Huy động vốn một cách thông minh

Giám đốc tiếp thị của bạn muốn bơm thêm 20% ngân quỹ để nâng cấp trang web vốn chưa mấy hiệu quả. Giám đốc bán hàng có được một vài thông tin tuyệt vời về các khách hàng của năm tiếp theo, và muốn tuyển dụng thêm các nhân viên bán hàng và cải tiến hệ thống đặt hàng. Văn phòng có tới hơn 30 nhân viên làm việc chen chúc trong một căn phòng được thiết kế chỉ đủ chỗ cho 10 người. Rõ ràng, bạn sẽ phải huy động tiền mặt. Vậy bạn nhấc điện thoại lên, gọi tới ai và như thế nào?

Ở một thời điểm nào đó trên chuyến hành trình, hầu hết các công ty đều cần tới những đồng vốn góp từ mọi người. Mặc dù nhiều chủ công ty nhỏ có các ý tưởng tuyệt vời cùng nhiều mặt hấp dẫn, họ thường không tận dụng hiệu quả các mối quan hệ vốn có thể mang lại các đồng vốn khi cần thiết.

Các chủ công ty đôi khi quá bận tâm và chìm ngập trong các công việc thường nhật tại công ty mà không thế đủ thời gian để quan tâm tới những người họ cần tới nhằm đầu tư tiền vào công ty.

Những chất xúc tác là chưa đủ. “Một mối quan hệ sẽ không đảm bảo cho bạn kêu gọi vốn góp hiệu quả”, Edward Zimmerman, chủ tịch Quỹ đầu tư mạo hiểm AngelVineVC, nhận định, “Bạn vẫn phải hành động. Luôn có một vài mối quan hệ sẽ đóng vai trò quan trọng hơn cả trước khi giao dịch hoàn tất”.

Nhiều chủ công ty không cảm thấy thoải mái khi ngỏ lời xin vốn góp. Song những nhà huy động vốn chuyên nghiệp dành tất cả thời gian của họ cho công việc này và thật thông minh khi các chủ công ty áp dụng một vài thủ thuật của họ.

Hơn tất cả, những hồi hộp và lo lắng về việc kêu gọi vốn góp sẽ mờ dần khi bạn chậm rãi xây dựng các mối quan hệ với những người sẽ thực sự quan tâm tới công ty bạn và sẵn sàng mở túi ra đầu tư cùng bạn.

Tìm kiếm các nhà góp vốn tiềm năng

1. Nuôi dưỡng các nhà đầu tư là một nhiệm vụ dài hạn.
“Phải có được lòng tôn trọng. Cảm xúc phải được đốt cháy”, David Lansdowne, nhà tÆ° vấn huy Ä‘á»™ng vốn và tác giả cuốn sách Fund Raising Realities Every Board Member Must Face (Các thá»±c tế huy Ä‘á»™ng vốn mà mọi thành viên ban giám đốc phải đối mặt).

Để thành công, bạn cần theo đuổi những nhà đầu tư tiềm năng trong một thời gian dài trước khi cần tới nguồn tiền của họ. “Chúng tôi luôn háo hức hơn nhiều trong việc nói chuyện với các chủ công ty khi họ không huy động vốn. Nó cho chúng tôi thời gian để phát triển mối quan hệ mà không có sức ép kết thúc giao dịch”, Joel Cutler, giám đốc quản lý tại Quỹ đầu tư mạo hiểm General Catalyst Partners với số vốn hơn 1 tỷ USD, nhận định.

Bạn có thể có nhiều cơ hội tiếp cận các nhà đầu tư hơn bạn nghĩ. Các ngân hàng hay nhân viên kế toán hiển nhiên là những người trung gian, đó cũng có thể là một người hàng xóm làm việc trong một công ty luật chuyên về tài chính, một người bạn học cũ làm việc trong một Quỹ đầu tư mạo hiểm, hay một người thân trong gia đình đang điều hành một công ty đầu tư nào đó.

Đừng đề nghị những nhà đầu tư tiềm năng đó bất cứ điều gì ngoài việc giới thiệu về các bản thân bạn. Cutler cho biết: “Tôi không muốn nói chuyện với một nhân viên ngân hàng, một kế toán hay một luật sư. Tôi muốn nói chuyện với CEO. Đây là người sẽ phát triển các mối quan hệ và là nhân vật chính trong câu truyện huy động vốn”.

Sau đó lời giới thiệu có thể là một bức thư hay email giải thích ngắn gọn những gì công ty bạn đang làm và tại sao các nhà đầu tư có thể muốn biết về nó. Hãy nhớ đừng đè nặng lên đôi vai các nhà đầu tư bằng các file PDF hay các bảng biểu excel với đầy các thông tin bán hàng tiếp thị.

Một e-mail nói bạn sẽ tạo ra hàng tỷ USD sẽ không giá trị bằng việc nói rõ bạn là một chủ công ty và đang tìm kiếm vốn huy động trong lúc này. Tìm kiếm thời gian thích hợp để trao đổi với nhà đầu tư tiềm năng.

