Phương pháp phân tích kỹ thuật trong chứng khoán

Trong đầu tÆ° chứng khoán, phân tích kỹ thuật là má»™t phÆ°Æ¡ng pháp được các nhà đầu tÆ° coi trọng và sá»­ dụng để giúp nhà đầu tÆ° xác định thời Ä‘iểm mua – bán và Ä‘Æ°a ra các quyết định đầu tÆ° hợp lý trong ngắn hạn.

Chính vì vậy, kể từ khi ra đời đến nay, việc nắm bắt các kỹ thuật sá»­ dụng trong phÆ°Æ¡ng pháp phân tích kỹ thuật luôn được các nhà đầu tÆ° chuyên nghiệp đặc biệt quan tâm.

CÆ¡ sở lý luận nền tảng của phÆ°Æ¡ng pháp phân tích kỹ thuật là giả cả chứng khoán (CK) được quyết định bởi cung và cầu về CK. Vì vậy, các công cụ áp dụng trong phân tích kỹ thuật chủ yếu là Ä‘ánh giá các mặt nhất định của cung và cầu. Cụ thể các nhà phân tích kỹ thuật lập biểu đồ các chỉ số tài chính trong quá khứ nhÆ° giá cả, khối lượng giao dịch CK, chỉ số chung của thị trường chứng khoán (TTCK)…

 

Trong phÆ°Æ¡ng pháp phân tích kỹ thuật, người ta phải công nhận các giả định sau Ä‘ây:

– Giá trị thị trường của CK được quyết định bởi sá»± tác Ä‘á»™ng há»— tÆ°Æ¡ng giữa cung và cầu về CK Ä‘ó.

– Cung và cầu được quyết định bởi má»™t số yếu tố nhất định. Trong số Ä‘ó có những yếu tố liên quan đến những thay đổi về kinh tế do các nhà phân tích căn bản Ä‘Æ°a ra, xem Ä‘ó là quan Ä‘iểm và sá»± phỏng Ä‘oán cho hoạt Ä‘á»™ng của thị trường.

DÆ°á»›i Ä‘ây là má»™t số lý thuyết giao dịch chủ yếu trong phÆ°Æ¡ng pháp phân tích kỹ thuật:

1. Lý thuyết ý kiến đối nghịch

Quan Ä‘iểm của lý thuyết này là nên Ä‘i ngược lại hành Ä‘á»™ng của má»™t nhóm nhà đầu tÆ° cụ thể. Điển hình của lý thuyết này là lý thuyết "lô lẻ", theo Ä‘ó giao dịch lô lẻ thường do các nhà đầu tÆ° không chuyên vá»›i số vốn mua hạn chế thá»±c hiện. Lý thuyết này cho rằng, các nhà đầu tÆ° nhỏ thường hành Ä‘á»™ng không mấy hiệu quả vì vậy nên Ä‘Æ°a ra chiến lược Ä‘i ngược lại vá»›i những gì mà các nhà giao dịch lô lẻ Ä‘ang làm. Hầu hết các nhà phân tích theo lý thuyết lô lẻ đều lập ra biểu đồ tá»· lệ giữa khối lượng lô lẻ mua vào trên khối lượng lô lẻ bán ra hàng tuần (gọi là chỉ số mua – bán lô lẻ). Đồng thời vá»›i tá»· lệ này, các nhà phân tích còn Ä‘Æ°a vào chung má»™t biểu đồ má»™t số loại chỉ số của thị trường nhÆ° là căn cứ về mức giá chung của thị trường. Chỉ số mua – bán lô lẻ cao thường dẫn đến dá»± Ä‘oán giá trên thị trường giảm và ngược lại nếu chỉ số này thấp thường được coi là có dấu hiệu dá»± Ä‘oán giá sẽ lên.

2. Thuyết bán khống khối lượng nhỏ

Theo tâm lý chung, nhà đầu tÆ° sẽ thá»±c hiện bán khống khi họ mong đợi giá CK sẽ giảm trong tÆ°Æ¡ng lai. Nhà đầu tÆ° nhỏ chỉ có tâm lý bi quan khi giá CK bị sụt giảm trong khoảng thời gian dài tức là chỉ khi nào thị trường sắp sá»­a thay đổi theo chiều hÆ°á»›ng khác.

