Những nhà đầu tư cá nhân thưá»ng không có thá»i gian cÅ©ng như kỹ năng để theo dõi các bước ngoặt lá»›n vá» tài chính; vá» thị trưá»ng chứng khoán; hiểu rõ những chỉ số tài chính; các chính sách vá» tiá»n tệ cá»§a chính phá»§ cÅ©ng như các động thái cá»§a những nhà đầu tư chuyên nghiệp. Những thá»§ thuáºt đơn giản sau Ä‘ây sẽ giúp bạn bảo toàn vốn và đầu tư hiệu quả.
Cứng rắn và nhất quán
Má»™t trong những nguyên tắc đầu tiên cá»§a việc này là bạn phải nhất quán và có ká»· luáºt. Khi lên danh mục vốn đầu tư bao gồm: những cổ phiếu; trái phiếu cần đầu tư; cổ phần trong những quỹ đầu tư hoặc những khoản tiá»n gá»i ngân hàng, bạn cần giữ vững tá»· lệ tương quan giữa chúng.
Không vì bất cứ má»™t sá»± dao động ngắn hạn nào cá»§a thị trưá»ng, sá»± xuất hiện má»™t ý tưởng đầu tư má»›i hay những cổ phiếu má»›i xuất hiện mà bạn lại thay đổi phương pháp Ä‘ã được xác láºp. Ngoài ra, bạn cần định kỳ “đổ” thêm tiá»n vào danh mục đầu tư cá»§a bạn.
Äiá»u này có thể không dá»… dàng, nhất là khi thị trưá»ng tại thá»i Ä‘iểm Ä‘ó không tăng trưởng, bạn không nhìn thấy vốn đầu tư tăng lên và không nháºn được sá»± thá»a mãn tức thá»i. Nhưng việc định kỳ tăng vốn đầu tư sẽ triệt tiêu hóa sá»± dao động cá»§a thị trưá»ng.
Thông thưá»ng, khi giá trị cá»§a má»™t loại hình đầu tư nào Ä‘ó tăng vá»t thưá»ng có tác động mạnh đến tâm lý cá»§a những nhà đầu tư. Khi nhìn vào sá»± tăng trưởng nhanh chóng cá»§a má»™t loại cổ phiếu hay tổng số vốn cá»§a má»™t quỹ đầu tư nào Ä‘ó, má»i ngưá»i liá»n đổ tiá»n vào chúng trong trạng thái kích động mạnh – nhưng thưá»ng khi Ä‘ó thá»i kỳ tăng trưởng mạnh nhất Ä‘ã trôi qua.
“Má»i ngưá»i hay bá» tiá»n ra mua những cổ phiếu hoặc thả tiá»n vào má»™t quỹ đầu tư nào Ä‘ó mà Ä‘áng ra há» phải làm Ä‘iá»u này từ má»™t năm trước Ä‘ây, – giáo sư Tarrans Odin, má»™t chuyên gia trong lÄ©nh vá»±c tài chính cá»§a Trưá»ng đại há»c Tổng hợp California, nói. – Äiá»u này phần nào được giải thích rằng má»i ngưá»i thưá»ng ngoại suy những kết quả từ quá khứ ra tương lai. HÆ¡n nữa, phần Ä‘ông những nhà đầu tư nghiệp dư thưá»ng đơn giản hóa thị trưá»ng hÆ¡n nó vốn có”.
Äừng tiêu tiá»n thiếu suy nghÄ©
Hạnh phúc không thể mua được bằng tiá»n, nhưng nhiá»u ngưá»i cứ “cố đấm ăn xôi cuối” cùng trở thành “tù chung thân” cá»§a những món nợ. Chắc hẳn bạn Ä‘ã gặp phải tình huống như sau: bạn nhìn thấy má»™t đồ váºt gì Ä‘ó trong cá»a hàng và thấy rằng váºt này rất cần cho mình nên bá» tiá»n ra mua, nhưng sau Ä‘ó má»™t tuần hay má»™t tháng bạn không còn nhá»› gì đến chúng nữa.
Ham muốn có được những đồ váºt mà mình thích nhưng không thá»±c sá»± cần thiết là má»™t thói quen “có hại cho túi tiá»n” cá»§a bạn. Váºy bài há»c ở Ä‘ây là gì? Nếu bạn muốn tìm kiếm hạnh phúc, thì chắc chắn không thể tìm thấy trong các trung tâm thương mại.
