Tôn Tử binh pháp trong quản lý

Tôn Tá»­ binh pháp gồm 13 thiên, là tác phẩm bất hủ trong nghệ thuật dụng binh của Trung Quốc.

Cái hồn của binh pháp Tôn Tá»­ nằm trong mÆ°u lược. Tôn Tá»­ nói: “Đại phàm cái phép dụng binh, làm cho cả nÆ°á»›c địch khuất phục trọn vẹn là thượng sách, Ä‘ánh nó là kém hÆ¡n. Làm cho toàn quân địch chịu khuất phục là thượng sách, Ä‘ánh nó là kém hÆ¡n. Làm nguyên má»™t tốt địch khuất phục là thượng sách, Ä‘ánh nó là kém hÆ¡n. Thế nên bách chiến thắng cÅ©ng chÆ°a phải là cách sáng suốt trong sá»± sáng suốt. Không còn Ä‘ánh mà làm kẻ địch khuất phục má»›i gọi là sáng suốt nhất trong sá»± sáng suốt”.

Tôn Tá»­ lặp Ä‘i lặp lại nhiều lần việc làm cho địch khuất phục hÆ¡n là Ä‘ánh để nhấn mạnh vai trò của mÆ°u lược. Nói về binh Pháp mà ông không đặt việc "Ä‘ánh", việc Ä‘iều binh khiển tưởng làm đầu, mà dặt mÆ°u lược làm chính yếu thí quả là Ä‘ã vượt lên khỏi cái ngưỡng thông thưởng của người dùng binh. Suy ra từ tÆ° tưởng này, thành công nhất trong kinh doanh có lẽ chính là từ trí tuệ. Trí tuệ tạo ra kế hoạch. Kế hoạch tối Æ°u tạo ra lợi nhuận tối Ä‘a. Trí tuệ nằm ở con người. Cho nên Ä‘Æ¡n vị nào sở hữu và sá»­ dụng được nguồn nhân lá»±c mạnh sẽ được lợi nhiều nhất.

Mặt trận ngoại giao cÅ©ng là má»™t nÆ¡i để vận dụng mÆ°u lược. Ngoại giao khéo có thể chuyển bại thành thắng, tận dụng được Æ°u thế của mình và khai thác được Ä‘iềm mạnh của đối tác để mang lợi ích về cho Ä‘Æ¡n vị mình. Má»™t nhà ngoại giao giỏi chính là má»™t vị tÆ°á»›ng không Ä‘ánh mà thắng.

Không Ä‘ánh mà thắng là tÆ° tưởng "thoát xác", nằm trên các tÆ° tưởng khác của 13 thiên binh pháp. Các tÆ° tưởng còn lại nằm trong nghệ thuật tác chiến, suy ra từ tÆ° tưởng trên, tứ chÆ°a phải là thượng sách. Dù nói rằng không còn Ä‘ánh mà làm kẻ địch khuyất phục má»›i gọi là sáng suốt nhất trong sá»± sáng suốt nhÆ°ng trong đời quân sá»± của Tôn Tá»­, ông vẫn phải chỉ huy năm trận Ä‘ánh vá»›i chiến thắng vang dá»™i, cho nên dù tài giỏi đến Ä‘âu vẫn có lúc phải dùng đến nghệ thuật tác chiến. Chính vì thế mà 13 thiên binh pháp của ông má»›i có chiến trường để vận dụng. Liên hệ vá»›i hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh, khi các Ä‘Æ¡n vị còn phải sản xuất hoặc cung cấp dịch vu, chính là phải "Ä‘ánh má»›i thắng" thì vẫn còn có thể vận dụng rất nhiều tÆ° tưởng và sách lược của ông trong khi "sáng suốt nhất trong sá»± sáng suốt” còn là Ä‘iều phải phấn đấu để vÆ°Æ¡n tá»›i.

Nền kinh tế ngày nay được gọi là nền kinh tế tri thức và vai trò của thông tin có tính chất quyết định sá»± thành công trong mọi hoạt Ä‘á»™ng. TÆ° tÆ°Æ¡ng này Ä‘ã có từ 2.500 năm trÆ°á»›c, được Tôn Tá»­ nói theo cách của ông. Tôn Tá»­ nói: "Biết địch biết ta, trăm trận không bại, biết ta mà không biết, địch trận thắng trận bại, không biết địch không biết ta, trận nào cÅ©ng bại”. Những câu nói này Ä‘ã trở thành câu nói cá»­a miệng của người ngày nay, cho thấy tÆ° tưởng Ä‘i trÆ°á»›c thời đại của ông. Chỉ má»™t chữ "biết" mà quyết định tất cả. Muốn biết phải có thông tin. Khai thác hiệu quả nguồn thông tin và các phÆ°Æ¡ng tiện truyền dẫn thông tin màu nhiệm hiện nay để phục vụ cho kẻ hoạch kinh doanh chính là Ä‘iều quyết định mọi sá»± thành công.

