CRM (Customer Relationship Management) hiểu nôm na là nghệ thuáºt xây dá»±ng cá»§ng cố và phát triển quan hệ khách hàng. Äây là má»™t thuáºt ngữ Ä‘ã trở nên phố biến. Nó cho thấy má»™t xu hướng quan trá»ng trong marketing từ chú trá»ng tăng doanh số bán hàng sang chú trá»ng quản trị quan hệ vá»›i khách hàng.
Khách hàng trung thành (Good customer hay loyal castenlar)
Càng ngày các doanh nghiệp càng ý thức má»™t cách sâu sắc rằng, để thành công, há» phải xác định được khách hàng cá»§a mình là ai và há» muốn gì. Nói cách khác phải xác định "khách hàng mục tiêu: trước khi xây dá»±ng chiến lược marketing và phát triển sản phẩm dịch vụ.
Vá»›i cùng má»™t loại hàng hóa, doanh nghiệp có nhiá»u loại khách hàng khác nhau. Có những ngưá»i sẵn sàng mua má»™t lượng lá»›n hàng hóa Ä‘ó có những ngưá»i chưa mua nhưng rất có thể sẽ mua trong tương lai… Vá»›i cùng má»™t hàng hóa, khách hàng có rất nhiá»u lá»±a chá»n khác nhau giữa các nhà cung cấp. Do Ä‘ó, cÆ¡ há»™i giành được khách hàng cho má»—i doanh nghiệp là rất nhá». Trong cuá»™c cạnh tranh Ä‘ó, doanh nghiệp bán được nhiá»u hàng ở hiện tại chưa phải Ä‘ã là kẻ thắng cuá»™c. Mà phần thắng lại thuá»™c vá» doanh nghiệp nào có nhiá»u khách hàng trung thành hÆ¡n.
Khách hàng trung thành được hiểu là khách hàng Ä‘ang mua hàng cá»§a doanh nghiệp và sẽ tiếp tục lá»±a chá»n doanh nghiệp trong những lần mua tiếp theo. Thá»±c tế cho thấy ấn tượng và cảm nháºn cá»§a khách hàng trong lần mua hàng đầu tiên vá»›i doanh nghiệp là rất quan trá»ng. Hầu hết những khách hàng Ä‘ã hài lòng vá»›i việc mua hàng cá»§a doanh nghiệp hiện tại hay trước Ä‘ây sẽ tiếp tục mua hàng cá»§a doanh nghiệp trong tương lai khi há» có nhu cầu. Vì váºy, sẽ ít tốn kém hÆ¡n để thuyết phục há» mua hàng cá»§a doanh nghiệp so vá»›i chi phí bá» ra để thu hút khách hàng má»›i. Ngày nay, các doanh nghiệp Ä‘ã và Ä‘ang dần nháºn ra rằng, việc tạo dá»±ng duy trì những khách hàng dài hạn sẽ mang lại lợi ích lá»›n hÆ¡n là tăng doanh số bán trong ngắn hạn.
Quan niệm Ä‘úng vá» marketing
Trong thá»i gian trước Ä‘ây, maketing thưá»ng được đỠcáºp đến như là má»i ná»— lá»±c nhằm bán được hàng hóa và dịch vụ tức là chỉ thuần tuý xuất phát từ lợi ích cá»§a ngưá»i bán cá»§a doanh nghiệp. Trong má»™t thế giá»›i Ä‘a chiá»u vá»›i muôn vàn các tương tác như hiện nay thì má»i mối quan hệ sẽ khó lòng tồn tại nếu chỉ xuất phát từ lợi ích đơn phương. Quan hệ Ä‘ó chỉ có thể phát sinh và được duy trì trên cÆ¡ sở lợi ích song phương, Ä‘a phương (bilateral/ mutual benefit). Vì lẽ Ä‘ó quan niệm vá» marketing cÅ©ng cần được thay đổi nó không nên chỉ xuất phát từ lợi ích doanh nghiệp mà cần bắt đầu từ lợi ích cá»§a cả doanh nghiệp lẫn khách hàng (value for both customer and maketing). Trên quan Ä‘iểm Ä‘ó, má»™t khái niệm chuẩn vá» marketing được đưa ra là: Marketing là tổng hợp những mối quan hệ làm hài lòng khách hàng mà kết quả là mang lại giá trị cho cả khách hàng và doanh nghiệp.
Sau Ä‘ây chúng ta sẽ cùng phân tích làm rõ thêm má»™t vài "từ khóa” trong định nghÄ©a nêu trên.
Chiến lược và chiến thuáºt (Strategies and Tactics). Chiến lược là những định hướng dài hạn cho các ná»— lá»±c marketing còn chiến thuáºt (hay tiểu xảo) là các bước hành động được quyết định má»™t cách cụ thể ở thá»i kỳ trên cÆ¡ sở chiến lược Ä‘ã định. Hoạch định chiến lược và xây dá»±ng các chiến thuáºt má»™t cách kỹ càng được xem là các yếu tố quan trá»ng quyết định thành công cá»§a hoạt động marketing.
