Bí quyết của giới kinh doanh châu Á

Doanh nhân hàng đầu châu Á là ai, bí quyết thành công của họ là gì? Tuần báo TIME ấn bản châu Á vừa có loạt bài giá»›i thiệu các thÆ°Æ¡ng gia có Ä‘óng góp lá»›n trong 60 năm qua. Từ những thanh niên nghèo khó họ Ä‘ã vÆ°Æ¡n lên trở thành doanh nhân tầm cỡ trên thÆ°Æ¡ng trường thế giá»›i.

Tá»· phú người Hong Kong Li Ka-shing. Ảnh: VDC.
Đối vá»›i ông Li Ka-shing, người Hong Kong giàu nhất châu Á vá»›i tài sản 18 tá»· Ä‘ôla Mỹ, nhạy bén trong kinh doanh có lẽ là phẩm chất hàng đầu.

Ông cho rằng quan trọng nhất là bán cái người ta cần, mua cái người ta bỏ Ä‘i, nhÆ°ng phải chọn Ä‘úng thời Ä‘iểm vá»›i tầm nhìn xa. Từ má»™t nhà máy nhá»±a và 30 năm kinh nghiệm, năm 1979 ông thâu tóm Công ty Hutchinson Whampoa của Anh tại Hong Kong lúc Ä‘ó Ä‘ang thua lá»— trầm trọng. Ông Ä‘ã biến Hutchinson Whampoa thành má»™t tập Ä‘oàn Ä‘a ngành, kinh doanh từ cảng biển, bất Ä‘á»™ng sản, bán lẻ đến viá»…n thông; lÄ©nh vá»±c nào cÅ©ng thành công.

Năm 1991, ông mua Công ty Dầu mỏ Husky Oil của Canada và chịu lá»— nhiều năm, bây giờ khi giá dầu cao ngất ngưởng thì nó trở thành con gà đẻ trứng vàng. Năm 1999, ông bán Công ty Điện thoại Orange cho tập Ä‘oàn Mannesmann của Đức, thu về 14,6 tá»· Ä‘ôla lợi nhuận và chỉ má»™t năm sau, sá»± suy thoái của các công ty viá»…n thông Ä‘ã chứng tỏ ông dá»± Ä‘oán Ä‘úng. Thành công của ông Li còn do sá»± ủng há»™ của công chúng vì ông làm ra tiền không chỉ cho riêng mình mà còn cho các nhà đầu tÆ° nhỏ lẻ. Họ tá»± hào về ông – má»™t doanh nhân địa phÆ°Æ¡ng Ä‘ã có khả năng Ä‘ánh bại những ông lá»›n ngay trong kinh doanh quốc tế. Năm nay 78 tuổi, ông Li quyết định dành má»™t phần ba tài sản cho quỹ từ thiện, trở thành nhà từ thiện rá»™ng rãi nhất châu Á.

Năm 1944, má»™t sÄ© quan trẻ trong hải quân Hoàng gia Nhật cùng má»™t kỹ sÆ° nhỏ hÆ¡n mình 13 tuổi làm việc cho má»™t dá»± án về vÅ© khí. Chiến tranh kết thúc, nÆ°á»›c Nhật tan hoang, hai người hợp tác cùng nhau xây dá»±ng má»™t thÆ°Æ¡ng hiệu mang tính biểu tượng về phép lạ kinh tế Nhật Bản. Thiên tài của Akia Morita và Masaru Ibuka – hai người sáng lập Sony – nằm ở khả năng nhận biết Ä‘âu là sản phẩm mà xã há»™i cần vào lúc nào Ä‘ó. Radio dùng transistor, máy ghi âm, TV màu, máy nghe nhạc bỏ túi… Mặt hàng nào của Sony cÅ©ng gây sốt trên thị trường toàn cầu và mở đường cho các doanh nghiệp khác noi theo. Sá»± nhạy bén kinh doanh của Akia cá»™ng vá»›i tài năng công nghệ của Masaru là cốt lõi đằng sau thành công của Sony cho đến tận bây giờ, dù hai ông Ä‘ã tạ thế.