3. Vị thế tiền mặt của quỹ há»— tÆ°Æ¡ng (hay là đồng tiền thông minh)

Các quỹ há»— tÆ°Æ¡ng thường nắm giữ má»™t phần giá trị của danh mục đầu tÆ° dÆ°á»›i dạng tiền mặt vì thứ nhất, quỹ luôn cấn tiền mặt để đảm bảo khả năng thanh toán cho các CK do những người chủ quỹ bán lại cho quỹ và thứ hai là tiền thu được từ hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh CK của quỹ có thể chÆ°a được đầu tÆ° kịp thời. Má»™t quỹ há»— tÆ°Æ¡ng có lượng tiền mặt cao có thể được coi là má»™t chỉ dẫn đầu tÆ° giá tăng cho nhà đầu tÆ°, bởi vì khả năng mua vào tiềm tàng của nó rất cao và ngược lại má»™t tá»· suất tiền mặt thấp nghÄ©a là các quỹ này Ä‘ã mua vào rất nhiều nên khả năng mua vào tiếp là rất nhỏ mà khả năng bán ra rất cao nhÆ° là chỉ dẫn đầu tÆ° giá hạ cho nhà đầu tÆ°.

Khi Ä‘ó, các nhà phân tích kỹ thuật sẽ theo dõi tình trạng tiền mặt của các quỹ há»— tÆ°Æ¡ng để thăm dò hoạt Ä‘á»™ng và sẽ hành Ä‘á»™ng trái ngược vá»›i các quỹ há»— tÆ°Æ¡ng, tức khi quỹ có lượng tiền mặt cao các nhà phân tích kỹ thuật khuyến cáo nhà đầu tÆ° bán CK ra để thu lợi nhuận vì lúc này nhu cầu mua CK của các quỹ là rất lá»›n và ngược lại.

4. Số dÆ° có trên tài khoản môi giá»›i

Số dÆ° có là phần lãi của nhà đầu tÆ° do việc bán chứng khoán (CK) mang lại, được để lại trong tài khoản của mình tại công ty môi giá»›i để tái đấu tÆ°. Các nhà phân tích kỹ thuật xem số dÆ° này nhÆ° là má»™t khả năng mua tiềm tàng vì thế họ giải thích sá»± sụt giảm của số dÆ° có cÅ©ng tÆ°Æ¡ng Ä‘Æ°Æ¡ng vá»›i việc đầu cÆ¡ giá hạ bởi vì khả năng mua vào của nhà đầu tÆ° khi Ä‘ó sẽ thấp. Nói cách khác, các nhà phân tích kỹ thuật xem việc xây dá»±ng số dÆ° có nhÆ° là má»™t sá»± tăng trưởng trong khả năng mua CK và là dấu hiệu để đầu cÆ¡ giá lên.

5. Các ý kiến tÆ° vấn đầu tÆ°

Các nhà phân tích kỹ thuật cho rằng, khi Ä‘a số các dịch vụ tÆ° vấn đầu tÆ° đều đồng loạt tÆ° vấn các nhà đầu tÆ° bán CK ra thì Ä‘ó là dấu hiệu cho thấy thị trường Ä‘ang tiến dần đến Ä‘iểm Ä‘áy và bắt đầu có xu hÆ°á»›ng lên giá. Vì vậy số người bán ra thường nhiều nhất khi đồ thị tiến gần đến Ä‘iểm Ä‘áy của thị trường. Các nhà phân tích kỹ thuật thống kê và xem tá»· lệ các dịch vụ tÆ° vấn bán ra (đầu cÆ¡ giá xuống) nhÆ° là má»™t chỉ số Ä‘o lường khuynh hÆ°á»›ng biến Ä‘á»™ng thị trường. Thường khi chỉ số này đạt tá»›i má»™t tá»· lệ khoảng 60%, tức là thị trường Ä‘ang Ä‘i xuống khi Ä‘ó nhà phân tích kỹ thuật là người theo quan Ä‘iểm đối lập sẽ xem nhÆ° Ä‘ây là biểu hiện của thị trường sắp Ä‘i lên. Ngược lại, khi chỉ số này đạt mức 20% tức là thị trường Ä‘ang đầu cÆ¡ giá lên thì nhà phân tích kỹ thuật xem nhÆ° Ä‘ây là biểu hiện của thị trường sắp Ä‘i xuống.

