4 Yếu tố cốt lõi của sự thành công bền vững

Giáo sÆ° Stevenson Ä‘ã nghiên cứu về ý nghÄ©a và nguyên nhân dẫn đến sá»± thành đạt của những người nổi tiếng, và tìm ra rằng thành công bền vững được xây dá»±ng trên 4 nền tảng: những thành tích Ä‘ã đạt được, hạnh phúc, vị trí của bạn trong mọi người và những gì để lại cho đời. DÄ© nhiên, chúng ta cần khá nhiều thời gian và ná»— lá»±c má»›i có thể đạt được cả 4 yếu tố Ä‘ó.

Chắc hẳn bạn phải biết Bill Gates, J.K. Rowling hay Madonna chứ? Họ là những người tài năng, họ thông minh và lanh lợi. Vậy, họ có phải là những người thành công chăng?

Hay nhÆ° câu hỏi mà má»™t vị giáo sÆ° danh tiếng, Howard H.Stevenson Ä‘ã nêu lên, bạn có thật sá»± muốn trở nên nổi tiếng và thành công nhÆ° họ hay không? Quan trọng hÆ¡n nữa, bạn có muốn tÆ°Æ¡ng lai của con cái bạn giống nhÆ° họ hay không? Giáo sÆ° cÅ©ng kết luận: việc định ra má»™t chuẩn má»±c cho cái được gọi là "thành đạt" cho bản thân không hề dá»… dàng chút nào.

 

Ông cÅ©ng phân tích: tất cả những sách vở viết về sá»± thành đạt đều thúc giục người đọc phải "đặt ra má»™t mục tiêu và luôn luôn nhằm đến nó", nhÆ°ng lại chẳng bao giờ nhắc đến những khía cạnh về má»™t cuá»™c sống được coi là lý tưởng nhÆ° gia Ä‘ình, giải trí, giao thiệp, hay thậm chí chỉ là khoảng thời gian bạn được dành riêng cho bản thân mình và những sở thích cá nhân. Rõ ràng, lời khuyên ấy quá Ä‘Æ¡n giản và ai cÅ©ng Ä‘ã biết, cho nên để đạt được cái gì Ä‘ó thì áp lá»±c sẽ là vô cùng lá»›n.

Giáo sÆ° Stevenson Ä‘ã nghiên cứu về ý nghÄ©a và nguyên nhân dẫn đến sá»± thành đạt của những người nổi tiếng, và tìm ra rằng thành công bền vững được xây dá»±ng trên 4 nền tảng: những thành tích Ä‘ã đạt được, hạnh phúc, vị trí của bạn trong mọi người và những gì để lại. DÄ© nhiên, chúng ta cần khá nhiều thời gian và ná»— lá»±c má»›i có thể đạt được cả 4 yếu tố Ä‘ó.

Những người theo quan Ä‘iểm cÅ© về sá»± thành đạt thường có rất nhiều phẩm chất tích cá»±c, thế nhÆ°ng khi nhìn vào bản chất của những tính cách Ä‘ó, người ta phát hiện ra mầm mống của tai hoạ. Họ quả thật có niềm Ä‘am mê, thậm chí là bị ám ảnh bởi niềm Ä‘am mê Ä‘ó, họ còn có thái Ä‘á»™ rất tích cá»±c. NhÆ°ng Stevenson loại bỏ hết những yếu tố Ä‘ó. Theo ông, người thành đạt thá»±c sá»± phải là người biết hoà hợp mục Ä‘ích và khả năng của mình; phải sẵn sàng chấp nhận rủi ro; phải là người làm việc tận tâm và cạnh tranh quyết liệt; phải biết vượt qua thá»­ thách và không thoả mãn vá»›i những Ä‘iều kiện mà mình có.

