Ingvar Kamprad – Ông chủ của đế chế IKEA

Đầu năm 2004, cái tên Ingvar Kamprad, người sáng lập hãng IKEA, được nhắc đến không ngá»›t trên các phÆ°Æ¡ng tiện truyền thông, sau khi tờ tạp chí chuyên về kinh doanh của Thụy Điển, Veckans Affarer, đăng bài nói rằng ông Ä‘ã “qua mặt” Bill Gates và được coi là người giàu nhất thế giá»›i. Dù cÆ¡ cấu sở hữu “khác người” của IKEA biến bài báo trên thành chủ đề của những cuá»™c tranh luận, vá»›i lý do khi Ä‘ó Kamprad Ä‘ã không còn là chủ của IKEA, thì vẫn không ai nghi ngờ rằng IKEA là má»™t trong những công ty tÆ° nhân lá»›n nhất và thành công nhất thế giá»›i, vá»›i hÆ¡n 200 cá»­a hàng ở 31 quốc gia, hÆ¡n 75 ngàn nhân viên và tạo ra lợi nhuận hÆ¡n 12 tá»· EUR hàng năm từ việc bán hàng.

Sá»± ra đời của má»™t doanh nhân

Kamprad sinh năm 1926 ở miền Nam Thụy Điển và lá»›n lên ở má»™t trang trại có tên là Elmtaryd cạnh ngôi làng nhỏ ở Agunnaryd. Từ khi còn ít tuổi, ông Ä‘ã học được cách mua sỉ diêm ở Stockholm rồi bán lại vá»›i giá cao hÆ¡n chút ít. Khoản chênh lệch không nhiều, nhÆ°ng Ä‘ây quả là món tiền lời Ä‘áng mÆ¡ Æ°á»›c của má»™t người dân nông thôn. Ông dùng khoản tiền này để tái đầu tÆ° và mở rá»™ng kinh doanh sang mặt hàng cá biển, lúa mạch, đồ trang trí cây thông Noel, bút chì…Năm 17 tuổi, cha Kamprad tặng ông má»™t số tiền khá lá»›n để thưởng cho thành tích học tập ở trường phổ thông. Bạn có biết ông dùng khoản tiền Ä‘ó vào việc gì không? Ông lập công ty IKEA.

Sự ra đời của IKEA

Cái tên IKEA được hình thành từ những chữ viết tắt của Ingvar Kamprad (I.K.) cá»™ng vá»›i chữ cái đầu tiên của Elmtaryd và Agunnaryd, trang trại và làng quê nÆ¡i ông lá»›n lên. Ông tiếp tục mở rá»™ng hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh sang má»™t loạt các mặt hàng khác, kể cả ví da, đồng hồ, đồ kim hoàn và tất chân. Khi phát triển năng lá»±c kinh doanh để Ä‘áp ứng những Ä‘òi hỏi khác nhau của khách hàng, ông tạm thời ngÆ°ng sá»­ dụng thÆ° đặt hàng mà thuê luôn những chiếc xe chuyên dùng chở sữa ở địa phÆ°Æ¡ng vận chuyển hàng cho mình.

Hướng đến đồ gỗ nội thất

Năm 1947, lần đầu tiên Kamprad Ä‘Æ°a đồ gá»— và nhóm sản phẩm chính của hệ thống cá»­a hàng của IKEA. Việc khai thác nguồn hàng từ các nhà sản xuất địa phÆ°Æ¡ng cho phép ông giữ được mức giá bán thấp so vá»›i các đối thủ cạnh tranh trong lÄ©nh vá»±c này. Đồ gá»— ná»™i thất dần dần trở nên “hút khách”, và vào năm 1951, Kamprad quyết định không theo Ä‘uổi những mặt hàng khác mà chỉ dồn hết sá»± tập trung vào đồ gá»—. Năm 1953, IKEA mở phòng trÆ°ng bày đồ gá»— đầu tiên dÆ°á»›i áp lá»±c rất lá»›n của đối thủ cạnh tranh. Lúc này, công ty Ä‘ang ở trong cuá»™c chiến về giá vá»›i đối thủ chính, vì thế, phòng trÆ°ng bày này giúp cho người tiêu dùng tiếp xúc gần hÆ¡n vá»›i sản phẩm đồ gá»— của công ty, bởi họ nhìn thấy được, chạm vào được, cảm thấy và tin tưởng được vào chất lượng trÆ°á»›c khi quyết định mua hàng.