Chúng ta chính là thị trưá»ng
Ai trong chúng ta cÅ©ng muốn kiếm được lợi nhiá»u nhất từ thị trưá»ng. Tuy nhiên, không phải ai cÅ©ng làm được Ä‘iá»u Ä‘ó, vì thị trưá»ng chính là chúng ta, váºy nên nếu trong chúng ta có kẻ thắng, thì tức là sẽ có ngưá»i thua.
Thông thưá»ng, má»i ngưá»i chỉ muốn kết thúc má»™t phi vụ giao dịch khi nháºn được lợi nhuáºn cao nhất có thể, – giáo sư Mair Steman, má»™t chuyên gia vá» tài chính, cá»§a trưá»ng Äại há»c Santa Clara University nháºn xét, – cho dù Ä‘ó là phi vụ trong thị trưá»ng chứng khoán hay bất động sản.
“Má»i ngưá»i nói rằng: OK, thị trưá»ng bất động sản sẽ còn tăng giá. Nhưng trên thá»±c tế thì há» không muốn bán theo giá cả vào thá»i Ä‘iểm hiện tại, – Steman nói. – Há» Ä‘ánh giá giá trị cá»§a ngôi nhà cá»§a mình là má»™t triệu USD, bởi vì hàng xóm cá»§a há» Ä‘ã bán nhà cá»§a mình vá»›i giá má»™t triệu USD vào năm ngoái. Vì váºy, sau khi thông báo bán nhà suốt cả ba tháng mà há» vẫn không tìm được ngưá»i mua. Bởi vì má»™t lý do đơn giản giá trị ngôi nhà cá»§a há» vào thá»i Ä‘iểm hiện tại chỉ là 800.000 USD”.
HÆ¡n nữa, nếu tính đến những chi phí phải trả cho những nhà môi giá»›i, thuế, sá»a chữa theo yêu cầu nào Ä‘ó cá»§a ngưá»i mua… thì bạn không thể thu được con số cao nhất mà bạn chỉ có thể nhìn thấy trong các bản báo cáo hoặc phân tích tài chính.
Hạn chế chi phí ở mức thấp nhất
Bạn đừng bao giá» quên rằng, sá»± thành công trong đầu tư cá»§a bạn bao giá» cÅ©ng phải san sẻ vá»›i hai ngưá»i nữa Ä‘ó là những ngưá»i môi giá»›i và phòng thuế. Nếu không muốn chia lợi nhuáºn thu được ra làm ba phần, bạn cần nghÄ© cách hạn chế các chi phí đầu tư và trả thuế ở mức thấp nhất trong chừng má»±c có thể.
Cần đến sá»± giúp đỡ
Phần lá»›n những nhà đầu tư nghiệp dư Ä‘á»u không có thá»i gian, hứng thú, kiến thức và cuối cùng là sá»± nhẫn nại để thá»±c hiện các phi vụ đầu tư độc láºp má»™t cách thành công. Tháºm chí, ngay cả khi bạn đầu tư thành công và thu được lợi nhuáºn, Ä‘iá»u này hoàn toàn không có nghÄ©a là bạn Ä‘ã biến thành má»™t ngưá»i có uy tín trong lÄ©nh vá»±c tài chính.
“Má»i ngưá»i sau khi thu được má»™t số thành tá»±u nào Ä‘ó (trên thị trưá»ng), – giáo sư Odin nói, – thì há» nghÄ© rằng mình Ä‘ã hiểu phải làm như thế nào. Nhưng trên thá»±c tế, thì há» Ä‘ã nhầm lẫn giữu sá»± thành công và tri thức”.
Nhưng Ä‘áng tiếc là vá»›i sá»± giúp đỡ cá»§a các nhà môi giá»›i hay tư vấn tài chính cÅ©ng chưa chắc Ä‘ã đảm bảo sá»± thành công cho những quyết định đầu tư cá»§a bạn. Rất nhiá»u ngưá»i trong số há» Ä‘òi há»i giá cả dịch vụ rất cao, trong khi bản thân vá»›i má»™t cái bằng vá» tài chính thì chưa đủ hiểu biết cÅ©ng như kinh nghiệm để hiểu được rắc rối cá»§a thị trưá»ng tài chính. Chính vì váºy, khi lá»±a chá»n má»™t nhà tư vấn tài chính, bạn phải đặc biệt cẩn trá»ng.
