Bài học đầu tiên để trở thành người giàu có

Hôm nay, tôi tình cờ đọc được má»™t cuốn sách nói về những bài học để trở thành người giàu có, cuốn sách “The richest man in Babylon” của tác giả George S. Clason. Tôi xin được chia xẻ vá»›i các Saganors, bài học đầu tiên, theo tôi, cÅ©ng là hay nhất và bao trùm toàn bá»™ cuốn sách.

Câu chuyện kể về người giàu nhất thành Babylon cổ đại, má»™t người xuất thân từ tầng lá»›p nghèo khó, nhÆ°ng có quyết tâm và Æ°á»›c vọng làm giàu. Người Ä‘ó là Arkad, má»™t người làm nghề sao chép văn bản. Anh Ä‘ã có cÆ¡ há»™i được gặp Algamish, má»™t người giàu có, đến phòng sao chép vá»›i yêu cầu sao chép nhiều tài liệu trong má»™t thời gian ngắn. Nắm bắt được cÆ¡ há»™i, Arkad Ä‘ã ra giá “Hãy nói cho tôi biết, làm sao tôi có thể trở nên giàu có, và tôi sẽ thức suốt Ä‘êm nay để hoàn thành nó cho ngài”. Arkad Ä‘ã thức suốt Ä‘êm để làm việc Ä‘ó. Vào lúc bình minh, cuá»™c trao đổi Ä‘ã diá»…n ra, Algamish nhận bản sao chép và truyền cho Arkad những bài học để trở nên giàu có.

 

“Hãy ghi nhá»› kỹ những lời của ta" Algamish nói "Nếu không con sẽ không nắm bắt được sá»± thật mà ta sẽ nói vá»›i con, và con sẽ cho rằng công sức của con suốt Ä‘êm qua là uổng phí”.

Nói đến Ä‘ây, ông ta dừng lại, nhìn tôi chăm chú rồi nói tiếp bằng má»™t giọng trầm và đầy sức mạnh "Ta Ä‘ã tìm ra con đường Ä‘i đến sá»± giàu có khi ta quyết định rằng, má»™t phần của tất cả những gì ta kiếm được là của riêng ta để giữ lại. Vậy con cÅ©ng sẽ phải làm nhÆ° thế.”
Ông ta tiếp tục nhìn tôi bằng Ä‘ôi mắt nhÆ° để nhấn mạnh vá»›i tôi nhÆ°ng không nói gì thêm.
Tôi thắc mắc: “Đó là tất cả?”

"Thế đủ để thay đổi trái tim của má»™t người chăn cừu vay mượn trở thành trái tim của má»™t người có tiền của cho vay”. Ông ta trả lời.

"NhÆ°ng tất cả những gì con kiếm được là của con để giữ lại mà, không phải sao?" tôi hỏi.
"Không hoàn toàn nhÆ° vậy”, ông trả lời “Con không trả tiền cho quần áo sao? Tiền giày dép, thức ăn, con không phải trả sao? Con có thể sống ở thành Babylon này mà không chi dụng gì sao? Con có thể cho ta xem những gì con kiếm Ä‘uợc trong tháng vừa qua không? Và những gì của những năm qua? Dại quá! Con trả cho mọi người nhÆ°ng không hề trả cho con. Con Æ¡i, con lao Ä‘á»™ng vì những người khác. NhÆ° má»™t nô lệ, con Ä‘ã làm việc cho những gì mà con nhận được từ ông chủ của con, cho những gì con ăn, con mặc. Nếu con giữ lại má»™t phần mười những gì con kiếm Ä‘uợc cho riêng con, con sẽ có được bao nhiêu sau mười năm?"

Những hiểu biết của tôi về những con số không giúp tôi có thể tính toán ngay ra, tôi trả lời không chắc chắn “Có thể nhiều hÆ¡n số con kiếm được trong má»™t năm.”.

"Con chỉ má»›i nói được má»™t ná»­a sá»± thật”, ông ta gắt “Má»—i má»™t đồng vàng mà con dành dụm Ä‘uợc sẽ làm nô lệ làm việc cho con. Má»—i má»™t đồng copper mà đồng vàng Ä‘ó dành Ä‘uợc cÅ©ng lại làm nô lệ của con. Nếu con sẽ trở nên giàu có, và rồi những gì con dành dụm được lại làm việc cho con, và rồi những gì mà sá»± dành dụm Ä‘ó kiếm được lại kiếm thêm cho con nữa, chẳng bao lâu chúng sẽ Ä‘em lại cho con sá»± giàu có mà con hằng ao Æ°á»›c".

