Ray Kroc

Đồ ăn nhanh mang thÆ°Æ¡ng hiệu McDonald’s ra đời bởi má»™t người bán máy trá»™n 52 tuổi, người hiểu rằng chúng ta không ăn nhÆ° bữa chính, chúng ta ăn và chạy.

Trong số những người bán bánh thịt trên khắp nÆ°á»›c Mỹ trong thập ká»· 60, có má»™t bếp trưởng người Pháp, người Ä‘ã làm việc ở Howard Johnson, tại thị trấn Queens Boulevard thuá»™c thành phố New York. Tôi Ä‘ã làm việc cho má»™t công ty của Hojo từ mùa hè năm 1960 tá»›i mùa xuân năm 1970, giống nhÆ° là học nghề tại Mỹ, tìm hiểu về quy trình sản xuất hàng loạt và marketing. Công ty được thành lập năm 1925 ở Massachusetts bởi Howard Deering Johnson,và vào giữa những năm 60 sản lượng bán của nó Ä‘ã vượt con số của Burger King, Kentucky Chicken và McDonald cá»™ng lại. Có khoảng hÆ¡n 1000 nhà hàng Howard Johnson và 500 chi nhánh di Ä‘á»™ng. Sau cái chết của Johnson năm 1972, công ty mất Ä‘i lý do tồn tại của nó. Các nhà hàng trở nên cÅ© kÄ©, chất lượng thức ăn thì thật tồi tệ. Bạn Ä‘ánh giá thấp khách hàng trung thành của mình chỉ vì bạn ở tình thế hiểm nguy. Người chủ nhà hàng cuối cùng Joe Baum Ä‘ã từng nói “Không có chiến thắng chỉ trên má»™t khách hàng”.

Khi công ty Howard Johnson bị chia nhỏ, sá»± ám ảnh của Ray Kroc về chất lượng dịch vụ, sá»± sạch sẽ về giá trị – những thứ không thể thay đổi của McDonald’s là việc tập hợp các nguồn lá»±c Ä‘ó vá»›i nhau. Kroc Ä‘ã khéo léo và nhạy cảm trong việc xác định thị hiếu của công chúng. Ông nhận thấy Ä‘iểm khác biệt là người Mỹ có thói quen Ä‘i ăn ở các nhà hàng. Thay vì các nhà hàng nghi lá»… và cứng nhắc vá»›i các luật lệ và thói quen, ông cung cấp cho họ những nhà hàng Ä‘Æ¡n giản, bình dân và dá»… nhá»› vá»›i sá»± phục vụ thuận tiện, giá rẻ, không phải đợi chờ và không hạn chế. Hệ thống này có biểu tượng là bánh sandwich – món ăn nhanh mà không phải rá»­a đồ ăn. Má»™t người tá»›i McDonald’s để ăn nhanh chứ không phải ăn bữa chính.

Kroc Ä‘ã cung cấp cái người ta cái mà họ muốn, hoặc có thể là cái mà ông muốn. NhÆ° ông Ä‘ã nói “Nghệ thuật bán hàng là nghệ thuật của má»™t cái gì Ä‘ó thoải mái khiến khách hàng mua hàng theo cách của bạn”. Ông là người bán hàng cuối cùng, là chủ tịch tập Ä‘oàn McDonald’s, tập Ä‘oàn lá»›n nhất thế giá»›i, từ năm 1968 cho đến khi qua đời năm 1984.

Vào năm 1917, Ray Kroc là má»™t cậu bé 15 tuổi Ä‘ã khai tuổi sai để được lái xe cứu thÆ°Æ¡ng cho Red Cross. Bị gá»­i tá»›i Connecticut để cải tạo, ông không thể rời Ä‘ó để tá»›i Châu Âu được vì chiến tranh Ä‘ã chấm dứt. Cậu bé Ä‘ó Ä‘ã phải tìm việc làm, đầu tiên là người chÆ¡i piano và sau Ä‘ó, vào năm 1922, là người bán hàng cho công ty Lily Tulip Cup.