Cuộc đua dẫn đến sự đổi mới

IKEA giờ Ä‘ây Ä‘ã trở nên nổi tiếng khắp thế giá»›i nhờ vào yếu tố luôn đổi má»›i và phong cách đặc trÆ°ng trong thiết kế kiểu dáng. Hầu hết sản phẩm đồ gá»— ná»™i thất của IKEA đều có thể xếp gọn lại được, nhờ Ä‘ó tiết kiệm được chi phí vận tải, hạn chế tối Ä‘a sá»± hÆ° hỏng trong quá trình di chuyển, tăng dung lượng hàng trên cùng diện tích kho bãi, đồng thời giúp khách hàng dá»… dàng hÆ¡n trong vận chuyển, nếu họ không muốn sá»­ dụng dịch vụ này của công ty. Tuy nhiên, nguyên nhân sâu xa của việc này là áp lá»±c cạnh tranh từ phía những đối thủ của IKEA đối vá»›i các nhà cung cấp của IKEA, đến Ä‘á»™ họ Ä‘ã gần nhÆ° tẩy chay IKEA, buá»™c IKEA phải tá»± mình xoay sở.

Kiểu dáng đẹp, nhiều chức năng, chất lượng cao cá»™ng vá»›i giá bán thấp

Tầm nhìn của Kamprad chính là Ä‘á»™ng lá»±c thúc đẩy thành công của IKEA. Công ty Ä‘ã tuyển dụng và tổ chức Ä‘ào tạo các nhà thiết kế của riêng mình. Kamprad tin rằng công ty tồn tại không chỉ để cải tiến, phát triển cuá»™c sống, mà phải hÆ°á»›ng đến sá»± phát triển chính những con người ở Ä‘ây. Việc thiết kế cá»­a hàng theo nguyên tắc tá»± phục vụ và tính Ä‘a dụng, dá»… kết hợp của các bá»™ phận đồ gá»— ná»™i thất không hoàn toàn vì mục Ä‘ích kiểm soát hay tiết kiệm chi phí, mà Ä‘ó còn là cÆ¡ há»™i để nhân viên công ty thể hiện sá»± sáng tạo. Ý tưởng này lại được củng cố thêm trong các chiến dịch quảng bá sản phẩm cÅ©ng nhÆ° trong các cuốn catalog giá»›i thiệu của IKEA.

Tất cả đều ở trong gia Ä‘ình

Kamprad Ä‘ã tỏ ra cá»±c kỳ sắc sảo, khôn ngoan, thậm chí có Ä‘ôi phần láu cá, trong việc xây dá»±ng cÆ¡ cấu tổ chức của IKEA. Về thá»±c chất, công ty thuá»™c quyền sở hữu và Ä‘iều hành của gia Ä‘ình Kamprad theo phong cách Thụy Điển, vá»›i hàng loạt công ty con kiểm soát những bá»™ phận khác nhau trong các hoạt Ä‘á»™ng của IKEA, nhÆ° nhượng quyền kinh doanh, sản xuất, phân phối. IKEA thậm chí không chỉ má»™t lần từ chối việc chiếm lÄ©nh thị trường, bởi theo Kamprad, việc này có thể làm chậm lại quá trình ra quyết định của công ty má»—i khi tung ra đợt sản phẩm má»›i- Ä‘iều chủ yếu tạo nên Ä‘à tăng trưởng ấn tượng của IKEA.

Tính tiết kiệm và lòng nhân hậu

Má»™t mặt, Kamprad đại diện cho cuá»™c sống, sá»± sung túc vá»›i “giá cả phải chăng”. Ông luôn sá»­ dụng tàu Ä‘iện ngầm để Ä‘i làm, còn khi ông lái xe thì Ä‘ó là chiếc Volvo cÅ© kỹ. Mọi người còn đồn đại rằng, ông từ chối không uống soda vá»›i cái giá đắt đỏ ở trong quầy bar khách sạn, nÆ¡i ông Ä‘ang ở, mà ra ngoài Ä‘i tìm cá»­a hàng gần nhất để mua. Thế nhÆ°ng ai cÅ©ng biết IKEA là công ty có truyền thống làm từ thiện, luôn tài trợ các hoạt Ä‘á»™ng ở địa phÆ°Æ¡ng, cÅ©ng nhÆ° ủng há»™ cho quỹ nhi đồng Liên hiệp quốc và nhiều tổ chức khác.

Bạn hãy nghe ông chủ của IKEA tá»± nói về mình:

– Trong lÄ©nh vá»±c kinh doanh, tôi nghÄ© rằng tôi không khác biệt lắm so vá»›i mọi người, bởi vì cÅ©ng nhÆ° họ, tôi bắt đầu kinh doanh từ rất sá»›m. Đến giờ tôi vẫn còn nhá»› nhÆ° in cảm giác sung sÆ°á»›ng khi được cầm những đồng tiền lãi đầu tiên do chính mình làm ra. Lúc Ä‘ó, tôi má»›i hÆ¡n 5 tuổi má»™t chút.