“Con nghÄ© là ta muốn lừa con vì việc làm Ä‘êm qua của con sao”, ông ta tiếp tục, “thá»±c ra ta Ä‘ang trả cho con hÆ¡n gấp ngàn lần công sức của con nếu con có đủ thông minh để nắm bắt được sá»± thật ta Ä‘ã trao cho con.”.

“Má»™t phần của tất cả những gì con kiếm được là của riêng con để giữ lại. Và nó không ít hÆ¡n má»™t phần mười của những gì con kiếm được, bất kể là bao nhiêu. Nó có thể là nhiều hÆ¡n nếu con chịu Ä‘á»±ng được. Hãy trả cho chính bản thân con trÆ°á»›c, không trả thêm cho quần áo, giày dép, sau khi con Ä‘ã lo xong việc ăn uống, việc bác ái và bổn phận của con vá»›i các thần linh”.

“Sá»± giàu có cÅ©ng nhÆ° má»™t cây xanh, lá»›n lên từ hạt mầm bé nhỏ, đồng copper đầu tiên mà con dành dụm được sẽ là hạt mầm Ä‘ó, và cái cây của sá»± giàu có của con sẽ hình thành và lá»›n lên từ Ä‘ó, con càng gieo hạt mầm của con sá»›m chừng nào, thì cái cây Ä‘ó sẽ phát triển sá»›m chừng Ä‘ó. Con càng thành tâm vun trồng, chăm sóc nó vá»›i việc dành dụm kiên trì của con bao nhiêu, con càng sá»›m vui hưởng sá»± hài lòng vá»›i bóng mát của nó bấy nhiêu.”.
Tôi Ä‘ã suy nghÄ© rất nhiều về những gì ông ta nói, và những Ä‘iều Ä‘ó có vẻ hoàn toàn hợp lý. Vì vậy tôi quyết định phải làm thá»­. Và má»—i khi nhận được tiền, tôi lại lấy ra má»™t phần mười và giấu kỹ, và lạ thay tôi cÅ©ng không hề cảm thấy thiếu thốn gì hÆ¡n trÆ°á»›c Ä‘ó. Tôi nhận ra má»™t chút khác biệt khi tôi phải thu vén để tiếp tục mà không có số tiền Ä‘ó. Khi số tiền dành dụm của tôi Ä‘ã khá nhiều, tôi thường bị lôi cuốn vào những việc mua sắm những thứ tôi Ä‘ang thèm muốn, những lúc ấy tôi thấy mình bị dao Ä‘á»™ng nhÆ°ng tôi Ä‘ã khôn ngoan cưỡng lại.

Má»™t năm sau, Algamish quay trở lại và nói vá»›i tôi: "Con trai, con có dành phần để trả lại cho con không ít hÆ¡n 1/10 những gì mà con kiếm được chứ?”.
Tôi trả lời đầy tá»± hào ”Vâng thÆ°a thầy, con có dành lại”.
"Tốt lắm” mắt ông ta sáng lên và nhìn tôi. "Con Ä‘ã làm gì vá»›i số tiền con dành dụm được?"
"Con trao chúng cho Azmur, người làm gạch. Anh ta nói vá»›i con rằng anh ta sẽ du hành đến Tyre và mua các loại ngọc quý. Khi anh ta trở về, chúng con sẽ Ä‘em bán vá»›i giá cao và chia Ä‘ôi số lời".
"Bài học cho những người dại dá»™t”, ông ta càu nhàu .”Làm sao có thể tin tưởng về sá»± hiểu biết ngọc quý của má»™t tay thợ làm gạch? Con có tìm đến người thợ làm bánh để hỏi những vì sao không? Không nên, con nên tìm đến những nhà thiên văn, nếu con biết suy nghÄ©. Những gì của con Ä‘ã mất chàng trai ạ, con Ä‘ã nhổ Ä‘i cái cây của sá»± giàu có của con quá sá»›m. NhÆ°ng hãy trồng má»™t cái cây khác. Hãy làm lại. Và lần tá»›i, nếu con cần tìm hiểu về Ä‘á quý, hãy đến vá»›i những người buôn ngọc, nếu con muốn tìm hiểu về bầy cừu, hãy tìm đến những người chăn cừu. Lời khuyên là má»™t thứ được cho Ä‘i miá»…n phí, nhÆ°ng hãy xem xét và chỉ nhận lấy những gì giá trị. Ai nhận lấy những lời khuyên từ người không có kinh nghiệm cho những gì dành dụm được thì sẽ phải trả giá bằng chính những gì dành dụm Ä‘ó." Nói xong ông bỏ Ä‘i.

