Người thành công từ trái gấc

Trong cuộc sống, có một điều mà anh Nguyễn Công Suất luôn trăn trở làm thế nào để giúp được những người nghèo khó và bệnh tật. Anh đã nghiên cứu, tạo ra một loại thực phẩm thuốc không có tác dụng phụ từ trái gấc và tạo cho thứ quả quen thuộc này một thương hiệu để xuất khẩu sang Mỹ.

Nguyễn Công Suất sinh ra và lớn lên bên dòng sông Cầu. Từ nhỏ, anh phải chứng kiến cảnh bà con nông dân lam lũ, một nắng hai sương nhưng quanh năm vẫn nghèo khó. Lớn lên, anh đi bộ đội, rồi vào trường Đại học y học tập. Ra trường, anh được nhận về Bệnh viện Quân y 108 công tác. Tại đây, anh đã thấm thía cảnh đồng đội, đồng chí của mình quặn thắt trong cơn đau do nhiễm chất độc hoá học, bị ung thư. Chứng kiến cảnh người bệnh hàng ngày phải sử dụng loại thuốc hoá dược ẩn chứa nhiều tác dụng phụ…

 

Những năm 1989, có một đoàn cựu binh của Mỹ sang Việt Nam nghiên cứu khắc phục hậu quả chất độc hoá học sau chiến tranh. Trước việc lạm dụng thuốc hoá dược, người Mỹ khuyên các bác sỹ nên sử dụng các sản phẩm bào chế từ thiên nhiên (cà rốt và cà chua) để điều trị ung thư, nhiễm chất độc dioxin. Cũng thời gian này, phía Việt Nam đề xuất sử dụng tinh dầu gấc. Sau khi kiểm tra, các nhà khoa học Mỹ đều thừa nhận, loại trái cây này chứa nhiều chất Beta-Caroten, Lycopene và các hợp chất khác có tác dụng vô hiệu hoá 75% các chất gây bệnh ung thư, chống ôxy hoá, chống lão hoá tế bào, chống suy dinh dưỡng và thiếu vi chất ở trẻ em…

 

Là một thành viên trong nhóm nghiên cứu, bác sỹ Nguyễn Công Suất tìm tòi tài liệu và thấy có trên 20 luận án tiến sỹ đã bảo vệ thành công nói về tác dụng của quả gấc. “Ai cũng thừa nhận gấc tốt, gấc tuyệt vời nhưng không ai tiếp tục biến gấc thành sản phẩm thương mại cả”, anh Suất nói.

 

Không bằng lòng với những gì mình đang có, Nguyễn Công Suất nung nấu một ý tưởng kinh doanh. Anh lập dự án, đi gõ cửa nhiều nơi nhưng ai cũng lắc đầu. Lý do chính vẫn là số tiền bỏ ra mua máy móc quá lớn (hàng tỷ đồng), trong khi đó gấc chỉ chín vào dịp giáp tết nên chỉ sản xuất được 3-4 tháng, 8 tháng còn lại máy móc sẽ để không. Không nản lòng, Nguyễn Công Suất tìm đến bạn bè, đồng đội, bệnh nhân, những người mà anh đã giúp chữa bệnh để “kêu gọi đầu tư”. Anh nhớ lại: “Tôi trình bày, thấy anh em ủng hộ và dốc tiền cho tôi ngay. Sau này khi tôi mang tiền trả họ mới bảo là… thương tôi nên cho vay chứ không nghĩ là thành công, càng không nghĩ là tôi trả được nợ”.

 

Có tiền, đầu năm 2002 anh Suất quyết định một việc mà vợ, gia đình, bạn bè đều phản đối. Đó là xin thôi làm bác sỹ ở Bệnh viện Quân y để lao vào kinh doanh. Anh mua một dây chuyền sản xuất tinh dầu gấc ngót hai tỷ đồng. May mắn là những lô sản phẩm đầu tiên ra đời đã được người Mỹ chấp nhận, họ mua hết veo. Anh cả mừng, vừa mò mẫm học, vừa đọc tài liệu, vừa đi tìm chuyên gia học hỏi thêm để phát triển sản xuất. Cũng trong năm 2002, anh Suất cho “ra lò” sản phẩm viên nang tinh dầu gấc và đặt thương hiệu là VINAGA.

 

VINAGA – ThÆ°Æ¡ng hiệu chất lượng cao

 

VINAGA ra đời không chỉ đón nhận sự vui mừng của những người bệnh mà còn được Bộ Y tế cấp phép, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp giấy chứng nhận Hàng Việt Nam chất lượng cao phù hợp tiêu chuẩn. Anh nói: “Đây cũng chính là động lực giúp tôi mạnh dạn đầu tư mới thêm một dây chuyền sản xuất trị giá 10 tỷ đồng công nghệ của nước ngoài, công suất 1.000 tấn quả/năm. Tuy nhiên cho đến giờ phút này thị trường chỉ cung ứng đủ cho tôi 50% nguyên liệu. Rất thiếu. Đã thế nhà máy cũng chỉ hoạt động vào mùa gấc chín. Đây là thách thức rất lớn với chúng tôi. Có lẽ đây cũng chính là lý do vì sao mọi người không muốn đầu tư vào chiết xuất dầu gấc”.

