Dụng nhân như… chơi hoa

Má»™t trong những vấn đề quan trọng trong công tác nhân sá»± là chọn lá»±a nhân viên có tiềm năng để vun bồi và phát triển. Điều cần thiết đối vá»›i các nhà quản lý là nhìn thấy được khả năng của nhân viên trong khi họ còn chÆ°a có cÆ¡ há»™i thể hiện.

CÅ©ng không khó lắm để nhận biết các nhân viên có khả năng vượt trá»™i nếu nhà quản lý chịu chú ý. Các biểu hiện bên ngoài ít nhiều đều thể hiện bản chất bên trong. Nhìn bÆ°á»›m ong vây quanh, người ta Ä‘oán biết loài hoa Ä‘ó rất thÆ¡m. Nhìn nhận, Ä‘ánh giá nhân viên thì mức Ä‘á»™ có phức tạp hÆ¡n nhÆ°ng không ngoài quy luật ấy. Nhân viên biểu hiện khả năng của mình qua rất nhiều khía cạnh, từ tác phong, lời nói, và trên hết là hiệu quả công việc. Hiệu quả công việc tưởng nhÆ° là khía cạnh dá»… nhận thấy nhất nhÆ°ng cÅ©ng có khi cấp quản lý không nhận ra. Chẳng hạn má»™t công việc phức tạp được nhân viên thá»±c hiện tốt, suôn sẻ Ä‘ôi khi làm người khác nghÄ© Ä‘ó là công việc Ä‘Æ¡n giản, dá»… giải quyết. Chỉ khi nào công việc Ä‘ó được giao cho người kém năng lá»±c, giải quyết không xong thì mọi người má»›i có sá»± so sánh. NhÆ°ng môi trường làm việc không phải lúc nào cÅ©ng có Ä‘iều kiện để so sánh.

Bên cạnh việc Ä‘ánh giá qua biểu hiện, nếu nhận thấy nhân viên có khả năng thá»±c hiện được những công việc phức tạp hÆ¡n, trong phạm vi an toàn cho phép, các nhà quản lý đừng ngại hỏng việc mà cứ mạnh dạn giao việc. Thá»±c tế sẽ cho phép Ä‘ánh giá khá toàn diện khả năng xá»­ lý công việc của nhân viên. Người ta lấy lá»­a để thá»­ vàng, các nhà quản lý lấy tình huống phức tạp thá»­ nhân viên để có được nhận xét xác Ä‘áng nhất.

Biểu hiện bên ngoài và bản chất của nhân viên cÅ©ng là hai khía cạnh cần phân định rạch ròi. Biểu hiện bên ngoài phần lá»›n nói lên bản chất nhÆ°ng có khi bản chất tiềm ẩn chÆ°a biểu hiện ra. Hiểu được bản chất, bố trí Ä‘úng sở trường nhân viên chính là “dụng nhân nhÆ° dụng má»™c”. KhÆ¡i được nguồn năng lá»±c tiềm ẩn này để sá»­ dụng càng sá»›m bao nhiêu càng thể hiện khả năng dùng người tốt bấy nhiêu. Nhà quản lý giỏi phải là người nhìn thấy khả năng của nhân viên khi nó Ä‘ang tiềm ẩn, có khi vì qua nhiều cấp trung gian mà khó nhận thấy hay Ä‘iều kiện công việc chÆ°a tạo cÆ¡ há»™i để nhân viên thể hiện.

Việc Ä‘ánh giá và chọn lá»±a này cÅ©ng giống nhÆ° người chÆ¡i hoa biết cách chọn hoa. Trong vườn đầy hoa, chọn hoa Ä‘ã nở hay chọn nụ? Nụ nhỏ hÆ¡n hoa nhÆ°ng khi nở có khả năng lá»›n hÆ¡n những bông hoa Ä‘ang nở. Vì thế, người chÆ¡i hoa phải biết chọn nụ Ä‘úng thì. Cành mai nở trÆ°á»›c Tết hay sau Tết vài ngày đều Ä‘ánh mất má»™t phần giá trị. Điều này không phải tại hoa mà vì người chÆ¡i hoa.

Người quản lý khi Ä‘ánh giá nhân viên cÅ©ng giống nhÆ° người chÆ¡i hoa. Phát hiện khả năng trÆ°á»›c mắt của nhân viên chÆ°a đủ mà còn phải nhìn thấy sức bật lâu dài để bố trí công việc phù hợp, bảo đảm sá»± phát triển bền vững. Chỉ thấy hoa mà không thấy nụ, lại không thấy sức sống của cây thì sức tỏa sáng của nhân sá»± hiện tại cÅ©ng chóng vánh nhÆ° cánh hoa Ä‘á»™ cuối mùa.