6. Tá»· lệ giữa quyền lá»±a chọn mua và quyền lá»±a chọn bán (Put/Call option)

Đây là công cụ tÆ°Æ¡ng đối má»›i của các nhà phân tích kỹ thuật theo quan Ä‘iểm đối lập. Họ sá»­ dụng các hợp đồng về quyền chọn bán (Call option: Cho phép người nắm giữ quyền được bán cổ phiếu vá»›i má»™t giá cụ thể trong má»™t khoảng thời gian xác định khi cổ phiếu có dấu hiệu giá xuống) và quyền chọn mua (Put option: Cho phép người nắm giữ quyền được mua cố phiếu vá»›i má»™t giá cụ thể trong má»™t khoảng thời gian xác định khi cổ phiếu có dấu hiệu giá lên).

Các nhà phân tích kỹ thuật lý giải rằng, khi tá»· số Put/Call option thấp, tức là thị trường Ä‘ang có xu hÆ°á»›ng sụt giá mà theo họ (vá»›i quan Ä‘iểm đối lập) thì Ä‘ây lại là biểu hiện của chỉ thị giá lên và ngược lại. Trên thị trường, các nhà phân tích kỹ thuật Ä‘ang áp dụng quy tắc cho rằng, khi tá»· số Put/Call option lá»›n hÆ¡n 0,70 tức là thị trường Ä‘ang Ä‘i lên (nhÆ°ng đối vá»›i họ lúc này thị trường sẽ có biểu hiện sắp Ä‘i xuống). Ngược lại, khi tá»· số Put/Call option bằng hoặc nhỏ hÆ¡n 0,70 tức là biểu hiện của giá xuống (nhÆ°ng đối vá»›i họ lúc này thị trường có biểu hiện sắp Ä‘i lên).

7. Số dÆ° nợ trên tài khoản môi giá»›i

Số dÆ° nợ trong tài khoản thể hiện tình trạng nhà đầu tÆ° vay mượn CK từ công ty môi giá»›i. Số dÆ° này được xem nhÆ° là sá»± biểu thị cho thái Ä‘á»™ của má»™t nhóm nhà đầu tÆ° hoạt Ä‘á»™ng hiệu quả, dá»±a trên sá»± chênh lệch của giá CK. Vì vậy, má»™t sá»± gia tăng về số dÆ° nợ sẽ chỉ cho các nhà phân tích kỹ thuật thấy có má»™t sá»± gia tăng về sức mua CK và cung là dấu hiệu của sá»± lên giá CK.

Trong thá»±c tế, phÆ°Æ¡ng pháp phân tích kỹ thuật thường không được xem là phÆ°Æ¡ng pháp thay thế cho phÆ°Æ¡ng pháp phân tích cÆ¡ bản mà chúng được sá»­ dụng kết hợp vá»›i nhau. Tuy nhiên, phân tích kỹ thuật có Ä‘iểm Æ°u việt hÆ¡n phân tích cÆ¡ bản Ä‘ó là việc phân tích dá»… hÆ¡n, nhanh hÆ¡n và có thể cùng lúc thá»±c hiện việc phân tích đồng thời vá»›i nhiều loại CK hÆ¡n.

Má»™t thuận lợi khác của phÆ°Æ¡ng pháp phân tích kỹ thuật là không bị lệ thuá»™c vào các báo cáo tài chính (tức là dá»±a vào sá»± chính xác trong công việc của kế toán viên, kiểm toán viên khi lập và kiểm tra các báo cáo này, mà trong thá»±c tế Ä‘ã có nhiều sai sót xảy ra), vì hầu hết các dữ liệu được các nhà phân tích kỹ thuật sá»­ dụng nhÆ° là giá CK, khối lượng giao dịch và những thông tin về giao dịch khác đều có nguồn gốc từ TTCK.