Äừng bá» tất cả trứng vào trong má»™t cái giá» duy nhất
Khi nói vá» sá»± cần thiết phải Ä‘a dạng hóa danh mục đầu tư, các chuyên gia tài chính thưá»ng dá»±a trên luáºn Ä‘iểm rằng Ä‘ây là phương pháp cần thiết để giảm sá»± mạo hiểm: nếu má»™t hướng đầu tư nào Ä‘ó cá»§a bạn Ä‘ang trong chiá»u hướng lá»— thì có thể hướng khác vẫn Ä‘em lại lợi nhuáºn cho bạn. Tuy nhiên, bạn cÅ©ng nên lưu ý rằng khi xảy ra những cuá»™c khá»§ng hoảng tài chính lá»›n thì sá»± Ä‘a dạng cÅ©ng không có ý nghÄ©a nhiá»u lắm.
Hoặc trong những thị trưá»ng khác nhau thì độ dao động và mức độ thu nháºp trong năm cÅ©ng khác nhau, ví dụ thị trưá»ng chứng khoán Mỹ tăng trưởng cháºm hÆ¡n thị trưá»ng ở những nước phát triển, nhưng độ dao động cá»§a nó cÅ©ng thấp hÆ¡n hẳn. Trái phiếu không bao giá» giảm giá nhanh chóng như cổ phiếu.
Äừng bao giá» quên gia Ä‘ình
Gia Ä‘ình đồng thá»i là má»™t khoản vốn và má»™t khoản nợ quan trá»ng cá»§a bạn. Nếu như các con hoặc bố mẹ bạn Ä‘ang gặp khó khăn vá» tài chính, thì hiển nhiên bạn phải giúp đỡ há» và ngược lại. Bạn không bao giỠđược quên Ä‘iá»u này.
Con cái không những là ngưá»i thừa kế tài sản sau khi bạn mất Ä‘i mà chúng còn thừa kế cả những thói quen vá» tài chính cá»§a bạn. Hãy dạy chúng có những quan niệm Ä‘úng đắn vá» tiá»n bạc. Khi sá» dụng tiá»n bạc, bạn đừng bao giá» quên những háºu quả cá»§a những hành động mà nó có thể gây ra cho gia Ä‘ình mình.
Äầu tư dài hạn
Nếu chẳng may bạn chết sá»›m thì vợ và con bạn có thể gặp khó khăn vá» tài chính, nhưng nếu bạn trưá»ng thá» thì cÅ©ng là má»™t vấn đỠcần suy nghÄ©. Không ít ngưá»i khi vá» hưu có rất ít tiá»n tiết kiệm hoặc tháºm chí chả có đồng nào cả, hay sau khi vá» hưu má»™t thá»i gian há» Ä‘ã tiêu hết số tiá»n dành dụm được.
Äiá»u này sẽ chẳng thành vấn đỠnếu hai vợ chồng bạn không sống lâu quá, hoặc bạn cÅ©ng chẳng quan tâm lắm đến chuyện tuổi già mình sẽ sống như thế nào. Chuyện gì sẽ xảy ra nếu bạn sẽ sống rất lâu trong khi không có tiá»n lương hưu hoặc bảo hiểm trá»n Ä‘á»i hay nhiá»u tiá»n tiết kiệm trong nhà băng? Vì váºy, bạn nên trù liệu trước và triệt để tiết kiệm tiá»n bạc trong chừng má»±c có thể.
Äừng quên lạm phát
Tháºm chí, ngay cả khi má»i việc xung quanh vẫn Ä‘ang diá»…n ra tốt đẹp, tiá»n tiết kiệm và các khoản đầu tư cá»§a bạn vẫn Ä‘ang sinh sôi nảy nở, thì bạn vẫn Ä‘ang mất má»™t số tiá»n nhất định hàng năm vì lạm phát.
Chính vì váºy, bạn không nên quá chú ý tá»›i con số lãi trên giấy tá» mà nên Ä‘ánh giá nó trong sá»± tương đối – tức là % thu nháºp cá»§a bạn không được phép thấp hÆ¡n % lạm phát.