° vậy và hàng loạt câu hỏi khác cần phải được chất vấn…

Tại Há»™i nghị Trung Æ°Æ¡ng Đảng lần thứ tÆ° khóa VII, Đảng Ä‘ã nhấn mạnh: Con người là vốn quý nhất, chăm lo hạnh phúc cao nhất là mục tiêu phấn đấu cao nhất của chế Ä‘á»™ ta. Vậy mà tôi vô cùng ngạc nhiên nghe ông thứ trưởng Bá»™ LĐ-TB-XH tuyên bố trÆ°á»›c các nhà báo: “So vá»›i người Ä‘ang lao Ä‘á»™ng ở trong nÆ°á»›c thiệt mạng giữa Ä‘á»™ tuổi 25-30 thì tỉ lệ người lao Ä‘á»™ng Việt Nam tá»­ vong ở thị trường Malaysia thấp hÆ¡n 2-3 lần. Năm 2007 , kể cả bệnh tật lẫn tai nạn lao Ä‘á»™ng, khoảng 107 lao Ä‘á»™ng Việt Nam tại Malaysia bị thiệt mạng, tỉ lệ là 0,09%. Con số này Ä‘ã giảm so vá»›i các năm trÆ°á»›c”.

VÔ CẢM.- Sao lại có thể tuyên bố má»™t cách vô cảm nhÆ° vậy được? Sao lại “khoảng 107 người?”, tức là đến nay vẫn chÆ°a biết chính thức là bao nhiêu người thiệt mạng Æ°? Sao lại “giảm so vá»›i các năm trÆ°á»›c?”. Vậy thì xin thứ trưởng cho biết từng năm trÆ°á»›c Ä‘ây Ä‘ã có bao nhiêu lao Ä‘á»™ng Việt Nam thiệt mạng ở Malaysia và các thị trường lao Ä‘á»™ng khác? Tại sao lại “so vá»›i người Ä‘ang lao Ä‘á»™ng trong nÆ°á»›c?”. Người Ä‘i lao Ä‘á»™ng nÆ°á»›c ngoài được làm việc trong hoàn cảnh công nghệ cao hÆ¡n trong nÆ°á»›c, vá»›i mức thu nhập cao hÆ¡n nhiều so vá»›i trong nÆ°á»›c. Vậy tỉ lệ tá»­ vong thấp hÆ¡n 2-3 lần là Ä‘ã có đủ căn cứ Ä‘iều tra khoa học hay không và có phải là chuyện Ä‘áng để xem nhÆ° má»™t sá»± thanh minh? Tôi nghÄ© sá»± đổ tá»™i cho việc “khám sức khỏe cho lao Ä‘á»™ng Việt Nam Ä‘i Malaysia Ä‘Æ¡n giản quá” (!) là không thỏa Ä‘áng. Vậy ai chịu trách nhiệm công việc này? Tại sao cÅ©ng là Ä‘i xuất khẩu lao Ä‘á»™ng nhÆ°ng Ä‘i Hàn Quốc lại “phải khám ba lần?”. Trách nhiệm của những người đứng đầu việc tổ chức xuất khẩu lao Ä‘á»™ng ở Ä‘âu? Ai có quyền cho phép “để lọt cả những phần tá»­ có nhân thân không tốt Ä‘i xuất khẩu lao Ä‘á»™ng nên những đối tượng này Ä‘ã tụ tập hình thành những băng cÆ°á»›p của, thậm chí giết người chính người Việt Nam”? Thế Bá»™ LĐ-TB-XH bây giờ má»›i biết chuyện này à? Và sẽ còn để tiếp tục lọt những phần tá»­ nhÆ° vậy nữa hay không?

Ông cục trưởng Cục Quản lý lao Ä‘á»™ng (Bá»™ LĐ-TB-XH) cho biết: “Hiện nay có gần 120.000 lao Ä‘á»™ng Ä‘ang làm việc tại Malaysia… Có thời Ä‘iểm số lao Ä‘á»™ng Việt Nam tá»­ vong tại Malaysia lên đến 2% do các nguyên nhân chất lượng khám sức khỏe cho người lao Ä‘á»™ng Ä‘i Malaysia chÆ°a cao; cách sinh hoạt của người lao Ä‘á»™ng không phù hợp; người lao Ä‘á»™ng không quen vá»›i nếp sống Ä‘ô thị hiện đại, tác phong làm việc công nghiệp nên thường xảy ra tai nạn lao Ä‘á»™ng, tai nạn giao thông…”.

Hóa ra tá»›i 2% (!) lao Ä‘á»™ng Việt Nam có thời Ä‘iểm tá»­ vong toàn do những lý do của địa phÆ°Æ¡ng hay của bản thân người lao Ä‘á»™ng (!?). Thế trách nhiệm của Bá»™ LĐ-TB-XH ở Ä‘âu? Chả lẽ địa phÆ°Æ¡ng hay người lao Ä‘á»™ng tá»± ý Ä‘i sang được tận Malaysia để tìm việc làm hay sao? Con số 2% (chứ không phải 0,09%) thật là khủng khiếp! Thông tin gần Ä‘ây cho biết có tá»›i 200 lao Ä‘á»™ng Việt Nam Ä‘ang làm việc tại Jordan Ä‘ang lâm vào tình cảnh rất nguy kịch. Người Ä‘Æ°a họ đến Ä‘ây là Trung tâm Đào tạo & Xuất khẩu lao Ä‘á»™ng thuá»™c Công ty cổ phần Da giày Việt Nam (!). Vậy trách nhiệm của Bá»™ LĐ-TB-XH ở Ä‘âu đối vá»›i các trung tâm gọi là “Ä‘ào tạo và xuất khẩu lao Ä‘á»™ng” mọc lên khắp nÆ¡i nhÆ° vậy?

