Biết chấp nhận thất bại

Kiên trì và dám chịu thất bại để Ä‘i tá»›i thành công là tố chất cần thiết và quan trọng đối vá»›i các doanh nhân, nhất là trong giai Ä‘oạn đầu lập nghiệp. Các doanh nhân, nếu không phải là con nhà nòi – cha truyền, con nối – hoặc nếu không phải là quá may mắn, thì hầu hết đều bị thất bại vài ba lần, thậm chí rất nhiều lần để cuối cùng giành được cho mình má»™t vị trí trên thÆ°Æ¡ng trường. Thế nhÆ°ng có không ít doanh nghiệp khi Ä‘ã vững vàng lại không biết cách và không dám chấp nhận thất bại.

Bạn tôi – anh Nguyá»…n Văn Hùng – là má»™t doanh nhân Ä‘ang ăn nên làm ra. Khi biết tin địa phÆ°Æ¡ng A sẽ quy hoạch má»™t khu vá»±c làm du lịch, để chiếm thế thượng phong, Hùng quyết định đầu tÆ° xây má»™t khách sạn mini ở vùng này. Xây dá»±ng gần xong thì anh nghe tin chính quyền địa phÆ°Æ¡ng thay đổi quyết định. Họ chọn má»™t khu vá»±c khác để phát triển du lịch, còn khu anh đầu tÆ° thì họ chÆ°a có kế hoạch gì rõ ràng. Đến lúc này thì số tiền Hùng bỏ ra đầu tÆ° Ä‘ã lên đến 11 tỉ đồng. NhÆ°ng rồi nhÆ° người Ä‘ã lỡ “phóng lao phải theo lao” Hùng quyết định bỏ ra tiếp bốn tỉ đồng nữa để xây cho xong khách sạn. Việc xây dá»±ng hoàn tất, nhÆ°ng khách sạn không kinh doanh được, anh Ä‘ành phải rao bán. Hai năm sau, má»™t tÆ° nhân mua tòa nhà này để làm nÆ¡i nghỉ mát cuối tuần vá»›i giá 3,7 tỉ đồng.

Hùng Ä‘ã thất bại. Việc anh mất 11 tỉ đồng trong giai Ä‘oạn 1 là không có gì để thảo luận. Vì muốn thành công lá»›n nên Hùng chấp nhận mạo hiểm đầu tÆ° sá»›m, “lợi nhuận cao thì rủi ro cao”. NhÆ°ng việc anh quyết định đầu tÆ° tiếp bốn tỉ đồng trong giai Ä‘oạn 2 là rất Ä‘áng để phê bình. Đây là má»™t quyết định sai lầm, vì dù Ä‘ã biết chắc là lá»— nhÆ°ng anh vẫn làm.

Lý do đầu tiên làm Hùng quyết định đầu tÆ° tiếp bốn tỉ đồng là do anh tiếc số tiền quá lá»›n Ä‘ã bỏ ra trÆ°á»›c Ä‘ó. Ở Ä‘ây, anh Ä‘ã quên mất má»™t khái niệm hết sức cÆ¡ bản trong tài chính Ä‘ó là “sunk cost” tức là “chi phí chìm”. Ngay thời Ä‘iểm nhận được tin địa phÆ°Æ¡ng thay đổi quyết định quy hoạch, thì số tiền 11 tỉ Ä‘ó Ä‘ã trở thành chi phí chìm. Nhà đầu tÆ° không còn được phép tính đến và tiếc nó nữa. Vào thời Ä‘iểm Ä‘ó, Ä‘iều mà nhà đầu tÆ° cần cân nhắc là hiệu quả của bốn tỉ đồng sắp bỏ ra. Có ba phÆ°Æ¡ng án cÆ¡ bản nhất có thể cân nhắc để đầu tÆ° bốn tỉ là : (1) đầu tÆ° tiếp, (2) không đầu tÆ°, (3) đầu tÆ° vào dá»± án khác. Ở Ä‘ây anh Hùng Ä‘ã chọn phÆ°Æ¡ng án (1), phÆ°Æ¡ng án có hiệu quả tệ nhất trong hoàn cảnh Ä‘ó. Anh bỏ ra bốn tỉ đồng chỉ để nhận lại 3,7 tỉ sau ba năm (lãi suất đầu tÆ°: -0,22%/tháng). Trong khi Ä‘ó nếu chọn phÆ°Æ¡ng án (2) anh sẽ bảo toàn vốn, chọn phÆ°Æ¡ng án (3): Ä‘Æ°a bốn tỉ đồng vào những dá»± án Ä‘ang thành công, anh Hùng có khả năng sẽ có từ năm đến bảy tỉ sau ba năm.

Ngoài lý do tiếc chi phí chìm, còn má»™t lý do nữa làm cho Hùng phải tiếp tục đầu tÆ°. Đó là anh không muốn bị mang tiếng thất bại vá»›i bạn bè, đồng nghiệp, giá»›i làm ăn. Nếu nhÆ° trÆ°á»›c Ä‘ây, khi chÆ°a là doanh nhân có tên tuổi, Hùng sẵn sàng chấp nhận thất bại để Ä‘i lên. Bây giờ thì không thể. Anh tâm sá»± rằng làm gì thì làm chứ đừng để người ta biết mình thất bại dù trong bất kỳ dá»± án nào. Điều này theo anh sẽ làm giảm uy tín, thể diện của anh.

Chỉ vì hai lý do chính: tiếc vốn đầu tÆ° Ä‘ã bỏ ra, và sợ mang tiếng thất bại mà nhiều doanh nhân, nhà đầu tÆ°, nhà quản lý Ä‘ang làm giống nhÆ° Hùng. Tức là cố gắng cứu lấy những dá»± án không thành công của mình. Có doanh nghiệp Ä‘ang bỏ hàng đống tiền để duy trì hoạt Ä‘á»™ng của nhà máy khi đầu ra cho sản phẩm không có, và hàng tồn kho bằng cả hai năm kinh doanh. Hay có doanh nghiệp chấp nhận bỏ tiền tỉ để duy trì quảng cáo và hệ thống phân phối nhằm cứu má»™t sản phẩm mà hầu nhÆ° không còn đường cứu vãn. Họ Ä‘âu biết rằng làm nhÆ° thế không chỉ làm giảm trầm trọng hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp mà còn làm mất thời gian, công sức, chất xám rất lá»›n cho những dá»± án được “cứu” này.

Để doanh nghiệp hoạt Ä‘á»™ng hiệu quả hÆ¡n, lá»›n mạnh hÆ¡n, khi đối Ä‘iện vá»›i những dá»± án Ä‘ã “lỡ” đầu tÆ° nhÆ°ng dá»± Ä‘oán sẽ thất bại, thiết nghÄ© doanh nhân phải dám chấp nhận bỏ Ä‘i chi phí Ä‘ã đầu tÆ°, chấp nhận xem Ä‘ây là má»™t thất bại của mình. Hãy can đảm xóa Ä‘i những bàn cờ thua và tập trung nguồn lá»±c của mình vào những bàn cờ mà bạn tin là mình sẽ thắng. Đó là cách hành xá»­ của các doanh nhân bản lãnh.