Há»i: Chúng tôi Ä‘ã tuyển má»™t CEO cho má»™t công ty mà chúng tôi thành láºp trước Ä‘ây và sau khoảng 5 tháng, chúng tôi nháºn thấy rằng ngưá»i quản lý nhá» này chỉ muốn kiểm soát má»i thứ. Chúng tôi sắp tuyển dụng má»™t CEO cho má»™t công ty má»›i thành láºp khác và muốn biết làm thế nào để lá»±a chá»n má»™t CEO phù hợp vá»›i văn hoá công ty mà chúng tôi Ä‘ang xây dá»±ng. Liệu có các bài kiểm tra hoặc những câu há»i cụ thể nào dùng cho phá»ng vấn và những cách hoạt động để tìm? Làm thế nào để bạn biết liệu má»™t ứng cá» viên CEO có thể quản lý mà không cần kiểm soát?
Äáp: Tôi có thể hiểu sá»± lo lắng cá»§a bạn vá» việc tuyển dụng má»™t CEO phù hợp hoặc tốt nhất. Má»i thành công và thất bại cá»§a các công ty có thể xuất phát ở má»i nấc thang quản lý, nhưng cuối cùng CEO là ngưá»i phải chịu trách nhiệm vá» má»i háºu quả.
Chắc chắn là không có má»™t CEO hoặc ông chá»§ “tốt duy nhất”. Cá nhân này là sá»± kết hợp cá»§a các đặc Ä‘iểm, hành vi, tính cách, kiến thức, kỹ năng và năng lá»±c cá nhân và nghá» nghiệp. Các nhà nghiên cứu quản lý chưa xác định được những nhân tố nào trong số này Ä‘i kèm vá»›i các lý thuyết quản lý hoặc lãnh đạo nào là hiệu quả nhất. Tuy nhiên, hầu hết má»i ngưá»i Ä‘á»u nhất trí rằng sá»± thành công chắc chắn phụ thuá»™c vào việc kết hợp tốt nhất các nhân tố Ä‘ó vá»›i môi trưá»ng hoặc văn hoá cá»§a công ty bạn. Chẳng hạn CEO thành đạt cá»§a IBM có thể không thành công ở chuá»—i siêu thị cá»§a bang hoặc các cá»a hàng sá»a chữa đồ công nghệ cao. Thất bại hay thành công không chỉ bắt nguồn từ bên trong cá nhân, mà còn từ việc cá nhân Ä‘ó làm việc trong ná»n văn hoá hiện thá»i hoặc ná»n văn hoá tương lai mà CEO Ä‘ó ná»— lá»±c để xây dá»±ng.
Bạn dưá»ng như Ä‘ã có ý niệm vá» tầm quan trá»ng cá»§a má»™t CEO tiá»m năng phù hợp vá»›i văn hoá doanh nghiệp bạn. Hãy để tôi cung cấp thêm má»™t số ý tưởng và câu há»i để tăng thêm nháºn thức cá»§a bạn vá» những khía cạnh tạo nên văn hoá công ty và những nhân tố cần thiết mà má»™t ứng cá» viên CEO phải có nhằm làm việc hiệu quả trong môi trưá»ng văn hoá Ä‘ó.
Trước hết, văn hoá nói chung được định nghÄ©a là tổng hoà các hành động, cấu trúc, chính sách, niá»m tin, truyá»n thuyết, nghi lá»…, lịch sá» và giá trị cá»§a má»™t nhóm hoặc tổ chức. CEO và những ngưá»i mà ông/bà ta tin tưởng và/hoặc á»§y quyá»n phải có trách nhiệm sáng tạo hoặc phát triển các khía cạnh hiện thá»i cá»§a văn hoá Ä‘ó.
Nếu bạn muốn nâng cao cÆ¡ há»™i tuyển dụng được ứng cá» viên tốt nhất cho văn hoá cá»§a bạn, thì bạn cần Ä‘ánh giá kỹ môi trưá»ng bên trong và bên ngoài cá»§a doanh nghiệp bạn, dù cho tổ chức cá»§a bạn lá»›n hay nhỠđến cỡ nào. Chẳng hạn, CEO sẽ làm việc vá»›i ai: các CEO khác? Lãnh đạo cá»™ng đồng? báo giá»›i? Tầm nhìn cá»§a CEO vá» công ty cá»§a bạn là gì? Nó khác biệt vá»›i quan Ä‘iểm cá»§a bạn đến mức nào? CEO muốn tiếp nháºn công ty cá»§a bạn ở tình trạng như thế nào hay ứng cá» viên Ä‘ó hài lòng vá»›i tình trạng hiện thá»i? Ngưá»i này có mục tiêu gì để chuyển từ thế giá»›i hôm nay sang thế giá»›i ngày mai? Äiá»u Ä‘ó sẽ được thá»±c hiện như thế nào? Vá»›i chi phí bao nhiêu và cho ai? vá»›i mức độ thay đổi như thế nào? sá» dụng quá trình thay đổi nào?
Ứng cá» viên CEO tán thành những giá trị nào? Ngưá»i này cảm nháºn như thế nào vá» các giá trị: trung thá»±c, liêm chính và đạo đức? Các vấn đỠliên quan đến kết quả như năng suất lao động, doanh thu và chất lượng? Các giá trị như làm việc độc láºp hay làm việc theo nhóm? Phong cách lãnh đạo có tổ chức cao độ hay ít tính tổ chức. Các quy trình độc Ä‘oán hay dân chá»§? Hướng tá»›i con ngưá»i hay hướng tá»›i năng suất? Tin tưởng hay không tin tưởng? Sáng tạo hay táºp trung vào hiện tại? Chấp nháºn rá»§i ro hay đảm bảo an toàn?
Tất nhiên, Ä‘ây chỉ là má»™t số mô tả có thể giúp xác định má»™t CEO thành công. Bước căn bản nhất đối vá»›i bạn và đồng nghiệp cá»§a bạn là trả lá»i những câu há»i này. Sau Ä‘ó, xem lại các bản lý lịch và phá»ng vấn ứng cá» viên để xác định há» gần vá»›i bức tranh mô tả vỠứng cá» viên lý tưởng đối vá»›i công ty cá»§a bạn đến mức nào. Trong quá trình đưa ra quyết định, hãy đặt các câu há»i phù hợp vá»›i ứng cá» viên Ä‘ó và yêu cầu ngưá»i Ä‘ó phải trả lá»i má»™t cách cụ thể và có thể Ä‘o lưá»ng được kể cả các ví dụ mà ứng cá» viên Ä‘ã làm hoặc không làm trong các tình huống khác nhau.
David G. Javitch
TS. David G. Javitch, là nhà tâm lý há»c tổ chức và chá»§ tịch cá»§a Javitch Associates, má»™t công ty tư vấn tổ chức ở Newton, Massachusetts. Vá»›i hÆ¡n 20 năm kinh nghiệm làm việc vá»›i giám đốc Ä‘iá»u hành cá»§a nhiá»u ngành khác nhau, Javitch là má»™t tác giả được thế giá»›i công nháºn, diá»…n giả chính và chuyên gia tư vấn vá» các vấn đỠquản lý và lãnh đạo quan trá»ng.