Các đồng nghiệp và công ty cũ cũng có thể giúp đỡ. Từ lâu, Sheila Lirio Marcelo, sáng lập viên và CEO của Care.com, một công ty mới thành lập tại Massachuset, Mỹ với 25 nhân viên chuyên về cung cấp các dịch vụ trực tuyến, rất hy vọng một ngày nào đó có được một công ty của riêng mình. Cô đã gặp gỡ rất nhiều nhà đầu tư mạo hiểm tại các công ty mà cô làm việc. Cô có được mối quan hệ tốt với các nhà điều hành của Quỹ đầu tư mạo hiểm Matrix Partners.

Nhờ đó, giấc mơ của Marcelo đã trở thành hiện thực khi vào tháng 5 năm 2007, với 3,5 triệu USD từ Matrix, cô đã chính thức khai trương Care.com. Marcelo cho biết: “Bạn phải có một tầm nhìn dài hạn với từng công việc và mối quan hệ bạn có”.

Còn theo Panas, hãy tìm kiếm những nhà đầu tư tiềm năng với tất cả tình cảm không khác gì tình yêu của bạn dành cho các ý tưởng kinh doanh của mình. Đừng ngại ngần quăng một mẻ lưới rộng. Các nhà đầu tư luôn chờ mong các công ty tốt để trợ giúp và hạnh phúc khi tìm hiểu về chúng.

Travis Corcoran đã và đang tận dụng tối đa lợi thế của sự hăm hở đó. Hầu như ngay lập tức sau khi khai trương Smart-Flix vào tháng 1 năm 2005, Corcoran xây dựng các e-mail newsletter định kỳ hàng tháng về công ty 1 triệu USD và 10 nhân viên với mô hình kinh doanh cho thuê phim ảnh tương tự kiểu Netflix. Corcoran đã hỏi các nhà quản trị và giám đốc công ty mà ông quen biết trong các công việc trước đây xem họ có nhận được tập san của ông không. Nhiều người trả lời là có. Kể từ đó, số lượng người nhận được ngày một tăng cao, trong đó có không ít các nhà đầu tư vốn mạo hiểm.

Những buổi hẹn đầu tiên

2. Như trong bất cứ cuộc tán tỉnh nào, những buổi hẹn hò đầu tiên sẽ giúp bạn biết rõ về sở thích, mối quan tâm và nền tảng của người mà bạn đang theo đuổi.
Bạn thường có thể tìm thấy một lượng lớn thông tin về mọi người trên mạng, bao gồm cả các sở thích cá nhân, những vấn đề chú ý và thậm chí là tài sản riêng.

Hãy vào tìm kiếm tại Google cũng như nhiều trang mạng lưới kinh doanh khác tại địa phương. Hãy tìm xem nhà đầu tư tương lai của bạn thích nói chuyện về công việc tại bữa trưa, tại quán trà hay quán martini. Đồng thời, hãy luôn tuân theo các đề nghị về thời gian và địa điểm, thậm chí bạn phải hoãn lại cuộc họp trong một vài tuần hay một vài tháng. Luôn nhớ rằng mục tiêu của bạn là một mối quan hệ lâu dài.

Các nhà huy động khuyên rằng việc xây dựng uy tín cho bạn trong thời điểm ban đầu là rất quan trọng. Nếu bạn chưa có được, hãy đặt ra các mục tiêu lợi nhuận rõ ràng mà bạn có thể chia sẻ với các nhà đầu tư tiềm năng. Bạn phải chắc chắn rằng bạn hiểu được bảng cân đối kế toán cũng như bất cứ điểm yếu nào của công ty mà người khác có thể đặt câu hỏi. Theo Zimmerman, sẽ không có con số kỳ diệu nào cho việc bao nhiêu lợi nhuận bạn nên có trước khi tiếp cận các nhà đầu tư, nhưng bạn cần cho thấy tại sao và làm như thế nào bạn mong đợi sự phát triển mạnh mẽ, và bạn có thể phải giải thích rõ các nhân tố cạnh tranh.

Chưa bao giờ và cũng thật sai lầm khi đề nghị các nhà đầu tư tiềm năng góp vốn ngay trong cuộc gặp gỡ đầu tiên. “Không có gì là bất thường với việc gặp gỡ một nhà từ thiện hai đến ba lần trước khi các bên thảo luận về khoản tiền quyên góp”, Lansdowne cho biết, “Những lần gặp gỡ sớm đầu tiên này là quan trọng để xây dựng nền tảng cho mối quan hệ. Hãy dành thời gian để tìm hiểu về các sở thích lẫn mối quan tâm cá nhân cũng như kinh doanh của các nhà đầu tư”.

Hãy thể hiện niềm đam mê đối với sản phẩm hay ý tưởng của bạn, nhưng đừng khoe khoang về các thành công của bạn. Ngược lại, hãy đề nghị nhà đầu tư cho bạn các lời khuyên. Như vậy họ sẽ cảm thấy gắn kết tình cảm với sự tăng trưởng của công ty bạn.