Howard Stevenson cÅ©ng nêu lên má»™t vấn đề lá»›n. Đó là dường nhÆ° bất cứ ai ham muốn thành đạt cÅ©ng có má»™t niềm Ä‘am mê, và thường thì người ta không thể dứt ra nổi niềm say mê Ä‘ó. Khi Ä‘ã muốn cái gì Ä‘ó, người ta sẽ cố đạt bằng được, thậm chí cả khi Ä‘iều Ä‘ó không còn phù hợp nữa. Đôi khi những dữ liệu và thông tin quý báu lại bị bỏ lỡ chỉ vì người ta quá tập trung vào chá»— khác. Việc say mê má»™t Ä‘iều gì Ä‘ó là tốt, nhÆ°ng bạn Ä‘ã bao giờ lâm vào cảnh phải chịu thua cuá»™c chỉ vì quá Ä‘am mê chÆ°a?

Thành công đến không dá»… bởi nhiều lẽ khác. Thời gian trôi, con người thay đổi, cách cảm nhận cuá»™c sống của má»—i người cÅ©ng nhÆ° cách cuá»™c đời nhìn nhận bạn cÅ©ng thay đổi. Sá»± thoả mãn có thể khiến người ta trở thành kiêu hãnh, và rồi từ kiêu hãnh thành tá»± phụ từ lúc nào. Và tình cờ, Ä‘ây cÅ©ng là cốt lõi của tất cả những bi kịch trong truyền thuyết Hy Lạp xÆ°a nay. Vậy thì,

Thế nào là thành đạt?

Howard Stevenson và đồng nghiệp Nash của ông đồng tình rằng, thành đạt là má»™t trạng thái, là sá»± kết hợp Ä‘á»™c nhất của sá»± hài lòng vá»›i những gì Ä‘ã đạt được mà má»—i người tá»± đặt ra cho mình. Trạng thái ấy rất bấp bênh và không bền lâu, nó không nằm trọn trong má»™t thời Ä‘iểm nào cả. Trạng thái ấy hiện diện dá»±a trên cả hai mặt lý trí và tình cảm.

Hai nhà nghiên cứu này Ä‘ã phỏng vấn những người được bình chọn là thá»±c sá»± thành đạt và Ä‘ang ở trên đỉnh cao sá»± nghiệp, và Ä‘ã tìm ra ba ná»—i sợ hãi lá»›n nhất của họ. Đó là:

"Tôi sẽ thất bại!"
"Tôi sẽ thành công, nhÆ°ng nhÆ° thế vẫn là chÆ°a đủ!"
"Tôi sẽ thành công, nhÆ°ng tôi sẽ phải bán cả lÆ°Æ¡ng tâm và linh hồn!"

Nghiên cứu còn cho thấy Ä‘á»™ng cÆ¡ đạt được thành công của con người rất phức tạp và dá»±a trên tình cảm nhiều. Hầu hết họ đều muốn có quyền lá»±c và sá»± thoả mãn, và lý do phổ biến nhất theo Ä‘iều tra của Stevenson và Nash là muốn thay đổi thế giá»›i! Những người được ngưỡng má»™ thường có tiêu chuẩn về đạo đức khá cao, vì thế mà sá»± thành đạt cần thiết phải có yếu tố đạo đức. HÆ¡n thế nữa, những người thành đạt không hề ngủ quên trong chiến thắng, mà họ luôn luôn tiến lên và tá»± hoàn thiện mình.

Từ những nghiên cứu ban đầu Ä‘ó, Stevenson và Nash Ä‘ã có thể rút ra má»™t vài kết luận về những đặc trÆ°ng của thành công bền vững. Ông nói, những người thá»±c sá»± thành đạt có thể chứng tỏ giá trị và tính riêng biệt của cá nhân mình, họ không muốn ai coi mình là mẫu má»±c, bởi họ sợ rằng Ä‘ó không phải là con người thá»±c của họ. Họ nhận thức rõ nhược Ä‘iểm của mình, và muốn tất cả biết rằng họ cÅ©ng có lúc mắc sai lầm hay có những việc họ vẫn chÆ°a làm được, và rằng họ vẫn còn phải ná»— lá»±c nhiều. Những Ä‘iểm chung nổi bật của những người thành đạt là:

• Họ chỉ Ä‘Æ¡n giản nhận lấy những cÆ¡ há»™i mà cuá»™c sống Ä‘em lại, họ làm những gì có thể vá»›i khả năng của mình

• Họ không mấy khi hối hận, bởi Ä‘ã tránh được nhiều quyết định có thể khiến họ hối hận sau này.