– Có lẽ tâm trí tôi không hoàn toàn dành cho công việc trang trại, đồng áng… NhÆ°ng tôi luôn tá»± hào rằng tôi biết vắt sữa bò và biết Ä‘ánh cỏ thành đống nhÆ° má»™t nông dân thá»±c thụ.

– Tôi cảm thấy vui thích trong mọi hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh. NhÆ°ng tôi còn sung sÆ°á»›ng hÆ¡n nhiều má»—i khi nắm bắt được ý tưởng má»›i, và tôi biết cách thuyết phục người khác rằng những ý tưởng Ä‘ó có thể trở thành hiện thá»±c. Việc này giúp tôi không ngừng tìm kiếm những khả năng má»›i và suy nghÄ© về tất cả những gì có thể sinh lợi nhuận.

– Thành công hoàn hảo nhất là những thành công không gắn liền vá»›i mất mát. Đáng tiếc rằng tôi Ä‘ã nhiều lần thất bại.

– Tôi phải bỏ rất nhiều thời gian để học cách không tin vào người khác. Giờ Ä‘ây khi lá»›n tuổi, tôi Ä‘ã trở nên thận trọng và biết Ä‘ánh giá con người hÆ¡n, nhÆ°ng vá»›i các cá»™ng sá»± của mình, tôi vẫn tin tưởng tuyệt đối.

– Triết lý kinh doanh của IKEA được xác định bằng má»™t nguyên tắc vàng: bất cứ vấn đề gì cÅ©ng phải được nhìn nhận nhÆ° má»™t khả năng má»›i. Chính các vấn đề mang lại cho chúng ta những cÆ¡ há»™i bất ngờ.

– Đã từ lâu tôi luôn tuân theo má»™t quy tắc cÅ© kỹ: giảm lượng hàng bán ra 1% sẽ kéo theo giảm doanh thu 10%. Vì thế, tổng lượng hàng hóa bao giờ cÅ©ng Ä‘óng vai trò quan trọng đối vá»›i IKEA. Vì thế, kiểm soát chặt chẽ được chi phí ở tất cả các phân Ä‘oạn trong hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh gần nhÆ° là sở thích của chúng tôi.

– Đến bây giờ tôi vẫn giữ nguyên thói quen trả giá khi mua hàng. Vợ tôi rất khó chịu về chuyện Ä‘ó.

– Các nhà kinh tế của chúng ta thường khẳng định rằng cần phải tăng tá»· lệ phần trăm của lợi nhuận ròng. Tôi Ä‘ã hỏi má»™t nhà kinh tế: “Thế thì tá»· lệ Ä‘ó là bao nhiêu?”. Tá»· lệ phần trăm cÅ©ng khó Ä‘oán nhÆ° má»™t câu Ä‘ó vậy. Điều duy nhất làm chúng tôi quan tâm ở IKEA là trong túi chúng tôi còn lại bao nhiêu tiền sau kết thúc đợt bán hàng.

– Triết lý của tôi có thể tóm tắt nhÆ° sau: để quản lý tốt thì phải hiểu biết mọi việc đến từng chân tÆ¡ kẽ tóc.

– IKEA không bao giờ mua hàng của IKEA, mà người ta phải sản xuất thứ hàng khác dành cho chúng tôi.

– Tôi vẫn thường hay nhắc nhân viên của mình rằng, mặt hàng tốt nhất ở IKEA chính là việc cả người mua lẫn người bán đều không thiệt thòi, mà cả hai đều nhận được Ä‘iều gì Ä‘ó.

– Nếu chúng tôi có tạo ra cái gì Ä‘ó má»›i mẻ, thì Ä‘ó là mời khách hàng uống cà phê và ăn bánh ngọt. Ngày nay, sáng kiến này Ä‘ã được biến thành chuá»—i cá»­a hàng tiện ích hàng năm mang về cho công ty hÆ¡n 2 tá»· cron. Công việc buôn bán không thể thá»±c hiện được vá»›i cái dạ dày rá»—ng.

– “Điều gì là chính yếu trong quản lý?”- người ta vẫn hỏi tôi nhÆ° vậy. Tôi nói, Ä‘ó là tình cảm. Nếu anh không chiếm được cảm tình của người khác, anh không bao giờ có thể bán được thứ gì cho họ. Tình cảm và kinh doanh không hề loại trừ nhau.

– Vá»›i vị thế và quyền uy của mình, tôi có thể nói bất cứ chuyện vá»› vẩn, ngu ngốc nào mà không ai dám ngắt lời. Đây chính là rắc rối Ä‘áng sợ của nhà lãnh đạo.

– Tôi không bao giờ thỏa mãn cả. Có Ä‘iều gì Ä‘ó nhắc nhở tôi rằng những gì tôi Ä‘ã làm được hôm nay đến mai phải được làm tốt hÆ¡n.