Chiếc ghế của Ben Bernanke đang bị hun nóng

Chủ tịch FED Ban Bernanke.
Ảnh: MSNBC. 

Nhà kinh tế học Ben Bernanke, với vẻ mặt luôn điềm tĩnh và phong thái bác học, đang ở vị trí nhiều áp lực nhất kinh tế Mỹ, trong bối cảnh khủng hoảng nhà đất và tín dụng đang đe dọa kéo nền kinh tế này đi giật lùi và ảnh hưởng đến toàn bộ thế giới.
 

Trở thành chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) từ tháng 10/2005, chỉ sau gần một năm, ông Bernanke và các cộng sự tại FED đã phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nhà đất tệ hại nhất trong lịch sử. Các nhà băng thả cho vay mua nhà thế chấp tràn lan, với cả những người không đủ khả năng trả nợ, dẫn đến tình trạng bong bóng nhà đất vỡ, kéo hàng loạt ngân hàng lâm nạn. Cuộc khủng hoảng tín dụng cũng bắt nguồn từ đây và lan rộng sang các nước khác.  

Ở cương vị người chèo lái thị trường ngân hàng Mỹ, có ảnh hưởng đến toàn bộ nền tài chính thế giới, ông Bernanke có nhiệm vụ kéo nền kinh tế lớn nhất thế giới ra khỏi nguy cơ suy thoái. Vị giáo sư 55 tuổi từng làm việc tại Đại học Princeton được ví như đang đi thăng bằng trên dây. Nếu kinh tế Mỹ thoát khỏi nguy cơ suy thoái, ông sẽ được tung hô như một vị cứu tinh. Nhưng nếu Mỹ bị kéo vào suy thoái, ông sẽ khó tránh được tiếng xấu.

Hiện Bernanke và các cộng sự tại FED sử dụng 2 biện pháp chính để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, là cắt giảm lãi suất và bơm các khoản vay lãi suất thấp cho khối ngân hàng từ quỹ liên bang.

Một số nhà quan sát ví tình cảnh liên tục hạ lãi suất đôla làm cho ông Bernanke giống như một bác sĩ tại phòng cấp cứu, đang phải cố gắng cứu chữa một thị trường chứng khoán ốm yếu, đồng thời đang tạo điều kiện cho các nhà đầu cơ hốt bạc sau mỗi đợt cắt giảm. Họ cũng cho rằng, Ngân hàng trung ương Mỹ chỉ nhìn đến những lợi ích trước mắt trên thị trường tài chính mà bỏ qua những yếu tố lâu dài. "FED đã mất hết tỉnh táo. Hình như họ đang sợ thị trường chứng khoán", một lãnh đạo tại Công ty quản lý Scalene bình luận.  

Trong quý III năm 2007, kinh tế Mỹ vẫn tăng trưởng 4,9%, song sang đến quý IV, đầu tàu kinh tế thế giới chậm hẳn lại và kết thúc 3 tháng cuối cùng của năm với tốc độ tăng trưởng 1,2%.

Một số nhà bình luận cũng chỉ trích ông Bernanke, vì cho rằng thị trường phố Wall cần lùi đến những mức điểm sát với giá trị của các cổ phiếu và các ngân hàng cũng cần chịu hậu quả do họ đã đầu tư cho vay thế chấp nhà đất tràn lan. Theo họ, nếu không có FED nâng đỡ, có thể các ngân hàng đã sớm nhìn thấy những nguy cơ và điều chỉnh kịp thời.

Chủ tịch FED Ben Bernanke nhìn từ phía sau trong một phiên điều trần tại Thượng viện Mỹ. Ảnh: AFP

Chỉ số Dow Jones sụt giảm 2.000 điểm chỉ trong vòng gần 4 tháng trở lại đây càng đặt ông Bernanke vào "tầm ngắm" của công luận. Cùng lúc ông chủ của FED phải đối mặt với áp lực từ phía giới đầu tư luôn mong giảm lãi suất càng nhiều càng tốt, cũng như từ những chuyên gia muốn giữ ở mức vừa phải để tránh lạm phát, bởi nới lỏng tín dụng sẽ dẫn đến lạm phát leo thang.

Chưa hết, ông Bernanke cũng chịu áp lực trước những thành tựu của người tiền nhiệm tại FED là "ông lão" Alan Greenspan, người đã chèo lái kinh tế Mỹ tiến băng băng trong suốt hai nhiệm kỳ làm chủ tịch FED. Ngay cả khi Greenspan đã nghỉ hưu, những đánh giá và tuyên bố của ông lão gày gò này vẫn có ảnh hưởng rất lớn đối với thị trường.

Nhiều người cho rằng, ông Bernanke hầu như không có được những tuyên bố mạnh mẽ về các chính sách tiền tệ, khi mà lần họp nào trước Quốc hội Mỹ và báo giới, ông cũng chỉ nhắc đi nhắc lại những thông điệp không có gì mới mẻ: "FED đang theo dõi chặt chẽ những diễn biến trên thị trường và sẽ có những biện pháp kịp thời".

Tuy nhiên, những quyết sách của ông Bernanke và FED đã kéo kinh tế Mỹ ra khỏi nhiều phen khốn khó. Quyết định đột ngột cắt 0,75% lãi suất chỉ sau một cuộc họp trực tuyến khẩn cấp của ông Bernanke hồi cuối tháng 1 đã lập tức kéo phố Wall đi lên, sau khi Dow Jones để mất tới gần 500 điểm trong một ngày. Gần đây, việc FED đạt được thỏa thuận cùng các ngân hàng trung ương lớn bơm 200 tỷ USD cho hệ thống ngân hàng cũng giúp phố Wall có được ngày tăng điểm cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây.

Xuất thân từ một gia đình Do Thái nhập cư, ông Bernanke vốn là giáo sư kinh tế tại Đại học Princeton và nghiên cứu chuyên sâu về cuộc Đại khủng hoảng kinh tế những năm 1920-1930. Vị giáo sư này cũng giữ quan điểm FED độc lập với chính phủ. Khi được yêu cầu bình luận về chính sách thuế của Tổng thống Bush, ông đã thẳng thừng tuyên bố, việc này không liên quan gì đến mình.  

Ông Bernanke cũng có lần phân trần, nhiệm vụ của FED hiện rất phức tạp, vì các chính sách của cơ quan này luôn có một độ trễ nhất định đối với thị trường. "Các quyết sách của FED đều được tính đến các tác động trong trung hạn, đồng thời cũng cần tính đến những rủi ro nhất định bởi không phải dự báo nào cũng luôn chính xác", ông Bernanke nói.

Chuyên gia Robert Brusca tại Viện nghiên cứu kinh tế của Tổ chức Nông Lương thế giới (FAO) nhận xét, FED đang đi đúng hướng để thúc đẩy nền kinh tế Mỹ phát triển. Tuy nhiên, chuyên gia này cũng cho rằng, FED sẽ phải dừng những đợt cắt giảm quá mạnh tay và cân nhắc đến những tác động ngược của các chính sách thả lỏng kinh tế. Bởi nếu các ngân hàng Mỹ cho vay với lãi suất thấp kéo dài, giá tiêu dùng sẽ lên cao mãi.

Ngọc Châu tổng hợp- Theo VnExpress

Leave A Comment...