Khổng, Lão và quản lý

 

Tạp chí Fortune trong số ra trung tuần tháng 3/2006 đã có loạt bài tìm hiểu những bí quyết sử dụng thời gian nhằm thực hiện công việc một cách hiệu quả, đạt được sự nghiệp chính trị hay kinh doanh lẫy lừng của một số nhà lãnh đạo chính trị và quản lý danh tiếng như Thượng nghị sĩ John McCain, Chủ tịch Công ty Starbucks-Howard Schultz, Tổng giám đốc Nissan và Renault-Carlos Ghosn, Tổng giám đốc Goldman Sachs-Hank Paulson…

Sự đúc kết đơn giản đến bất ngờ: Để thành công, mỗi người chúng ta luôn phải tự hỏi mình: Công việc của ta nhằm đạt được điều gì? Ta sử dụng thời gian của mình vào việc gì? Và cuối cùng, ta đã đạt tới vô vi chưa? Suy gẫm mới hay những nhà quản lý danh tiếng nêu trên thành công nhờ áp dụng triết lý Khổng Tử và Lão Tử vào trong sự nghiệp kinh doanh của mình!

 

Mục tiêu công việc của bạn

Từ thời Xuân Thu Chiến quốc (khoảng năm 479-221 trước Công nguyên), Khổng Tử đã nói: “Giống như các thiên thể không ngừng tuân theo quỹ đạo của mình, một người giỏi giang luôn xác định rõ và cố gắng để đạt mục tiêu cuộc đời mình”.

 

Điều này có nghĩa, muốn cho cuộc sống có ý nghĩa, mỗi người nên làm hết sức mình để theo đuổi, khắc phục, phấn đấu và tìm tòi một điều gì đó; không bao giờ bỏ cuộc khi đối mặt với khó khăn để đạt được mục tiêu của mình, giống như những vì sao đi theo con đường đã vạch ở trên trời.

 

Khổng Tử nói “một người giỏi” nhằm chỉ một thiểu số quân tử thời xưa. Nếu tái sinh trong thời đại tri thức ngày nay, ông sẽ vui sướng biết bao vì thiểu số thời ấy có lẽ bây giờ trở thành đại đa số. Tuy vậy, số người hiểu được công việc của mình nhằm đạt được điều gì cho bản thân, cho tổ chức và cộng đồng xã hội có lẽ vẫn không hề tăng lên cùng chiều.

 

Nhìn hẹp trong khía cạnh kinh doanh, đáng buồn hơn cho các quốc gia chịu ảnh hưởng của đạo Khổng ở phương Đông, trong đó có Việt Nam, khi các doanh nghiệp phương Tây coi việc xác định mục tiêu kinh doanh là bước khởi đầu của sự nghiệp, thì nhiều doanh nghiệp ở đây vẫn còn rất mơ hồ về tầm nhìn, về sứ mệnh kinh doanh của tổ chức! Đáng lo nhất trong đó là các đơn vị thuộc sở hữu nhà nước.

 

Bạn đang dùng thời gian vào việc gì?

Bạn có bao giờ ghi nhật ký công việc hàng ngày chưa? Hãy chịu khó ghi chép nhật ký thời gian từng giờ mỗi ngày trong khoảng vài tuần và đừng ngạc nhiên khi thấy bạn đang thật sự sử dụng thời gian vào những việc gì! Một trưởng phòng hành chính bức xúc kêu lên: “Em phát ốm vì theo dõi điện thoại, “chit chat”, thư điện tử, tin nhắn qua máy điện thoại di động, chè chén, cà phê sáng, ăn trưa với khách và… họp!”.

 

Bắt chước tạp chí Fortune, người viết bài đã khảo sát vài lần về số lần cà phê tiếp khách, số lần nhận và gửi thư điện tử, số lần gọi điện thoại và số lần họp so sánh giữa các giám đốc Việt Nam và Mỹ.

 

Thật thú vị khi biết rằng các giám đốc Việt Nam có số lần điện thoại gấp đôi các giám đốc Mỹ, trong khi các giám đốc Mỹ sử dụng thư điện tử gấp đôi các giám đốc Việt Nam. Còn số giờ tiêu tốn cho các cuộc họp của các giám đốc Mỹ và Việt Nam xấp xỉ nhau.

 

Bạn đã đạt tới vô vi chưa?

Vô vi là khái niệm triết học của Lão Tử. Người đạt được vô vi biết được khi nào hành động và khi nào không hành động. Khi đạt được vô vi, bạn đạt đến trạng thái tinh thần trầm lặng nhưng tỉnh táo, tập trung nhưng vẫn tiếp nhận. Khổng Tử cũng nói về điều này.

 

Ông viết: “Giống như trái đất đón nhận mọi thứ từ mặt trời, một người quân tử đạt được đức hạnh tột cùng bởi đón nhận mọi thứ không hề có thái độ phân biệt đối xử”. Vậy, bạn đã đạt tới vô vi chưa? Xin đừng băn khoăn vì vô vi nhằm mục tiêu đạt tới hạnh phúc trong cuộc sống.

 

Chừng nào bạn làm việc mà không để ý đến chiếc đồng hồ như Thomas Edison và đồng nghiệp của ông, hoặc nhìn lại đời mình, nếu bạn cảm thấy đã được sống qua một quãng thời gian hạnh phúc nhất cùng với đồng nghiệp hay nhân viên các cấp, đấy là lúc bạn đã đạt tới trạng thái vô vi rồi đó!