I. Khái niệm cổ phiếu:
Khi má»™t công ty có nhu cầu vá» vốn, số vốn cần gá»i Ä‘ó được chia thành nhiá»u phần nhá» bằng nhau gá»i là cổ phần. Ngưá»i mua cổ phần được gá»i là cổ Ä‘ông. Cổ Ä‘ông được cấp má»™t giấy chứng nháºn sở hữu cổ phần gá»i là cổ phiếu và chỉ duy nhất loại hình công ty cổ phần má»›i có quyá»n lợi phát hành cổ phiếu.
Như váºy, cổ phiếu chính là má»™t chứng thư chứng minh quyá»n sở hữu cá»§a má»™t cổ Ä‘ông đối vá»›i má»™t công ty cổ phần và cổ Ä‘ông là ngưá»i có cổ phần thể hiện bằng cổ phiếu. Hiện nay các công ty cổ phần thưá»ng phát hành dưới 02 dạng cổ phiếu: Cổ phiếu thông thưá»ng và cổ phiếu ưu Ä‘ãi.
Các cổ Ä‘ông sở hữu cổ phiếu thông thưá»ng có quyá»n hạn và trách nhiệm đối vá»›i công ty như: ÄÆ°á»£c chia cổ tức theo kết quả hoạt động kinh doanh; ÄÆ°á»£c quyá»n bầu cá», ứng cá» vào bá»™ máy quản trị và kiểm sóat cá»§a công ty; Và phải chịu trách nhiệm vá» sá»± thua lá»— hoặc phá sản tương ứng vá»›i phần vốn góp cá»§a mình.
Các cổ Ä‘ông sở hữu cổ phiếu ưu Ä‘ãi cÅ©ng là hình thức đầu tư vốn cổ phần như cổ phiếu thông thưá»ng nhưng quyá»n hạn và trách nhiệm hạn chế như: lợi tức cố định; không có quyá»n bầu cá», ứng cá»..v.v.
II. Tác dụng cá»§a việc phát hành Cổ phiếu:
Äối vá»›i Công ty phát hành: Việc phát hành Cổ phiếu sẽ giúp cho Công ty có thể huy động nguồn vốn khi thành láºp hoặc để mở rá»™ng sản xuất kinh doanh.
Nguồn vốn huy động này không cấu thành má»™t khoản nợ mà công ty phải có trách nhiệm hoàn trả cÅ©ng như áp lá»±c vá» khả năng cân đối thanh khoản cá»§a công ty sẽ giảm rất nhiá»u, trong khi sá» dụng các phương thức khác như phát hành trái phiếu công ty, vay nợ từ các tổ chức tín dụng …thì hoàn toàn ngược lại.
Tuy nhiên, má»—i phương thức huy động Ä‘á»u có những ưu nhược Ä‘iểm riêng cá»§a nó và nhà quản lý công ty phải cân nhắc, lá»±a chá»n tùy từng thá»i Ä‘iểm và dá»±a trên những đặc thù cÅ©ng như chiến lược kinh doanh cá»§a công ty để quyết định đưa ra phương thức áp dụng thích hợp.
Äối vá»›i nhà Äầu tư Cổ phiếu: Các nhà đầu tư trên thị trưá»ng sẵn sàng mua Cổ phiếu được công ty phát hành. Giấy chứng nháºn sở hữu cổ phần được phát hành dưới dạng chứng thư có giá và được xác định thông qua việc chuyển dịch, mua bán chúng trên thị trưá»ng chứng khoán giữa các chá»§ thể đầu tư và được pháp luáºt bảo vệ.
Mặt khác, ngưá»i mua cổ phiếu nghÄ© rằng đồng vốn hỠđầu tư được các nhà quản lý công ty sá» dụng có hiệu quả, tạo ra nhiá»u lợi nhuáºn hoặc Ä‘ánh giá hoạt động cÅ©ng như tiá»m năng phát triển, sinh lợi cá»§a công ty dá»± định đầu tư là cao, và đương nhiên há» sẽ được hưởng má»™t phần từ những thành quả Ä‘ó thông qua việc thanh toán cổ tức cho các cổ Ä‘ông, đồng thá»i giá trị cổ phần sở hữu cÅ©ng sẽ gia tăng trên cÆ¡ sở thá»±c tại và triển vá»ng phát triển cá»§a công ty mình Ä‘ã chá»n. Thông thưá»ng, khả năng sinh lợi, thu hồi vốn đầu tư cổ phiếu tá»· lệ thuáºn vá»›i giá cả giao dịch cá»§a cổ phiếu trên thị trưá»ng.