Mặc dù bán cốc giấy ban ngày và chÆ¡i piano cho má»™t Ä‘ài phát thanh vào buổi tối, Kroc vẫn có cái tai thính để hoà vào nhịp Ä‘iệu của thÆ°Æ¡ng mại. Trong khi bán những chiếc cốc giấy, ông gặp Earl Price, người Ä‘ã phát minh ra máy trá»™n năm trục và Ä‘ang mua những chiếc cốc Lily. Thích thú vá»›i tốc Ä‘á»™ và hiệu quả của máy, Kroc Ä‘ã giành được quyền marketing Ä‘á»™c quyền từ Prince. Không mệt mỏi, trong 17 năm tiếp theo ông Ä‘i khắp đất nÆ°á»›c rao bán chiếc máy trá»™n.

Trong những chuyến Ä‘i của mình, ông Ä‘ã chú ý đến má»™t nhà hàng ở San Bernardino, bang Califorlia của hai anh em Dick và Mac McDonald, người Ä‘ang cần 8 máy trá»™n và cả ngày làm việc hết công suất. Kroc biết nhà hàng này từ năm 1954, Ä‘ã mê mẩn sá»± hoạt Ä‘á»™ng hiệu quả của nó. Nó là má»™t nhà hàng bán bánh hamburger, dù không tiện cho các lái xe về thời gian. Mọi người phải xuống xe để được phục vụ. Hai người chủ chỉ có má»™t thá»±c Ä‘Æ¡n hạn chế và chỉ tập trung vào má»™t vài món: bánh hamburger, bánh thịt nhân bÆ¡, cá hồi, nÆ°á»›c giải khát và sữa trứng, tất cả ở mức giá thấp nhất có thể.

Kroc có ý tưởng xây dá»±ng má»™t hệ thống các cá»­a hàng ăn McDonald’s trên toàn nÆ°á»›c Mỹ – má»—i cá»­a hàng được trang bị khoảng 8 máy trá»™n và sẽ luôn làm việc không ngừng cho ra nhiều lợi nhuận. Ông Ä‘ã nói ý tưởng mở vài nhà hàng loại Ä‘ó cho hai anh em nhà McDonald. NhÆ°ng họ nghi ngờ: “Ai có thể mở những nhà hàng Ä‘ó cho chúng tôi? ”. Kroc Ä‘ã rất sẵn sàng: “á»’, tôi thì sao?”

Con người là cá»±u binh trong chiến tranh sẽ giàu có nhờ phục vụ con cái những cá»±u binh của cuá»™c chiến tranh thế giá»›i thứ hai. Niềm tin của ông vào cái mà ông Ä‘ã thấy là không thể lay chuyển. NhÆ° ông từng nói sau Ä‘ó: “ Tôi Ä‘ã 52 tuổi. Tôi bị bệnh Ä‘ái đường và bệnh viêm khá»›p giai Ä‘oạn đầu. Tôi bị cắt túi mật, nhÆ°ng tôi tá»± thuyết phục mình rằng Ä‘iều tốt nhất còn ở phía trÆ°á»›c”. Ông thậm trí còn bị cuốn hút nhiều hÆ¡n anh em McDonald vào ý tưởng Ä‘ó và chính ông thuyết phục họ bán cho ông nhà hàng vào năm 1961 vá»›i giá 2.7 triệu Ä‘ôla.

Giờ Ä‘ây ông có thể tá»± do kinh doanh theo cách của riêng mình, nhÆ°ng ông không bao giờ thay đổi nền tảng mà hai anh em McDonald Ä‘ã tạo ra. Tất nhiên Kroc Ä‘ã thêm vào Ä‘ó ý tưởng của riêng mình, ông khá nhạy bén vào vấn đề vệ sinh – trÆ°á»›c tiên và cần thiết. “Nếu bạn có thời gian để nhờ ai Ä‘ó thì bạn cÅ©ng có thời gian để tá»± làm sạch”, Ä‘ó là má»™t trong những châm ngôn thú vị của ông. Ông Ä‘ã Ä‘úng. ấn tượng đầu tiên của bạn về má»™t nhà hàng là thông qua Ä‘ôi mắt và cái mÅ©i của bạn, và Ä‘iều Ä‘ó sẽ quyết định liệu bạn có quay lại Ä‘ó hay không.