Xác định (Identify). Là toàn bá»™ những ná»— lá»±c marketing nhằm có được những thông tin, những hiểu biết vá» khách hàng. đối thá»§ cạnh tranh và thị trưá»ng.
Tạo láºp (Create). Cạnh tranh Ä‘òi há»i các doanh nghiệp phải không ngừng sáng tạo. Khi bắt đầu xuất hiện trên thương trưá»ng, doanh nghiệp phải tạo được sá»± thu hút vá»›i khách hàng bằng những cái má»›i (sản phẩm má»›i, phương thức phân phối má»›i, cách tiếp cáºn má»›i….). Và sá»± sáng tạo không chỉ dừng lại ở giai Ä‘oạn đầu mà nó Ä‘òi há»i phải được duy trì liên tục trong suốt vòng Ä‘á»i cá»§a doanh nghiệp. Chính sá»± sáng tạo Ä‘ó sẽ giúp doanh nghiệp tạo láºp được những khách hàng trung thành cho mình.
Duy trì (Maintain). Trong thá»i gian khá lâu rước Ä‘ây, thành công cá»§a má»™t doanh nghiệp chỉ xác định má»™t cách đơn thuần qua doanh số tiêu thụ má»™t ngày. Bây giá» thì khác trong má»i tình huống, sá»± thành công cá»§a maketing Ä‘á»u không chỉ được Ä‘ánh giá qua lượng hàng bán được hàng ngày mà quan trá»ng hÆ¡n nó phải được thể hiện qua lượng khách hàng trung thành mà doanh nghiệp có được (bao nhiêu và bao lâu). Ná»— lá»±c cá»§a doanh nghiệp không dừng lại ở chá»— bán được hàng mà phải duy trì không ngừng trong má»™t thá»i gian dài tiếp theo lần mua hàng đầu tiên vá»›i hy vá»ng rằng khách hàng sẽ quay lại trong những lần tiếp sau.
Mối quan hệ thá»a mãn (Satisfying Relationships). Má»™t mục tiêu quan trá»ng cá»§a marketing là cung cấp được hàng hóa mà khách hàng thá»±c sá»± mong muôn và làm cho khách hàng cảm thấy trao đổi vá»›i doanh nghiệp là nhằm xây dá»±ng má»™t mối quan hệ tốt đẹp cho cả hai. Bằng cách này, khách hàng cảm thấy mình là má»™t đối tác trong giao dịch vá»›i doanh nghiệp thay vì là "nguồn thu" cá»§a doanh nghiệp.
Lợi ích cho cả ngưá»i bán lẫn kẻ mua (Value for Bom Customer and Marketer). Lợi ích mà ngưá»i này nháºn được Ä‘ôi khi lại là cái mà ngưá»i thấy như thế nào khi tiêu tiá»n. Tất nhiên là quan niệm vá» lợi ích giữa các khách hàng khác nhau là không giống nhau ngay cả vởi cùng má»™t quyết định mua má»™t hàng hóa nào Ä‘ó. Trong khi Ä‘ó, doanh nghiệp có thể sẽ Ä‘o lưá»ng lợi ích thông qua việc há» sẽ làm ra bao nhiêu lợi nhuáºn sau những ná»— lá»±c marketing và những nguồn lá»±c Ä‘ã hao tổn. Má»™t ná»— lá»±c marketing thành công là phải làm cho cả khách hàng và doanh nghiệp Ä‘á»u cảm thấy thoả mãn, hài lòng vá»›i tạo được sá»± thu hút vá»›i những gì mình Ä‘ã Ä‘ánh đổi.
Và CRM
CRM chính là má»™t nghệ thuáºt – nghệ thuáºt trong việc quản trị quan hệ khách hàng. CRM được thể hiện qua hai khía cạnh, thứ nhất và cÅ©ng quan trá»ng nhất là nháºn thức trong ná»™i bá»™ doanh nghiệp và thứ hai là hành động ra bên ngoài.
