
“Bạn muốn tá»± mình kinh doanh, nhưng không có nhiá»u ý tưởng táo bạo? Bạn muốn trở thà nh ông chá»§, nhưng vì má»™t lý do nà o đó bạn không bắt tay và o cuá»™c? Bạn quan tâm đến việc thể hiện bản thân, nhưng bạn không muốn là m má»™t mình hay bạn còn sợ rá»§i ro? Sao bạn không thỠđến hệ thống nhượng quyá»n cá»§a chúng tôi!â€
Äây là má»™t thông Ä‘iệp quảng cáo cá»§a má»™t thương hiệu nhượng quyá»n gá»i tá»›i những ngưá»i muốn trở thà nh má»™t đại lý trong hệ thống cá»§a mình. Thông Ä‘iệp hướng đến rằng việc nhượng quyá»n Ä‘em lại những lợi Ãch to lá»›n cho không chỉ thương hiệu nhượng quyá»n mà còn vá»›i các đối tác cá»§a há». Tuy nhiên, phát triển má»™t thương hiệu nhượng quyá»n hay kinh doanh nhượng quyá»n có thể nói là khá phức tạp và chịu ảnh hưởng cá»§a nhiá»u yếu tố hÆ¡n so vá»›i các mô hình kinh doanh khác. Äiá»u quan trá»ng cá»§a phương thức kinh doanh nà y nằm ở 5 nhân tố được xem là chìa khóa cá»§a sá»± thà nh công:
Â
Bản sắc thương hiệu
Bản sắc thương hiệu là giá trị cốt lõi và đặc trưng cá»§a thương hiệu, là dấu ấn tồn tại trong tâm trà khách hà ng má»™t cách sâu Ä‘áºm nhất và tạo nên khác biệt so vá»›i các thương hiệu khác. Xây dá»±ng thương hiệu sẽ xoay quanh phần hồn là những giá trị cốt lõi đó để tạo dá»±ng hình ảnh và những cam kết đối vá»›i khách hà ng má»™t cách nhất quán. Có thể nói, giá trị lá»›n nhất cá»§a hợp đồng thương hiệu nhượng quyá»n nằm ở việc chuyển tải bản sắc nà y đến ngưá»i được nhượng quyá»n như là má»™t lợi thế cạnh tranh ưu việt giúp há» xây dá»±ng công việc kinh doanh má»™t cách nhanh chóng nhất. Nhưng những thương hiệu nhượng quyá»n rất khó bảo vệ giá trị nà y vì nó phụ thuá»™c và o ngưá»i được nhượng quyá»n có giữ được tÃnh toà n vẹn cá»§a hình ảnh thương hiệu ở mức nhất định hay không. Hệ thống nhượng quyá»n cà ng lá»›n, há» cà ng dá»… mất quyá»n kiểm soát nếu bản sắc thương hiệu không được cá»§ng cố và bảo vệ.
Â
Trung Nguyên là ngưá»i đầu tiên áp dụng mô hình nhượng quyá»n thương hiệu tại Việt Nam, và có thể nói đã đạt được những thà nh tá»±u to lá»›n trong những giai Ä‘oạn đầu tiên xây dá»±ng và phát triển mô hình má»›i mẻ nà y. Nhưng thà nh công sẽ vang dá»™i hÆ¡n chừng nà o nếu ngay từ đầu Trung Nguyên đã đầu tư và o việc bảo vệ và kiểm soát bản sắc thương hiệu cá»§a mình má»™t cách nghiêm ngặt và đồng bá»™ hÆ¡n. Khó khăn lá»›n nhất cá»§a hệ thông cà phê Trung Nguyên hiện nay là việc xây dá»±ng và triển khai tinh chất “khÆ¡i nguồn sáng tạo†đến các quán cà phê trong hệ thống cá»§a mình đã không tháºt sá»± gây được ấn tượng như tâm trà khách hà ng suy nghÄ©. Äiá»u nà y đòi há»i Trung Nguyên phải ná»— lá»±c rất lá»›n và tốn nhiá»u tiá»n cá»§a để tái xác láºp hình ảnh thương hiệu mang Ä‘áºm bản sắc và lòng tá»± hà o dân tá»™c. Các thương hiệu khác như Phở 24, Kinh Äô cÅ©ng Ä‘ang thá»±c thi chiến lược “cháºm mà chắc†trong việc xây dá»±ng hệ thống nhượng quyá»n nhằm đảm bảo những giá trị cốt lõi cá»§a mình luôn được đồng bá»™ và nhất quán ở tất cả các cá»a hà ng nhượng quyá»n.
