“Má»™t nguyên tắc cần tuân thá»§ khi tổ chức cÆ¡ cấu công ty là phải đảm bảo cho công ty được tổ chức theo má»™t hình thức có thể làm tăng khả năng thá»±c hiện các chức năng Ä‘ã định cá»§a công ty.”
1. Tổng quan vá» tổ chức công ty
Tổ chức công ty là việc bố trí, sắp xếp má»i ngưá»i trong công ty vào những vai trò, những công việc cụ thể. Nói cách khác, tổ chức là tổng thể những trách nhiệm hay vai trò được phân chia cho nhiá»u ngưá»i khác nhau nhằm đạt được mục tiêu và nhiệm vụ chung.
2. Các cấp độ cá»§a cÆ¡ cấu tổ chức công ty
CÆ¡ cấu tổ chức công ty phải gồm có 3 cấp độ như sau:
+ Cấp độ cÆ¡ cấu vÄ© mô: là cách sắp xếp, tổ chức vị trí, vai trò cá»§a từng cá nhân trong công ty.
+ Cấp độ vi mô: là cách qui định quyá»n hạn, trách nhiệm cá»§a từng vị trí mà các cá nhân trong công ty nắm giữ.
+ Hệ thống bổ trợ: bao gồm hệ thống Ä‘iá»u hành cá»§a tổ chức, quá trình quản lý sá»± phát triển cá»§a công ty, hệ thống văn hoá công ty và hệ thống quản lý hoạt động công ty.
Công ty sẽ không thá»±c hiện có hiệu quả các chức năng cá»§a mình nếu 3 cấp cÆ¡ cấu này không được thiết láºp má»™t cách Ä‘úng mức để há»— trợ cho hoạt động cá»§a công ty. Ngoài ra, khi Ä‘ánh giá hoạt động cá»§a má»™t công ty hoặc khi thành láºp má»™t công ty má»›i ta cÅ©ng cần phải xem xét 3 cấp độ cÆ¡ cấu này.
3. Các hình thức cÆ¡ cấu tổ chức công ty
a. Cơ cấu tổ chức chức năng
Trong cÆ¡ cấu này, vai trò cá»§a từng vị trí được bố trí theo chức năng nhằm đạt được mục tiêu, nhiệm vụ chung. Quản lý cá»§a từng bá»™ pháºn chức năng: sản xuất, bán hàng, tài chính, marketing… sẽ có nhiệm vụ báo cáo lại vá»›i giám đốc- ngưá»i chịu trách nhiệm phối hợp các hoạt động trong công ty và cÅ©ng là ngưá»i chịu trách nhiệm cuối cùng vá» kết quả hoạt động cá»§a công ty.
Dạng biến thể cá»§a cÆ¡ cấu chức năng là cÆ¡ cấu tiá»n chức năng thưá»ng được thấy trong các doanh nghiệp có quy mô nhá» và chưa phân định thành nhiá»u chức năng riêng rẽ. Trong cÆ¡ cấu tiá»n chức năng, má»™t ngưá»i có thể đảm nhiá»u chức năng khác nhau.
Lợi ích cá»§a cÆ¡ cấu chức năng:
+ Có sá»± chuyên môn hoá sâu sắc hÆ¡n, cho phép các thành viên táºp trung vào chuyên môn cá»§a há» hÆ¡n.
+ Tạo Ä‘iá»u kiện tuyển dụng được các nhân viên vá»›i các kỹ năng phù hợp vá»›i từng bá»™ pháºn chức năng.
Nhược điểm:
Không có hiệu quả trong các công ty có quy mô lá»›n. Khi hoạt động cá»§a công ty tăng vá» qui mô, số lượng sản phẩm tăng thì sá»± táºp trung cá»§a ngưá»i quản lý đối vá»›i lÄ©nh vá»±c chuyên môn cá»§a anh ta sẽ bị dàn má»ng, do Ä‘ó sẽ làm giảm mối quan tâm tá»›i các phân Ä‘oạn sản phẩm cụ thể và nhóm khách hàng cá»§a từng sản phẩm
b. CÆ¡ cấu tổ chức phòng ban
CÆ¡ cấu phòng ban là cÆ¡ cấu nhóm các sản phẩm hoặc khách hàng có mối liên hệ vá»›i nhau thành các phòng ban. Các phòng ban được phân chia sẽ táºp trung vào các phân Ä‘oạn thị trưá»ng khách hàng nhất định và chịu trách nhiệm sản xuất và quảng cáo, xúc tiến kinh doanh đối vá»›i nhóm khách hàng Ä‘ó. Äồng thá»i, những công việc chung cá»§a các phòng ban như phân bổ tài chính, vấn đỠliên quan đến luáºt pháp, các công việc hành chính… sẽ được thá»±c hiện ở cấp công ty.