Chẳng lẽ không phải Bá»™ lÄ‘-tb-xh? Chúng ta đều biết rằng xuất khẩu lao Ä‘á»™ng để cải thiện mức sống và nâng cao tay nghề là má»™t chính sách lá»›n của Đảng và Nhà nÆ°á»›c ta. Riêng năm 2005 số ngoại tệ do người lao Ä‘á»™ng và chuyên gia Việt Nam Ä‘ang làm việc ở nÆ°á»›c ngoài đạt tá»›i khoảng 1,7 tỉ USD. NhÆ°ng những quyền lợi hợp pháp của họ, những chính sách dành cho họ, ai giám sát và bảo vệ?

VÀ NHá»®NG KHUYẾN NGHỊ.- Theo thông tin trên mạng của Đảng Cá»™ng sản Việt Nam (www.cpv.org.vn) dẫn từ báo cáo của má»™t tổ chức quốc tế vừa công bố, có tá»›i 57% lao Ä‘á»™ng xuất khẩu của Việt Nam mắc nợ do phải lo nhiều chi phí để được ra nÆ°á»›c ngoài làm việc.

Báo cáo “Các vấn đề chính sách pháp luật về lao Ä‘á»™ng di cÆ°: Hiện trạng và những tác Ä‘á»™ng tá»›i chiến lược giảm nghèo tại các nÆ°á»›c phÆ°Æ¡ng Nam khu vá»±c châu Á – Thái Bình DÆ°Æ¡ng” do Action Aid International, má»™t tổ chức quốc tế về chống Ä‘ói nghèo hoạt Ä‘á»™ng tại hÆ¡n 40 quốc gia, công bố tại há»™i thảo ở Hà Ná»™i ngày 18-1, khảo sát tình trạng xuất khẩu và nhập khẩu lao Ä‘á»™ng của Việt Nam, Malaysia, Ấn Độ nhằm Ä‘Æ°a ra các khuyến nghị chính sách giảm nghèo và bảo vệ người lao Ä‘á»™ng nhập cÆ°. Báo cáo Ä‘ánh giá cao thành tá»±u xóa Ä‘ói giảm nghèo, tăng nguồn thu cho đất nÆ°á»›c từ chính sách xuất khẩu lao Ä‘á»™ng của Việt Nam, được xây dá»±ng theo hÆ°á»›ng có lợi cho người nghèo, đặc biệt vá»›i sá»± ra đời Luật Về người lao Ä‘á»™ng Việt Nam ở nÆ°á»›c ngoài (2006). Báo cáo cÅ©ng cho rằng những quy định pháp luật này của Việt Nam không có giá trị pháp lý ở các nÆ°á»›c nhập khẩu lao Ä‘á»™ng. Theo báo cáo, hiện có 57% người lao Ä‘á»™ng Việt Nam mắc nợ do phải chi trả chi phí tuyển dụng và xuất cảnh (trong khi Ä‘ó Philippines: 73%, Indonesia: 35%). 88% lao Ä‘á»™ng Việt Nam phải làm thêm ngoài giờ để trả nợ (Philippines: 82%, Thái Lan: 63%). Mức nợ trung bình của lao Ä‘á»™ng nhập cÆ° từ 376 USD -2.367 USD vá»›i lãi suất từ 0% – 60%, thời gian hoàn trả trung bình từ 10-36 tháng. Tỉ lệ nữ lao Ä‘á»™ng xuất khẩu của Việt Nam là 45% (2006) có xu thế gia tăng và Ä‘ó là đối tượng lao Ä‘á»™ng phổ thông dá»… bị phân biệt đối xá»­ và lạm dụng. Báo cáo khuyến nghị sá»›m thành lập má»™t tiểu ban của Quốc há»™i giám sát vấn đề lao Ä‘á»™ng nhập cÆ° và vận Ä‘á»™ng các nÆ°á»›c ASEAN xây dá»±ng cÆ¡ chế thá»±c hiện Tuyên bố ASEAN về bảo vệ và thúc đẩy quyền lao Ä‘á»™ng nhập cÆ°.

Rõ ràng những câu hỏi tôi nêu ra ở trên, cả nghÄ©a Ä‘en lẫn nghÄ©a bóng, là những câu hỏi “chết người” dành cho Bá»™ LĐ-TB-XH. Cả những khuyến nghị nêu trên chẳng lẽ dành cho người lao Ä‘á»™ng chứ không phải Bá»™ LĐ-TB-XH?

                                                                                                                               Nguyá»…n Lân DÅ©ng- Theo NLD