Tại giai đoạn này, bạn không nên hướng tới đơn lẻ một hai nhà đầu tư. Hãy gặp gỡ nhiều nhất các nhà đầu tư tiềm năng mà bạn có thể. Khi bạn biết về họ, phạm vi sẽ thu hẹp lại. “Chúng ta có thể nhanh chóng xác định ngay một công ty có ý tưởng tốt hay không tốt”, Michael Rolnick, giám đốc quản lý công ty đầu tư mạo hiểm ComVentures, cho biết, “Những gì chúng ta không thể nói ra ngay đó là một cá nhân nào đó có sâu sắc, có quản lý tốt, có tuyển dụng tốt, có bán hàng tốt hay không? Vì vậy, sẽ luôn hữu ích cho chúng ta với việc giảm thiểu rủi ro bằng việc biết rõ một ai đó và để một ai đó chúng ta biết xác nhận điều đó”.

Xây dựng mối quan hệ

3. Sau cuộc gặp gỡ đầu tiên, hãy gửi một tấm thiệp hay một email cảm ơn.
Hãy giữ cho các nhà đầu tư tiềm năng luôn quan tâm tới công ty bạn, cho dù đó là thông qua những cập nhập định kỳ hay các tấm thiệp thỉnh thoảng sau khi bạn gặp gỡ họ. Những nhà huy động vốn chuyên nghiệp như Panas cho rằng những tiếp xúc kiểu này nên định kỳ hàng tháng. Những người khác thì khuyên rằng bạn nên chia sẻ các thông tin quan trọng đặc biệt.

Mặc dù vậy, đa phần nhà đầu tư sẽ không muốn nhận thông tin từ bạn cho đến khi bạn giải quyết xong các vấn đề họ mang tới trong cuộc gặp đầu tiên. Rolnick cho biết: “Nếu tôi có các câu hỏi về một công ty, thời điểm thích hợp để tiếp xúc với tôi lần tiếp theo là khi các câu hỏi đó đã được trả lời đầy đủ”. Vậy nên quãng thời gian này để cho thấy bạn đã ghi nhận rõ lời khuyên mà các nhà đầu tư tiềm năng đưa ra cho bạn. Zimmerman khuyên: “Hãy dừng cung cấp thông tin. Bạn có thể nhận được nhiều lời khuyên kinh doanh thích hợp trong quãng thời gian này, và đó là cách thức tuyệt vời cho các nhà đầu tư để họ tiếp bước cùng công ty bạn”.

Khi hoạt động kinh doanh của bạn có được một bước tiến mới về phía trước, thời điểm thích hợp cho việc đề xuất một cuộc gặp gỡ khác – nơi mà bạn đề xuất kêu gọi vốn góp – đã đến.

Gắn kết

4. Khi sẵn sàng đề cập tới chủ đề tiền bạc, bạn có thể thấy rằng không quá khó khăn với việc đưa ra một gợi ý.
Corcoran tại SmartFlix chưa từng đề nghị bất cứ ai đầu tư vào, nhưng ông có những người tình nguyện. Trong newsletter của SmartFlix vào mùa hè năm nay, Corconran đề cập rằng dự đoán tăng trưởng là rất lạc quan, nhưng ông không chắc chắn cần tìm nguồn vốn ở đây. Trong vòng 2 ngày sau đó, ông đã có lời mời.

Cho dù không có ai “quăng” tiền cho bạn, bạn vẫn có thể biết rõ ai là nhà đầu tư tiềm năng tốt nhất của mình và bao nhiêu tiền họ sẵn lòng đầu tư vào công ty bạn. Bạn cũng nên xác định rõ mình cần bao nhiêu tiền và bạn sẵn lòng từ bỏ những gì để có được nó – có thể là một chiếc ghế trong hội đồng quản trị hay một vài vị trí cố vấn khác. Hãy đề nghị hơn một cuộc gặp với các nhà đầu tư của bạn và nói chuyện với họ về các mục tiêu của công ty bạn một cách chân thực nhất. Nếu họ không đồng ý với bạn về chiến lược, hãy thẳng thắn hỏi tại sao. Cuối cùng, nếu họ trả lời “Có”, hãy mời các luật sư và ngân hàng vào cuộc để thu xếp các thủ tục chính thức.

Trong trường hợp nhà đầu tư tiềm năng của bạn trả lời “Không”, đừng nản lòng hay nghĩ rằng nỗ lực của bạn đã lãng phí. Rolnick đã làm thất vọng rất nhiều chủ công ty nhưng ông vẫn giữ mối liêc lạc với họ bởi vì: “Nếu tôi nghĩ họ là những con người chất lượng với những ý tưởng chất lượng, tôi sẽ luôn muốn duy trì mối quan hệ”. Hơn một lần Rolnick đã quyết định ủng hộ một công ty một thời gian sau khi từ chối đầu tư trước đó.

Nói cách khác, nếu lần đầu không thành công, bạn nên tiếp tục đề nghị lại và đề nghị lại lần nữa.