Tỷ phú Hoa kiều và triết lý kinh doanh

Xem kinh doanh nhÆ° là nghệ thuật sống, các tá»· phú Hoa kiều có triết lý kinh doanh riêng của họ, dá»±a vào nền tảng triết học Nho giáo tồn tại từ bao thế ká»· qua. Bình tÄ©nh, quyết Ä‘oán, cần cù, thận trọng nhÆ°ng cÅ©ng rất liều lÄ©nh… là các yếu tố chính Ä‘em lại thành đạt cho các tá»· phú Hoa kiều.

Không nhÆ° giá»›i thÆ°Æ¡ng gia phÆ°Æ¡ng Tây, thường thích phô trÆ°Æ¡ng thanh thế qua việc công bố các con số liên quan đến doanh thu hay lợi nhuận, các tá»· phú Hoa kiều gần nhÆ° luôn ém nhẹm tất cả thông tin dính dáng đến việc kinh doanh của họ. Lẩn tránh mọi tiếp xúc không cần thiết từ bên ngoài, họ cùng các thành viên gia Ä‘ình hoạch định chiến lược và đối sách trên thÆ°Æ¡ng trường. Bí quyết cÅ©ng nhÆ° kinh nghiệm chỉ được truyền thụ trong ná»™i bá»™ gia tá»™c.

 

Patrick Wang – Giám đốc Ä‘iều hành hãng Johnson Electric – Ä‘ã tiếp thu những bài học kinh doanh đầu đời khi nghe bố mẹ bàn chuyện trong bữa ăn gia Ä‘ình. TrÆ°á»›c Ä‘ây, khi thiết lập Johnson Electric, Wang Seng Liang – cha của Patrick – cÅ©ng chỉ giao chức Phó chủ tịch cho chính vợ của mình.

CÆ¡ nghiệp đồ sá»™ của vua bất Ä‘á»™ng sản Li Ka Shing hiện nay cÅ©ng Ä‘ang được chuyển giao cho người con út Richard Li. Còn “vÆ°Æ¡ng quốc” hàng nhá»±a của Y.C. Wang hiện được cai quản bởi 8 người con, chÆ°a kể em trai của Wang…

Thông thường, mọi quyết định cuối cùng do gia trưởng ban ra và được thá»±c hiện cá»±c nhanh, có khi chỉ trong vài giờ (so vá»›i hằng tháng trong các công ty phÆ°Æ¡ng Tây bởi các phiên họp há»™i đồng).

Kinh doanh là niềm Ä‘am mê dữ dá»™i và cÅ©ng là niềm vui đối vá»›i họ. Kao Chin-yen, 68 tuổi, Phó chủ tịch Công ty President Enterprises có doanh thu 905 triệu USD/năm, từng nói: "Nếu doanh nghiệp chúng tôi sụp đổ, tôi sẽ tá»± tá»­".

Chẳng cần được Ä‘ào tạo bài bản từ trường dạy kinh thÆ°Æ¡ng. Y.C. Wang – "vua" ngành nhá»±a người gốc Đài Loan – Ä‘ã nghỉ học từ năm lá»›p 6, rồi sau Ä‘ó lăn lá»™n ngoài trường đời để tá»± học phÆ°Æ¡ng pháp làm giàu. Bắt đầu làm ăn vá»›i khoản vay 670.000 USD vào năm 1957, Wang Ä‘ã tạo dá»±ng "đế quốc" hàng nhá»±a vá»›i doanh số bán 7 tá»· USD, tá»· lệ lợi nhuận trung bình hiện nay là 12%/năm.

Tá»± học làm giàu

Triết lý cÆ¡ bản của Wang: "Làm việc siêng năng và đừng bao giờ lãng phí tiền". Vá»›i quan niệm tÆ°Æ¡ng tá»±, vua bất Ä‘á»™ng sản Hong Kong Li Ka Shing Ä‘ang ngồi trên đống vàng nhÆ°ng vẫn Ä‘eo chiếc đồng hồ cÅ© kỹ giá chÆ°a đến 100 USD.

Sá»± làm việc cần cù, liên tục học hỏi và niềm tin không lay chuyển vào mối ràng buá»™c gia Ä‘ình là những nguyên tắc luôn được tôn trọng. Má»™t Ä‘iều rất khác biệt so vá»›i giá»›i thÆ°Æ¡ng nhân phÆ°Æ¡ng Tây là các tá»· phú Hoa kiều rất tôn trọng lẫn nhau và luôn giang tay trợ giúp khi đồng nghiệp lâm vào cảnh khốn cùng.