Vào năm 1963, hÆ¡n 1 tá»· chiếc bánh hamburger Ä‘ã được bán, con số thống kê này được ghi ở má»—i nhà hàng. CÅ©ng năm Ä‘ó, nhà hàng McDonald thứ 500 khai trÆ°Æ¡ng và chú hề nổi tiếng Ronald McDonald Ä‘ã ra mắt. Chú được trẻ em trên toàn đất nÆ°á»›c biết đến, và những đứa trẻ luôn là người sẽ chọn việc cả gia Ä‘ình ăn ở Ä‘âu. Theo John Mariani trong cuốn sách nổi bật của mình về thói quen ăn nhà hàng của người Mỹ, “ Trong vòng 6 năm kể từ khi chÆ°Æ¡ng trình quảng cáo đầu tiên trên TV về chú hề Ronald McDonald năm 1965 xuất hiện, chú Ä‘ã trở nên quen thuá»™c vá»›i 96% trẻ em Mỹ, nhiều hÆ¡n con số biết tên của vị Tổng thống”. NhÆ° là má»™t công ty còn trẻ, McDonald Ä‘ã gặp khó khăn để trưởng thành. Chủng loại thức ăn vẫn nhÆ° xÆ°a. NhÆ°ng người Mỹ Ä‘ã thay đổi, khẩu vị của họ tinh tế hÆ¡n. họ không cần sá»± bảo đảm vệ sinh mà Mc Donald cung cấp. Cho nên những tài sản của các nhà hàng lần lượt mất Ä‘i, đặc biệt sau khi Kroc chết năm 1984. Mọi người nhìn thấy sá»± giống nhau chán ngắt, vô vị và bị cứng nhắc, Golden Arches nhÆ° là biểu tượng của đồ ăn vặt đầy ô nhiá»…m.

Những nhà thuê thÆ°Æ¡ng hiệu McDonald ngày càng cảm thấy sá»± khác xa từ những nhà quản trị của công ty, đặc biệt trong chính sách mở rá»™ng thị trường.

Thật mỉa mai, không hề có má»™t sá»± Ä‘iều chỉnh nào bên ngoài nÆ°á»›c Mỹ được yêu cầu. Vá»›i hệ thống nhà hàng ở hÆ¡n 114 quốc gia, McDonald vẫn đại diện cho nÆ°á»›c Mỹ. Khi tôi trở về Pháp, cháu gái của tôi, người không hề biết về cái gọi là “Macdo,” Ä‘òi được đến Mỹ. Điều Ä‘ó giống nhÆ° là thói Ä‘ua Ä‘òi của giá»›i trẻ thích kiểu sống Mỹ vậy.

Gần nhÆ° là Ray Kroc vẫn luôn tìm cách thay đổi mọi thứ nếu ông nghÄ© ra những ý tưởng hay hÆ¡n. Thậm chí ngay cả sau khi tập Ä‘oàn McDonald thành lập vững chắc, Kroc Ä‘ã luôn cố gắng tá»›i những nhà hàng bánh hamburger lá»›n, những của hàng ăn uống ở Đức, các hiệu bánh và thậm chí những công viên nhÆ° Disneyland. Ông luôn có cảm giác tốt về sức mạnh của những cái má»›i lạ và luôn tin tưởng vào bản thân mình và suy nghÄ© của mình.

Giống nhÆ° các doanh nhân lá»›n của Mỹ khác, Kroc không chỉ là má»™t nhà sáng kiến – sáng tạo ra nhiều loại thức ăn tiện dụng, từ Howard Johnson đến nhà trắng mà ông còn rất khéo léo nắm bắt những khái niệm vá»›i tất cả sá»± phức tạp của nó, và thá»±c hiện nó theo cách tốt nhất có thể. Và Ä‘ó là má»™t người Mỹ của bánh thịt kẹp bÆ¡.

Jacques Pepin là người Ä‘iều hành, tác giả và đồng thời là người dẫn chÆ°Æ¡ng trình của series truyền hình nổi tiếng của Ä‘ài PBS – Bếp của Jacques Pepin: Nấu ăn vá»›i Claudine. (TIME 100)