• Họ luôn tận hưởng cuá»™c sống thá»±c tại, họ hài lòng vá»›i những gì mình có và nhận được trong cuá»™c sống. Họ có thể mỉm cười khi nhìn hoàng hôn xuống, bởi họ hiểu rõ rằng chỉ vài phút nữa thôi, cảnh huy hoàng ấy sẽ không còn ở trÆ°á»›c mắt.

Tóm lại, họ biết cách hài lòng vá»›i hiện tại của bản thân.

Thành công bền vững mang lại Ä‘iều gì?

Theo Stevenson, thành công thá»±c sá»± sẽ mang lại sá»± hài lòng khi người ta:

• Đạt được mục Ä‘ích: bạn có bao giờ lấy của cải, danh tiếng, quyền lá»±c làm thÆ°á»›c Ä‘o cho những thành tích của mình không?

• Hạnh phúc: bạn có thá»±c sá»± bằng lòng và thoả mãn vá»›i cuá»™c sống của mình không?

• Được coi trọng, có chá»— đứng: bạn có thể tác Ä‘á»™ng lên người khác bằng những giá trị của bản thân không?

• Để lại cái gì Ä‘ó cho thế hệ sau: bạn Ä‘ã bao giờ thổi được những giá trị và thành tá»±u của mình vào cuá»™c sống của ai Ä‘ó nhằm để lại Ä‘iều gì Ä‘ó cho cuá»™c đời chÆ°a?

Những yếu tố trên hoàn toàn khác nhau. Thành tá»±u Ä‘ó có thể là trong hiện tại hay trong quá khứ, nhiều người không mấy hài lòng vá»›i những gì mình Ä‘ã đạt được trong quá khứ, và niềm vui đến vá»›i họ trong quá trình phấn đấu chứ không phải khi Ä‘ã đạt được mục Ä‘ích. Người ta khát khao thá»±c hiện mục Ä‘ích của mình để có được danh tiếng, quyền lá»±c và niềm kiêu hãnh, nhÆ°ng cÅ©ng có thể là do sá»± ganh ghét, tham lam và ná»—i sợ hãi thúc đẩy. NhÆ° vậy, giá trị của bản thân má»—i người và Ä‘á»™ng lá»±c Ä‘Æ°a họ đến thành công cÅ©ng góp phần tạo ra giá trị của thành tá»±u.

3 yếu tố còn lại cÅ©ng phức tạp không kém. Nếu lúc nào bạn cÅ©ng cảm thấy hài lòng và thoả mãn vá»›i cuá»™c sống, thì bạn phấn đấu để đạt được thành công để làm gì? Má»™t trong những nguyên nhân khiến bạn phải thành công là vì bạn không hài lòng và không thấy hạnh phúc. Và người ta có nên đợi đến cuối đời má»›i để lại cái gì Ä‘ó cho đời không?

Vị trí của bạn trong mọi người xung quanh được xây nên từ những gì bạn làm cho người khác, còn thành công thì liên quan đến việc bạn cảm nhận và Ä‘ánh giá bản thân nhÆ° thế nào. Nếu bạn nghÄ© về hạnh phúc, Ä‘ó là việc của hiện tại. Hạnh phúc chỉ là của hiện tại, còn những gì bạn để lại là vÄ©nh viá»…n, và bạn phải trăn trở để làm được Ä‘iều Ä‘ó!