Lợi ích:Táºp trung vào từng phân Ä‘oạn thị trưá»ng và sản phẩm cụ thể.
Nhược Ä‘iểm: các chức năng bị lặp lại ở các phòng ban khác nhau và Ä‘òi há»i phải có sá»± hợp tác giữa các phòng ban. Chính vì thế, công ty phải tuyển dụng những giám đốc có năng lá»±c thá»±c sá»± để vừa biết cách lãnh đạo công ty lại vừa biết hoà mình vào bá»™ máy lãnh đạo chung cá»§a toàn công ty.
c. CÆ¡ cấu tổ chức ma tráºn
CÆ¡ cấu ma tráºn là sá»± phối hợp giữa cÆ¡ cấu chức năng và cÆ¡ cấu phòng ban. Lợi ích: cho phép táºp trung vào khách hàng và sản phẩm, đồng thá»i cho phép có sá»± chuyên sâu vào chức năng.
Nhược Ä‘iểm: Ä‘òi há»i có sá»± hợp tác cao độ thì cÆ¡ cấu má»›i hoạt động có hiệu quả.
Bí quyết để Ä‘iá»u hành hoạt động cá»§a cÆ¡ cấu ma tráºn là thưá»ng xuyên tổ chức các cuá»™c há»p để xem xét lại tình trạng công việc và giải quyết các bất đồng nảy sinh khi nhân viên phải chịu trách nhiệm vá» công việc trước nhiá»u hÆ¡n má»™t ngưá»i quản lý.
CÆ¡ cấu ma tráºn tuy có nhiá»u ưu Ä‘iểm song việc triển khai trong thá»±c tế lại Ä‘òi há»i phải có sá»± hợp tác và trao đổi thông tin rất nhiá»u. Vì váºy, để áp dụng cÆ¡ cấu ma tráºn sao cho có hiệu quả, công ty phải đầu tư tiá»n bạc và thá»i gian để Ä‘ào tạo đội ngÅ© lãnh đạo và nhân viên phát triển các kỹ năng cần thiết.
4. 8 tiêu chuẩn Ä‘ánh giá và thiết láºp cÆ¡ cấu tổ chức công ty
Mức độ há»— trợ cá»§a cÆ¡ cấu đối vá»›i mục tiêu chiến lược cá»§a công ty. Mức độ tạo ra giá trị cá»§a các chức năng và những chức năng nào cần thiết để há»— trợ tốt hÆ¡n cho mục tiêu cá»§a công ty. Mức độ há»— trợ cho việc đạt được các mục tiêu cá»§a các vị trí, vai trò nhất định. Các vị trí công việc có đủ quyá»n hạn thá»±c thi nhiệmvụ má»™t cách có hiệu quả hay không? Mối quan hệ giữa ngưá»i có nghÄ©a vụ báo cáo và ngưá»i được báo cáo có được xác láºp rõ ràng? Mức độ cá»§a việc kiểm soát và số cấp độ cần có trong công ty để tạo Ä‘iá»u kiện thuáºn lợi cho việc đạt được các mục tiêu má»™t cách có hiệu quả. Các thành viên trong ban lãnh đạo và tổ kỹ thuáºt cÅ©ng như các nhân viên có đủ năng lá»±c và kỹ năng để hoàn thành vai trò được giao? Mức độ phối hợp hoạt động giữa các phòng ban và các bá»™ pháºn chức năng. Các hệ thống há»— trợ cần có để tổ chức thá»±c hiện chức năng đạt hiệu quả cao.