Họ tạo thành má»™t cá»™ng đồng chặt chẽ gồm những người chung ngôn ngữ, cùng nếp sống văn hóa và tinh thần say mê kinh doanh. Những buổi lá»… há»™i truyền thống luôn được tổ chức đại quy mô. Đó cÅ©ng là dịp để cá»™ng đồng Hoa kiều hâm nóng dòng máu dân tá»™c ở quê người.

Kết nối và thắt chặt quan hệ kinh doanh bằng mối ràng buá»™c thông gia cÅ©ng là má»™t trong những tập tục nổi bật trong cá»™ng đồng Hoa kiều. Ông trùm Peter Woo của tập Ä‘oàn Wheelock chỉ thật sá»± tạo dá»±ng cÆ¡ đồ từ sau khi cÆ°á»›i con gái vua hàng hải Y.K. Pao – người có Ä‘á»™i tàu cho thuê lá»›n nhất thế giá»›i trong thập niên 70.

Quyền lá»±c chỉ nằm trong tay kẻ có tiền hoặc có thế lá»±c chính trị. Các tá»· phú Hoa kiều biết rõ Ä‘iều này và luôn tìm mọi cách vận dụng. Peter Woo hiện Ä‘óng vai trò cố vấn kinh tế cho chính phủ Bắc Kinh lẫn chính quyền Hong Kong. Woo còn quan hệ thân thiết vá»›i cá»±u Tổng thống Mỹ George Bush, hoàng tá»­ xứ Wales của VÆ°Æ¡ng quốc Anh và là ủy viên quản trị gốc Á đầu tiên của Đại học Columbia (Mỹ), nÆ¡i ông Ä‘ã lấy bằng MBA.

NhÆ° những ông vua thời xÆ°a

Các tá»· phú Hoa kiều luôn nghÄ© đến việc giao cÆ¡ nghiệp mà họ Ä‘ã suốt đời tạo dá»±ng lại cho con trưởng. NhÆ°ng không chỉ tin vào lời đề nghị của Ä‘ám cận thần (há»™i đồng quản trị), các ông vua không ngai thời nay thích thá»­ thách khả năng kẻ nối ngôi bằng cách giao công việc cụ thể.

"Đó là phÆ°Æ¡ng pháp kiểm nghiệm chính xác nhất" – ông trùm bất Ä‘á»™ng sản của Công ty Henderson Land ở Hong Kong Lee Shau Kee nói, khi chuẩn bị thá»­ thách người con trưởng Peter K.K. Lee. Sứ mạng đầu tiên mà Peter được giao là tìm bất Ä‘á»™ng sản tại Texas (Mỹ). Thay vì tìm khu đất nào Ä‘ó, Peter lại mua và nâng cấp vài nghìn căn há»™ rải rác tại Houston, Dallas và San Antonio.

Vá»›i số tiền đầu tÆ° ban đầu 230 triệu USD, hiện nay Peter thu được 13 – 14% tiền lãi má»—i năm từ việc cho thuê. Khi thân chinh sang Mỹ kiểm nghiệm, ông vua Lee rất hài lòng vá»›i thành tích mà kẻ nối ngôi mình đạt được.

Phối hợp nhịp nhàng giữa các kỹ thuật kinh doanh phÆ°Æ¡ng Tây và sức mạnh truyền thống gia Ä‘ình phÆ°Æ¡ng Đông cÅ©ng là má»™t trong những triết lý mà giá»›i cá»± phú Hoa kiều Ä‘ang áp dụng.

Đại gia Ä‘ình họ Fung là má»™t ví dụ. Phát triển rá»™ng lá»›n, có mặt tại châu Âu và Mỹ, vá»›i các ngành kinh doanh chủ yếu là đồ chÆ¡i, quần áo và hàng tiêu dùng, doanh nghiệp nhà họ Fung hoàn toàn nằm trong tay hàng chục thành viên gia tá»™c (được ông ná»™i sáng lập năm 1905). Bất cứ ai trong gia tá»™c Fung muốn làm việc trong hệ thống doanh nghiệp đại gia này đều được chấp thuận, nhÆ°ng hoàn toàn không nhận được kế hoạch há»— trợ tài chính cÅ©ng nhÆ° không được chia bất cứ tiền lãi cổ phần nào. Tá»± thân má»—i người phải cố gắng.