Ở khía cạnh thứ nhất CRM được hiểu là má»™t chiến lược tiếp cáºn nhằm đảm bảo rằng má»—i ngưá»i trong doanh nghiệp, không chỉ chá»§ doanh nghiệp hay nhân viên bán hàng, ý thức được má»™t cách sâu sắc tầm quan trá»ng cá»§a khách hàng. Phương châm "có càng nhiá»u khách hàng càng tốt" (have good customer as many as possible) cần phải được quán triệt thay cho “bán càng nhiá»u càng tốt" (sell as much as we can). Chính vì váºy, má»—i nhân viên ở bất kỳ bá»™ pháºn nào cá»§a doanh nghiệp, trá»±c tiếp (marketing, sales…) hay gián tiếp liên quan đến khách hàng (kế toán, kho váºn, lá»… tân…) Ä‘á»u phải luôn nháºn thức rằng mình Ä‘ang tham gia vào CRM. Từ Ä‘ó má»i hành động, lá»i nói Ä‘á»u phải hướng đến tạo cho khách hàng cảm giác thân thiện, tin cáºy, thoải mái, được quan tâm. Tất nhiên, sẽ không có được thành công nếu những cách thể hiện Ä‘ó không xuất phát từ tiá»m thức cá»§a má»—i ngưá»i mà chỉ là những lá»i đầu môi chót lưỡi", sáo rá»—ng, giả tạo. Chẳng hạn khách hàng sẽ thấy cảm thông vá»›i má»™t lá»i xin lá»—i và đỠnghị đợi trong má»™t khoảng thá»i gian nhất định vì giao hàng muá»™n vá»›i lý do kẹt xe hÆ¡n là má»™t lá»i nói đối rằng nhân viên giao hàng sắp đến nhưng kỳ thá»±c anh ta chưa ra khá»i Công ty. Nói tóm lại, để khởi đầu má»™t môi quan hệ tốt đẹp, đầutiên và trên hết vẫn phải xuất phát từ sá»± trung thá»±c và chân thành, sá»± tin tưởng và hiểu biết lẫn nhau.
Khía cạnh thứ hai là những hoạt động hướng ra bên ngoài, hướng tá»›i khách hàng. Việc duy trì mối quan hệ chặt chẽ, gắn bó vá»›i khách hàng qua tất cả các kênh giao dịch, tiếp còn là Ä‘iá»u hết sức quan trá»ng nhưng cÅ©ng không há» dá»… dàng. CRM cần chú trá»ng má»™t số vấn đỠsau Ä‘ây:
Xác định Ä‘úng khách hàng mục tiêu cá»§a doanh nghiệp. Xây dá»±ng cÆ¡ sở dữ liệu (Database) vá» khách hàng trung thành và phân loại theo các tiêu chí khác nhau (chẳng hạn: khách hàng là tổ chức hay cá nhân, trong nước hay nước ngoài, đặc Ä‘iểm, mức tiêu thụ hàng hóa…). CÆ¡ sÆ¡ dữ liệu này rất quan trá»ng trong việc phục vụ khách hàng sau này, đảm bảo nâng cao chất lượng dịch vụ. Ví dụ, khi khách hàng tên A gá»i đến đặt phòng, doanh nghiệp có thể biết ngay khách hàng này sẽ đặt loại phòng gì để có thể offer cho phù hợp, bà B gá»i đến thanh toán thì có thể biết ngay loại thẻ tín dụng mà bà hay sá» dụng, tháºm chí là cả số thẻ hay anh C liên hệ mua nước hoa thì biết ngay gu cá»§a anh là gì để giá»›i thiệu sản phẩm… Và chắc chắn khách hàng sẽ hết sức hài lòng vá»›i những doanh nghiệp "nắm khách hàng" vững đến như váºy.
Xây dá»±ng chuẩn dịch vụ (SLA) chung cho doanh nghiệp và các chuẩn dịch vụ cụ thể vá»›i từng khách hàng. Thá»±c hiện Ä‘úng các chuẩn dịch vụ Ä‘ã cam kết. Nếu vì bất kỳ lý do gì mà má»™t trong các chuẩn dịch vụ Ä‘ã cam kết bị trì hoãn hay không thá»±c hiện được thì ngay láºp tức phải xin lá»—i và thông báo ngay cho khách hàng đồng thá»i đỠxuất phương án khắc phục kịp thá»i.
Có chính sách khách hàng riêng vá»›i những khách hàng thưá»ng xuyên và trung thành (khuyến mại, giảm giá, tặng quà, hoa hồng, chiết khấu thanh toán…)
Làm tốt công tác "chăm sóc khách hàng". Thưá»ng xuyên liên hệ nắm bắt, cáºp nháºt những thông tin vá» khách hàng, những biến động trong nhu cầu cá»§a khách hàng vá»›i hàng hóa cá»§a doanh nghiệp mình, đưa ra những đỠnghị, chào má»i phù hợp…
Tổ chức các hoạt động như Há»™i nghị khách hàng, các buổi party giao lưu, dã ngoại… định kỳ hay nhân các ngày nghỉ lá»… vá»›i những khách hàng thân thuá»™c…
Trong kinh doanh, lợi ích cá»§a doanh nghiệp vá» nguyên tắc là đối nghịch vá»›i lợi ích cá»§a khách hàng. Nghệ thuáºt kinh doanh là xuất phát từ lợi ích cá»§a cả hai phía. CRM chính là má»™t phần cá»§a nghệ thuáºt Ä‘ó.