IR – Trào lÆ°u má»›i trong các doanh nghiệp Việt

Quan hệ nhà đầu tÆ° (Investor relation- IR) Ä‘ang là khái niệm gây chú ý trên các phÆ°Æ¡ng tiện thông tin đại chúng.

Vậy, cụ thể IR là gì và doanh nghiệp phải thá»±c hiện công tác Ä‘ó nhÆ° thế nào?

Kinh doanh giỏi cần quan hệ tốt vá»›i cổ Ä‘ông

Nói về thÆ°Æ¡ng trường, xÆ°a ông cha ta Ä‘ã có câu “buôn tài không bằng dài vốn”, cho đến nay, câu phÆ°Æ¡ng ngôn này vẫn còn nguyên giá trị. ở thời chứng khoán, các doanh nghiệp có rất nhiều cÆ¡ há»™i để… “kéo dài” vốn của mình, trong Ä‘ó cách phổ biến nhất là phát hành thêm trái phiếu, cổ phiếu.

 

Tuy nhiên, không phải cố phiếu, trái phiếu của doanh nghiệp nào cÅ©ng bán được. Hàng loạt hiện tượng nhà đầu tÆ° bỏ cọc (mua cổ phiếu)… chạy lấy người thời gian qua Ä‘ã nói lên Ä‘iều Ä‘ó. Vậy vì sao, cùng có kết quả kinh doanh tốt nhÆ°ng có doanh nghiệp thì thu hút được nhà đầu tÆ°, có doanh nghiệp lại bị… hờ hững?

Câu kết luận ở Ä‘ây là: Kinh doanh tốt cÅ©ng quan trọng nhÆ°ng không quan trọng bằng quan hệ tốt vá»›i nhà đầu tÆ°.

Đa số chÆ°a có bá»™ phận IR

Đối vá»›i các doanh nghiệp Việt Nam khái niệm IR hiện thời cÅ©ng giống nhÆ° khái niệm PR (public relation) hÆ¡n 10 năm trÆ°á»›c Ä‘ây. Do Ä‘ó có thể nhận thấy, trong thời gian tá»›i, hoạt Ä‘á»™ng IR sẽ trở thành trào lÆ°u má»›i trong các doanh nghiệp Việt, đặc biệt là các doanh nghiệp niêm yết.

Tuy nhiên, hiện tại, rất nhiều doanh nghiệp chÆ°a nhận thức ra Ä‘iều này, Ä‘a số doanh nghiệp chÆ°a có bá»™ phận IR.

Ngay cả FPT – má»™t công ty nổi tiếng có cổ phiếu ảnh hưởng khá lá»›n đến VN-Index cÅ©ng má»›i chỉ thành lập Ban quan hệ cổ Ä‘ông sau khi gặp khủng hoảng trong quan hệ vá»›i nhà đầu tÆ°. Hoạt Ä‘á»™ng IR yếu kém cÅ©ng là nguyên nhân chính tạo ra đất sống cho các loại tin đồn trên thị trường chứng khoán hiện nay.

Theo ông Đào Lê Minh, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Ä‘ào tạo chứng khoán (Ủy ban Chứng khoán) thì hiện nay ở Việt Nam cả doanh nghiệp và cổ Ä‘ông đều chÆ°a coi trọng vai trò của nhà đầu tÆ° theo Ä‘úng nghÄ©a của nó. Thá»±c ra, nhà đầu tÆ° có vai trò rất quan trọng đến sá»± phát triển của doanh nghiệp vì: nhà đầu tÆ° là người sẵn sàng bỏ tiền đầu tÆ° giúp công ty thá»±c hiện các dá»± án, kế hoạch kinh doanh và chia sẻ rủi ro cÅ©ng nhÆ° cùng phát triển; nhà đầu tÆ° cÅ©ng là người tham gia vào việc ra các quyết định quan trọng, định hÆ°á»›ng cho sá»± phát triển lâu dài của công ty và cuối cùng nhà đầu tÆ° còn là yếu tố vô cùng quan trọng giúp công ty quảng bá hình ảnh ra đại chúng, Ä‘óng góp vào sá»± phát triển bền vững, quyết định yếu tố thành bại của công ty.

Chính vì vậy, người ta má»›i nói rằng, thị trường vốn là thị trường của niềm tin. Điều gì sẽ xảy ra vá»›i má»™t ngân hàng và má»™t công ty cổ phần khi tất cả khách hàng ồ ạt rút vốn và bán cổ phiếu hẳn ai cÅ©ng có thể thấy rõ.

Nên tổ chức hoạt Ä‘á»™ng IR nhÆ° thế nào?

Tác giả cuốn "The power of corporate communication" (Sức mạnh của quan hệ thông tin doanh nghiệp), Giáo sÆ° Paul Argenti định nghÄ©a: IR là tất cả các hoạt Ä‘á»™ng công bố thông tin của doanh nghiệp vá»›i nhà đầu tÆ°, nhằm thỏa mãn cung cầu về thông tin mang lại lợi ích cho cả hai bên.

Hay nói cách khác, IR là hoạt Ä‘á»™ng chuyên biệt trong hoạt Ä‘á»™ng quan hệ công chúng (PR) của doanh nghiệp bao gồm hai nghiệp vụ tài chính và truyền thông có vai trò: xây dá»±ng chiến lược cổ Ä‘ông, công bố thông tin, cầu nối giữa doanh nghiệp và nhà đầu tÆ° và quảng bá hình ảnh doanh nghiệp.

Có thể nói giá cổ phiếu của má»™t doanh nghiệp là do nhà đầu tÆ° quyết định mà thông tin chính là nền tảng cho mọi quyết định của nhà đầu tÆ°. Hoạt Ä‘á»™ng IR đảm bảo cung (công bố thông tin theo yêu cầu) và cầu thông tin (hiểu nhu cầu thông tin của các đối tượng quan tâm).

Để làm tốt Ä‘iều này, hoạt Ä‘á»™ng IR phải giải quyết được ba vấn đề gây mất cân đối cung cầu thông tin nhÆ°: thông tin không đủ, thông tin không rõ ràng, thông tin tá»›i sai đối tượng mà Ä‘iều kiện cần của hoạt Ä‘á»™ng này là cam kết của Ban giám đốc doanh nghiệp, chiến lược cổ Ä‘ông và nhân sá»±.

CÅ©ng giống nhÆ° PR, nếu nhÆ° trÆ°á»›c Ä‘ây, rất nhiều doanh nghiệp gắn hoạt Ä‘á»™ng PR vá»›i chi phí thì ngày nay Ä‘ã coi PR là hoạt Ä‘á»™ng đầu tÆ°, IR cÅ©ng vậy.

Kinh nghiệm của các nÆ°á»›c trên thế giá»›i cho thấy đối vá»›i các doanh nghiệp nhỏ, có thể nâng cao chất lượng của hoạt Ä‘á»™ng IR đồng thời tiết kiệm chi phí bằng cách thuê công ty chuyên nghiệp làm dịch vụ này. Cùng vá»›i nhận thức về vai trò quan trọng của công tác cổ Ä‘ông trong các doanh nghiệp, trong thời gian tá»›i cÅ©ng sẽ xuất hiện nhiều Ä‘Æ¡n vị làm dịch vụ IR mà chủ yếu sẽ là các công ty chứng khoán.