 

Giờ đây, anh Suất là ông chủ của Công ty Công ty Chế biến Dầu Thực vật & Thực phẩm Việt Nam (VNPOFOOD), doanh nghiệp đầu tiên của Việt Nam hoạt động trong lĩnh vực “thực phẩm thuốc”. Anh cho biết: “Hiện tôi có 30 kỹ sư, chủ yếu là thế hệ 8X. Tôi tin vào lớp trẻ. Họ thông minh và năng động. Dĩ nhiên là tôi cũng phải chỉ bảo cho họ nhiều kinh nghiệm, thậm chí cả kinh nghiệm ứng xử. Công việc của chúng tôi gắn với những người nông dân. Do đó, phải tạo được lòng tin cho bà con thì họ mới yên tâm cung cấp nguyên liệu cho mình được. Tôi thường dặn các cháu (nhân viên) rằng, đối với bà con thì luôn phải lễ phép, đôi khi mình chịu thiệt cũng phải làm, đừng máy móc quá mà ảnh hưởng đến việc chung”.

 

Theo anh Suất, gấc là loại cây dễ trồng, có thể thích nghi với địa hình gồ ghề và không cần phân bón, thuốc trừ sâu, trồng một lần có thể thu hoạch trong vòng từ 10-15 năm. Do đó, khi anh đi gây dựng nguyên liệu ở các tỉnh phía bắc, bà con nông dân hưởng ứng ngay. “Điều quan trọng là mình ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Bà con thì có thêm giống cây trồng mới, không tốn công chăm sóc mà mang lại hiệu quả cao”. Anh Suất quả quyết: “Hiện dây chuyền của tôi có nhu cầu từ 3-5 nghìn tấn quả/năm. Do đó, nếu cả nước trồng gấc thì may ra mới đủ nhu cầu”.

 

Người tiêu dùng Mỹ với sản phẩm từ gấc của Việt Nam

 

Hầu hết sản phẩm từ gấc của anh Suất đều mang Ä‘i xuất khẩu. Các đối tác ở Mỹ liên tục đề nghị hợp tác và cung cấp sản phẩm cho họ. Người Mỹ đã Ä‘Æ°a dầu gấc của công ty VNPOFOOD vào rất nhiều sản phẩm nhÆ°: Bá»™t gấc thì làm bánh kẹo, dầu gấc thì nấu xào, viên nang VINAGA thì uống hàng ngày… Họ phát triển mạnh theo xu hÆ°á»›ng sá»­ dụng thá»±c phẩm – thuốc (medical- food) để ngăn ngừa bệnh tật. Thậm chí người Mỹ đã dùng phổ biến bá»™t gấc sống pha thành nÆ°á»›c gấc sinh tố để uống hàng ngày nên họ đã đề nghị VNPOFOOD cung cấp má»™t lượng gấc rất lá»›n mà có lẽ anh không đảm Ä‘Æ°Æ¡ng nổi.

 

Anh Suất cho biết, việc xuất khẩu mang lại lợi nhuận nhiều nhưng anh vẫn đặc biệt quan tâm tới thị trường trong nước. Anh kể: “Một lần anh Lê Văn Truyền, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế và chị Phan Thị Kim, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm có gọi tôi lại và bảo: “Tại sao VINAGA tốt như vậy mà cậu không để phục vụ cho người Việt Nam mình mà lại cứ xuất khẩu. Như thế là lãng phí lắm vì mình lại phải nhập khẩu thuốc của nước ngoài về điều trị cho người Việt Nam. Cậu hãy quay lại phục vụ cho hơn 80 triệu dân mình đi!”.

 

Câu nói của các anh, chị đơn giản thế mà tôi mất ăn mất ngủ. Thực tế nếu chỉ bán ở Việt Nam với lượng rất nhỏ thì không biết đến bao giờ tôi mới trả hết nợ, mặt khác xuất khẩu thô sang nước ngoài thì không biết đến bao giờ thương hiệu VINAGA của chúng tôi mới thành danh. Đối với tôi lợi nhuận không phải là tất cả. Tôi làm doanh nghiệp là để trả nợ cuộc đời, hoàn thành nốt công việc mà các bậc tiền bối đang làm dở. Dù ở đâu làm gì, bác sĩ hay doanh nhân cũng đều cần phải có cái tâm”.