Tôn Tá»­ nói: “Thống lÄ©nh toàn quân gặp địch tấn công mà không bị bại trận, ấy là nhờ thuật biến hóa kỳ ảo khi dùng binh… tÆ°á»›ng giỏi dùng bình sẽ biết biến hóa tác chíen nhÆ° trời đất không bao giờ cùng đường, sông biển không bào giờ cạn nÆ°á»›c. NhÆ° mặt trăng vá»›i mặt trời, lặn rồi lại mọc, nhÆ° bốn mùa thay đổi, qua rồi lại đến. Âm nhạc cÅ©ng không quá năm thanh âm nhÆ°ng biến hóa khôn lường, nghe sao cho hế được sắc màu cÅ©ng chỉ có năm màu, những biến hóa nhìn sao cho tận, vị bất quá cÅ©ng chỉ có năm vị những hbiến hóa nếm sao cho đủ. Chiến thuật cÅ©ng chỉ có kỳ và chính, nhÆ°ng biến hóa của kỳ và chính là cùng vô tận. Kỳ chính chuyên hóa lẫn nhau nhÆ° vòng tròng không có thời Ä‘iểm cÅ©ng không có kết thúc ai có thể biết được?”. TÆ° tưởng Tôn Tá»­ và Kinh Dịch gặp nhau ở Ä‘iểm này. Thuyết âm dÆ°Æ¡ng của Kinh Dịch trong âm có dÆ°Æ¡ng, trong dÆ°Æ¡ng có ấm, âm thịnh dÆ°Æ¡ng suy. Âm dÆ°Æ¡ng biến hóa khôn lường mà thành ra vÅ© trụ, mà lý giải được quy luật vận hành của vạn vật. Vạn sá»± đều khởi nguồn từ những nguyên tố cÆ¡ bản. Hiểu được những nguyên tố cÆ¡ bản và quy luật biền hóa của nó là có thể lý giải được mọi sá»± việc.

13 thiên binh pháp là má»™t quyển sách không dày nhÆ°ng chá»­a Ä‘á»±ng trong Ä‘ó nguồn kiến thức uyên thâm của má»™t vị tÆ°á»›ng tài ba. Nhang sá»± Ä‘úc kết, lý giải, mô tả, liên hệ Ä‘i sâu vào nhÅ©ng vấn đề cốt lõi của việc dùng binh nhÆ° năm Ä‘iều: "Má»™t là Đạo, hai là Thiên, ba là Địia, bốn là TÆ°á»›ng, năm là Pháp” hay việc tìm hiểu, so sánh bảy mặt giữa địch và ta bằng cách trả lời bảy câu hỏi: "Vua bên nào có nền chính trị được lòng dân hÆ¡n? TÆ°á»›ng soái bên nào có tài năng hÆ¡n? Thiên thời địa lợi bên nào tốt hÆ¡n? Pháp lệnh bên nào được quán triệt hÆ¡n? Thá»±c lá»±c quân Ä‘á»™i bên nào mạnh hÆ¡n? Binh sÄ© bên nào được huấn luyện thành thục hÆ¡n? Thưởng phạt bên nào nghiêm minh hÆ¡n?” là những vấn đề rất gần vá»›i việc quản lý doanh nghiệp hiện nay.

Những câu hỏi này gợi sá»± liên tưởng chiến lược kinh doanh, cÆ¡ chế tổ chức, chế Ä‘á»™ khen thưởng, ká»· luật, nguồn nhân lá»±c mạnh hay yếu… của Công ty. Trả lời các câu hỏi để so sánh tÆ°Æ¡ng quan lá»±c lượng giữa ta và đối thủ, để hoàn thiện mình tăng cường khả năng cạnh tranh là không thể không làm trong môi trường kinh doanh khốc liệt hiện nay.

Môi trường áp dụng binh pháp Tôn Tá»­ ngày xÆ°a là các cuá»™c chiến tranh vá»›i quy luật nghiệt ngã chỉ có thắng hoặc là chết. Quy luật kinh doanh có thể hai bên cùng thắng, nhÆ°ng để đạt được kết cục Ä‘ó cÅ©ng không phải là chuyện dá»… dàng. Vận dụng các quy luật dành cho môi trường chiến tranh nghiệt ngã vào môi trưởng kinh doanh nhiều biến Ä‘á»™ng vì thế cÅ©ng cần linh Ä‘á»™ng, uyển chuyển. NhÆ°ng má»™t nhà quản lý giỏi cÅ©ng không khác má»™t tưởng tài, vận dụng thành công các nguyên lý, đạt được kết quả đến Ä‘âu chính là thÆ°á»›c Ä‘o tài thao lược vậy.