Nhiều người nghÄ© rằng con đường Ä‘i đến thành công phải trải bằng toàn thành tích và chiến thắng, và rằng càng chiến thắng nhiều thì họ sẽ càng hạnh phúc. Nếu họ đạt được thành công phù hợp, họ sẽ được tôn trọng và Ä‘ó cÅ©ng chính là Ä‘iều họ để lại trên đời. NhÆ°ng thật khó có thể tìm được má»™t lối Ä‘i hoàn hảo đến vậy, hÆ¡n nữa, việc thá»±c hiện theo quan niệm của bạn về thành công chỉ bằng má»™t vài hành Ä‘á»™ng cụ thể là không thể.

Má»™t số người mà Stevenson và Nash phỏng vấn đạt được đỉnh cao của thành công khi họ cảm nhận hết những niềm vui và thoả mãn vá»›i 4 yếu tố trên. NhÆ°ng Ä‘ây không phải là dấu hiệu tốt, bởi những yếu tố Ä‘ó tạo ra những sắc thái tình cảm đối lập mà khi cảm nhận được yếu tố này thì người ta lại bị mất yếu tố kia.

Nếu nhÆ° tất cả những gì bạn quan tâm là thành công trong nghiệp kinh doanh của mình, thì bạn sẽ khó có thể để lại được Ä‘iều gì cho những người Ä‘i sau, bởi bạn không cho phép họ thất bại hay mắc sai lầm, và chính bạn sẽ là người quyết định mọi việc.

Stevenson so sánh việc này vá»›i trò tung hứng. Khi chÆ¡i trò này, người chÆ¡i phải chú ý đến tất cả những trái bóng trên tay. Thứ hai là, má»—i lần chạm tay vào trái bóng, người Ä‘ó phải truyền lá»±c cho nó, phải ném nó lên cao, mặc kệ nó trong khi tiếp tục truyền lá»±c cho những trái bóng khác. Việc này Ä‘òi hỏi người chÆ¡i phải luyện tập rất nhiều. Và má»™t Ä‘iều cuối cùng, người tung hứng phải bắt được trái bóng rÆ¡i xuống, bởi trái bóng quan trọng nhất là trái sẽ rÆ¡i xuống đất.

Khi thành công không dá»… dàng đạt được

Nguyên nhân của việc này là:

• Không có sá»± hoà hợp giữa mục Ä‘ích của bạn vá»›i giá trị, niềm tin và những thành tích mà bạn đạt được

• Phụ thuá»™c quá nhiều vào má»™t Ä‘iểm mạnh duy nhất, hãy nhá»› rằng bạn phải luôn luôn để mắt tá»›i tất cả những trái bóng trên tay!

• Không thể thay đổi để thích nghi vá»›i những tình huống má»›i

• Đặt nhầm trọng tâm: con cái bạn có làm nên thành công cho cuá»™c đời bạn không? Nhiều người sẽ nói rằng, tôi muốn con cái tôi được hạnh phúc, khi chúng được sung sÆ°á»›ng là tôi thấy sung sÆ°á»›ng rồi. NhÆ°ng nếu con tôi không thể vào được trường tốt, nó sẽ không thể sung sÆ°á»›ng được, và nhÆ° thế thì tôi không thể hạnh phúc. Đó chính là những người phủ nhận hoàn toàn vị trí của gia Ä‘ình trong thành công của mình.

Vậy thì, câu hỏi mà Stevenson Ä‘Æ°a ra là, trường hợp lý tưởng nhất là gì? Bạn sẽ cảm thấy thoả mãn về mặt nào trong 4 yếu tố Ä‘ó? Điều Ä‘ó phụ thuá»™c vào việc bạn tá»± Ä‘ánh giá bản thân mình về 4 mặt Ä‘ó. Bạn cảm thấy bế tắc và khó khăn về mặt nào? Bao nhiêu lâu bạn thay đổi niềm vui của mình má»™t lần? Nếu bạn nói, thời gian Ä‘ó là 25 năm, thì bạn sẽ tiếp tục thành công đấy. Còn nếu câu trả lời của bạn là, lúc nào tôi cÅ©ng hưởng trọn vẹn tất cả những niềm vui Ä‘ó, thì bạn sẽ chẳng bao giờ đạt được cái gì cả.