Â
Vị trÃ
Có 3 yếu tố cá»±c kì quan trá»ng trong việc nhượng quyá»n thương hiệu ở các lÄ©nh vá»±c thá»i trang, ăn uống và giải trÃ. Yếu tố thứ nhất là địa Ä‘iểm, thứ hai là địa Ä‘iểm và thứ ba cÅ©ng là địa Ä‘iểm. McDonalds là chuá»—i cá»a hà ng thức ăn nhanh sá» dụng hệ thống nhượng quyá»n thà nh công nhất trên thế giá»›i, nhưng nhìá»u ngưá»i không biết rằng nguyên tắc kinh doanh cá»§a há» là bên cạnh việc táºp trung và o thức ăn nhanh còn táºp trung và o bất động sản. Những vị trà đặt cá»a hà ng McDonalds phải là những vị trà hai mặt tiá»n nằm ngay trung tâm cá»§a khu phố, và có máºt độ dòng ngưá»i qua lại cao nhất .
Â
KFC và o Việt Nam cÅ©ng áp dụng phương thức nà y và rất thà nh công. Các vị trà đặt các cá»a hà ng KFC được đặt ở những vị trà tốt nhất : KFC Hai Bà Trưng, KFC Diamond Plaza, KFC Lê Lai… để đảm bảo chuá»—i cá»a hà ng cá»§a mình luôn là sá»± lá»±a chá»n đầu tiên cá»§a khách hà ng má»—i khi nghÄ© đến thức ăn nhanh. Phở 24 cÅ©ng rất kén chá»n trong việc đặt vị trà và chỉ nằm ở những con đưá»ng có đông khách nước ngoà i. Äối vá»›i các cá»a hà ng kinh doanh nhượng quyá»n như váºy thì địa Ä‘iểm là đòi há»i khó khăn nhất trong việc lá»±a chá»n ngưá»i được nhượng quyá»n. Nếu bạn có địa Ä‘iểm tốt nghÄ©a là bạn đã có 50% cÆ¡ há»™i thà nh công .
Â
Nỗ lực tiếp thị
Những thương hiệu nhượng quyá»n phần lá»›n có ngân sách tiếp thị dà nh riêng cho mình. Nhiá»u mô hình nhượng quyá»n đòi há»i những qui luáºt tiếp thị khá đặc biêt và có sá»± kết hợp giữa ngưá»i nhượng quyá»n và ngưá»i được nhượng quyá»n. Tùy thuá»™c và o loại hình kinh doanh được chá»n, bạn có thể lá»±a chá»n phương thức tiếp thị và quảng cáo phù hợp nhất. Starbucks thà nh công vá»›i việc biến má»—i nhân viên cá»§a mình bất kể vị trà nà o phải là má»™t chuyên gia tiếp thị cừ khôi để má»i nÆ¡i má»i lúc có thể tư vấn, có thể tiếp thị trá»±c tiếp cho thương hiệu cá»§a Starbucks.
Â
Bên cạnh đó, yếu tố văn hóa cÅ©ng rất quan trá»ng. Những chuá»—i cá»a hà ng như McDonald’s xây dá»±ng những kế hoạch tiếp thị cấp quốc gia bên cạnh kế hoạch từng khu vá»±c cho hệ thống hoạt động cá»§a mình. Ngưá»i nhượng quyá»n phải hiểu rằng, sá»± trải nghiệm cá»§a khách hà ng ở má»—i địa phương, má»—i khu vá»±c khác nhau là má»™t lợi thế riêng cá»§a ngưá»i được nhượng quyá»n ở địa phương đó, và ngưá»i nhượng quyá»n nên táºn dụng lợi thế đó để cá»§ng cố thương hiệu cá»§a mình. Äiá»u khó khăn nhất cá»§a mối quan hệ nhượng quyá»n là kết hợp được bản sắc cá»§a thương hiệu vá»›i kế hoạch tiếp thị cá»§a từng địa phương,
Â
Chiến lược dà i hạn
Thông thưá»ng việc nhượng quyá»n sẽ giúp bạn rút ngắn được thá»i gian chuẩn bị những cÆ¡ sở ban đầu, nhưng không có nghÄ©a là bạn không phải xây dá»±ng má»™t chiến lược dà i hạn. Má»™t đại lý nhượng quyá»n cÅ©ng cần khoảng 2 đến 3 năm trước khi thấy được lợi nhuáºn, nếu bạn không có kế hoạch đầy đủ thì bạn sẽ bị nuốt chá»ng trước khi có cÆ¡ há»™i thà nh công.