Và Ä‘úng nhÆ° những gì ông ta Ä‘ã nói, Azmur Ä‘ã mua phải những viên ngọc giả. NhÆ°ng nhÆ° những gì Algamish Ä‘ã dạy, tôi lại tiếp tục dành dụm 1/10 những gì tôi kiếm được, việc Ä‘ó lúc này Ä‘ã trở thành má»™t thói quen nên tôi không cảm thấy khó khăn nữa.

Má»™t năm sau , Algamish quay trở lại và hỏi tôi: “Con Ä‘ã làm được những gì kể từ lần cuối ta gặp con?"
"Con Ä‘ã trả công cho chính bản thân con má»™t cách công bằng thÆ°a thầy, con Ä‘ã tin tưởng và giao số tiền dành dụm của con cho Agger, người làm giáp trụ, để mua đồng. Và cứ má»—i 4 tháng, Agger lại trả lại cho con số tiền lời”.

“Nghe hay đấy, và con Ä‘ã làm gì vá»›i số tiền kiếm được Ä‘ó”.
"Con Ä‘ã có những bữa ăn tuyệt vời, những bá»™ quần áo đẹp, con sẽ mua tiếp má»™t con lừa tốt để Ä‘i lại".
Algamish cười vì những gì tôi nói. “Con Ä‘ã ăn mất những đứa con của những gì con dành dụm được. Vậy làm sao con bắt chúng, những đứa con của những đồng tiền dành dụm Ä‘ó, làm việc cho con, và những đứa con của chúng nữa, lại tiếp tục phục vụ cho con? TrÆ°á»›c hết hãy tạo dá»±ng cho con má»™t Ä‘á»™i quân nô lệ bằng vàng, rồi con có thể vui thú vá»›i những bữa tiệc thịnh soạn mà không phải hối tiếc”. Nói xong ông ta lại ra Ä‘i.

Và rồi tôi gặp lại ông ta, sau má»™t năm nữa. Lúc này ông Ä‘ã già, mặt đầy vết nhăn, mắt ông Ä‘ã sệ xuống. Ông lại hỏi tôi "Arkad, con Ä‘ã đạt được giấc mÆ¡ giàu có của con chÆ°a?".

"ThÆ°a thầy chÆ°a hoàn toàn ạ” tôi trả lời “ChÆ°a đạt được tất cả những gì con mong muốn nhÆ°ng cÅ©ng Ä‘uợc má»™t vài. Những gì con dành dụm Ä‘ã kiếm thêm cho con nhiều hÆ¡n và những thứ kiếm thêm Ä‘ó lại kiếm cho con nhiều hÆ¡n nữa".
"Con vẫn tìm lời khuyên của những người làm gạch chứ?".

“Những người làm gạch cho con lời khuyên tốt về làm gạch" Tôi quật lại.
"Arkad, con Ä‘ã nắm bài học của con rất tốt. Con Ä‘ã học được cách sống ít hÆ¡n vá»›i những gì mình kiếm được. Con cÅ©ng học được cách tìm lời khuyên từ những ai có kinh nghiệm và hiểu biết, và con cÅ©ng học được cách bắt tiền bạc phải phục vụ cho con. Con Ä‘ã học được cách để kiếm ra tiền, giữ chúng và sá»­ dụng chúng. Con rất xứng Ä‘áng vá»›i những vị trí đầy trách nhiệm và trở thành người giàu có”.

Và Arkad Ä‘ã trở thành má»™t người giàu có nhất Babylon, còn các bạn, nếu thấy Ä‘ây là má»™t câu chuyện hay, hãy bắt đầu bài học ngay từ bây giờ.