Ông Stan Shih.
Ảnh: VDC.

CÅ©ng trong lÄ©nh vá»±c Ä‘iện tá»­, Stan Shih của hãng Acer (Đài Loan) Ä‘Æ°a ra má»™t ý tưởng sản xuất mà nhờ Ä‘ó chiếc máy vi tính cá nhân (PC) chỉ có giá 1.000 Ä‘ôla thay vì 10.000 Ä‘ôla. PhÆ°Æ¡ng pháp của ông là tối Æ°u hóa dây chuyền cung cấp linh kiện. Má»—i công ty thay vì sản xuất toàn bá»™ chiếc máy tính thì chỉ chuyên sản xuất má»™t số loại linh kiện nào Ä‘ó theo những tiêu chuẩn công nghệ nghiêm ngặt – nhà sản xuất cuối cùng chỉ việc lắp ráp các linh kiện vào nhau. Năm 1986, Acer Ä‘Æ°a ra thị trường chiếc máy PC sá»­ dụng bá»™ xá»­ lý Intel 386 chỉ má»™t tháng sau Compaq, nhÆ°ng là công ty đầu tiên sản xuất bằng cách “lắp ráp”. Stan Shih không chỉ tạo ra má»™t thÆ°Æ¡ng hiệu máy tính toàn cầu mà còn kích thích sá»± bùng nổ công nghiệp Ä‘iện tá»­ của Đài Loan – nÆ¡i sản xuất và cung ứng phần lá»›n linh kiện cho các công ty máy tính toàn thế giá»›i – và Ä‘em lại cảm hứng cho má»™t thế hệ các nhà kinh doanh Đài Loan.

CÅ©ng người Đài Loan, chàng sinh viên Đại học Stanford, Jerry Yang khởi sá»± má»™t ý tưởng Ä‘Æ¡n giản là lập thÆ° mục tất cả các trang web để giúp sinh viên dá»… tìm tài liệu tham khảo trên mạng. Thế là Yahoo! ra đời năm 1995. Nhìn thấy triển vọng lá»›n lao từ ý tưởng Ä‘Æ¡n giản này, hãng truyền thông khổng lồ America online Ä‘ã đặt giá mua Yahoo! song Jerry Yang từ chối. Thay vì vậy, anh vay tiền của quỹ đầu tÆ° mạo hiểm để phát triển sáng kiến của mình; bây giờ thì vá»›i doanh số hàng năm 6 tá»· Ä‘ôla, Yahoo! Ä‘ã là “ông khổng lồ” trên Internet.

Ông Momofuku Ando. Ảnh: VDC.

Không Ä‘i vào lÄ©nh vá»±c công nghệ cao, năm 1958 Momofuku Ando, người Nhật sinh trưởng ở Đài Loan, khởi nghiệp trong cái bếp sau nhà ở Osaka bằng má»™t sản phẩm Ä‘Æ¡n giản: mì ăn liền. Lúc đầu, mì ăn liền bị coi là món ăn xa xỉ, không có khả năng cạnh tranh vá»›i thức ăn tÆ°Æ¡i vừa phong phú vừa rẻ tiền. NhÆ°ng Ando tin rằng thế giá»›i có hàng triệu người lao Ä‘á»™ng má»—i ca chỉ có 10 phút nghỉ ăn cÆ¡m, hàng triệu nhân viên văn phòng phải làm việc qua trÆ°a hoặc suốt Ä‘êm… họ chính là khách hàng mà ông hÆ°á»›ng tá»›i.

Để thêm thuận tiện, năm 1961 Ando cho ra đời loại mì Ä‘á»±ng trong tô giấy. Và dá»± báo của ông thật chính xác: Năm 2005, nhân loại tiêu thụ 85,7 tá»· gói mì ăn liền, bình quân má»—i người tiêu thụ má»—i tháng má»™t gói mì ăn liền. Từ tô mì đầu tiên trong gian bếp của Ando năm 1958 đến 85 tá»· gói mì bây giờ là con đường dài nhÆ°ng thật ấn tượng của má»™t ý tưởng sáng tạo trong kinh doanh.