Â
Kinh doanh nhượng quyá»n thương hiệu tại Việt Nam vẫn còn chưa phổ biến, má»™t phần vì khá má»›i mẻ và còn nhiá»u bất cáºp vá» luáºt pháp, nhưng phần khác là do vấn đỠxây dá»±ng thương hiệu chưa tháºt sá»± được đánh giá cao và được chăm chút cẩn tháºn. Thương hiệu là tà i sản quà giá nhất mà ngưá»i nhượng quyá»n cho phép các đại lý cá»§a mình sá» dụng, giúp há» kinh doanh và phát triển mà không phải trải qua giai Ä‘oạn xây dá»±ng lợi thế cạnh tranh. Nhưng vấn đỠchỉ má»›i mang tÃnh má»™t chiá»u, phần lá»›n các đại lý chưa quan tâm nhiá»u đến việc cùng hợp tác phát triển thương hiệu nhượng quyá»n, và ngưá»i nhượng quyá»n cÅ©ng chỉ táºp trung và o việc mở rá»™ng qui mô cho mình. Kinh doanh luôn đòi há»i có chiến lược, và chiến lược dà i hạn trong nhượng quyá»n đòi há»i có sá»± cam kết tham gia cá»§a cả hai bên vì những mục tiêu lâu dà i.
Â
Quản lý con ngưá»i
Má»™t lá»i khuyên chân thà nh: Nếu bạn thiếu kÄ© năng là m việc và tương tác vá»›i con ngưá»i, bạn không nên lá»±a chá»n phương thức nhượng quyá»n. Nhưng nếu bạn tháºt sá»± xem đây là con đưá»ng đưa bạn đến thà nh công, bạn phải ná»— lá»±c hết mình và là m việc vá»›i tất cả Ä‘am mê. Và chỉ có Ä‘am mê bạn má»›i có thể truyá»n cảm hứng cho công việc và cho ngưá»i khác. HÆ¡n nữa, là má»™t ngưá»i chá»§ nhượng quyá»n hay ngưá»i sá» dụng thương hiệu nhượng quyá»n, bạn cần phải tương tác vá»›i tất cả má»i ngưá»i ở xung quanh liên quan đến hoạt động kinh doanh cá»§a bạn. Khả năng quản lý con ngưá»i rất cần thiết trong công cuá»™c kinh doanh, và cà ng quan trá»ng hÆ¡n trong lÄ©nh vá»±c nhượng quyá»n đòi há»i sá»± hợp tác và tin cáºy lẫn nhau cá»§a các thà nh viên tham gia. Vấn đỠquản lý con ngưá»i sẽ Ä‘em lại ná»™i lá»±c cho thương hiệu cá»§a bạn trước khi bạn bắt đầu phát triển nó thà nh má»™t hệ thống. Việc kà kết hợp đồng nhượng quyá»n chỉ má»›i là bước đầu, không phải là kết thúc cá»§a mối quan hệ.
Â
5 nhân tố trên sẽ là ná»n tảng giúp bạn và thương hiệu cá»§a bạn phát triển má»™t cách vững chắc, là ná»n móng giúp bạn mở rá»™ng hệ thống kinh doanh cá»§a mình theo mô hình nhượng quyá»n cÅ©ng như lá»±a chá»n thương hiệu phù hợp nếu bạn muốn tá»± mình kinh doanh. Việc phát triển những nhân tố nà y thà nh những qui tắc và những cam kết hoạt động sẽ giúp bạn quản lý má»™t cách toà n diện hệ thống nhượng quyá»n cá»§a mình. Và theo David McKinnon, CEO cá»§a Molly Maid, đã nháºn xét: “Chúng ta không chỉ thá»±c hiện hệ thống cá»§a Molly Maid, mà chúng ta còn tạo ra những nhân tố giúp cho việc phát triển hệ thống đó. Nó không phải được láºp ra để trừng phạt, mà nó được láºp ra để bảo vệ thương hiệu và há»— trợ ngưá»i sá» dụng chúng tuân theo và phát triển hệ thống.