Doanh nghiệp tư nhân và những vấn đề thường gặp

Ông Ngô Xuân Bình là cán bá»™ đầu tÆ° cao cấp của Mekong Capital – Công ty quản lý Quỹ DN Mekong vá»›i số vốn là 18,5 triệu USD, chuyên đầu tÆ° vào những Doanh nghiệp tÆ° nhân ở Việt Nam. Vá»›i cÆ°Æ¡ng vị này, ông có trách nhiệm Ä‘ánh giá các cÆ¡ há»™i đầu tÆ° cÅ©ng nhÆ° cung cấp tÆ° vấn há»— trợ cho những DN mà Quỹ DN Mekong Ä‘ã đầu tÆ°. Phóng viên TBKTVN Ä‘ã có cuá»™c tiếp xúc vá»›i ông Bình và ghi lại sau Ä‘ây nhận xét của ông về má»™t số vấn đề phổ biến trong hoạt Ä‘á»™ng của các Doanh nghiệp tÆ° nhân trong nÆ°á»›c.

Vá»›i quy mô nhỏ và tính chất kinh doanh sản xuất theo vụ việc, các Doanh nghiệp tÆ° nhân Việt Nam có má»™t số đặc thù riêng và thường hay gặp phải má»™t số vấn đề sau:

Thứ nhất, khâu xá»­ lý thông tin ná»™i bá»™ rất kém. Ví dụ, công nhân thường không tuân thủ theo các qui trình sản xuất chuẩn dẫn đến tỉ lệ sản phẩm hÆ° hao rất cao ở nhiều phân xưởng. Điều này làm cho giá thành sản phẩm cao và khiến khách hàng không hài lòng. Nguyên nhân chính ở Ä‘ây là do hệ thống thông tin về qui trình và đặc tính của sản phẩm không hoàn chỉnh cÅ©ng nhÆ° trách nhiệm công việc không được phân công rõ ràng.

Ngoài ra, phần lá»›n Doanh nghiệp tÆ° nhân không coi trọng việc thu thập thông tin thị trường và dường nhÆ° không có đủ nguồn lá»±c và kỹ năng để thá»±c hiện việc nghiên cứu thị trường má»™t cách hiệu quả. Nhiều công ty thậm chí không dành ra nguồn lá»±c cần thiết để tìm hiểu các yêu cầu của khách hàng hoặc theo dõi đối thủ cạnh tranh.

Thứ hai, trong khi các công ty nÆ°á»›c ngoài dành rất nhiều thời gian và công sức để phát triển kế hoạch chiến lược nhằm xác định các bÆ°á»›c cần thá»±c hiện để đạt được mục tiêu dài hạn thì các công ty trong nÆ°á»›c thường không chú ý hoặc thiếu các kỹ năng cần thiết để phát triển các kế hoạch chiến lược. Vì thiếu kế hoạch chiến lược nên các doanh nhân trong nÆ°á»›c hoặc quá lạc quan về kế hoạch phát triển, hoặc Ä‘ánh giá thấp các rủi ro và trở ngại liên quan.

Thứ ba, Doanh nghiệp tÆ° nhân trong nÆ°á»›c thông thường chỉ sá»­ dụng hệ thống tài chính kế toán cho mục Ä‘ích báo cáo thuế. Phần lá»›n họ vẫn chÆ°a xem hệ thống trên là má»™t công cụ rất hiệu quả, có thể giúp hiểu biết về cấu thành giá, phân tích tài chính hoặc cho việc kiểm soát ná»™i bá»™. Hậu quả là họ có thể đầu tÆ° và phân bố nguồn lá»±c vào các hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh không hiệu quả, hoặc họ không nhận ra là Ä‘ã Ä‘Æ°a ra giá bán sản phẩm dÆ°á»›i giá thành sản xuất.

Thứ tÆ°, Việt Nam Ä‘ang hòa nhập nền kinh tế chung trong khu vá»±c và thế giá»›i thông qua AFTA và những hiệp định thÆ°Æ¡ng mại khác. Điều này có nghÄ©a là các DN trong nÆ°á»›c phải cạnh tranh trá»±c tiếp vá»›i các công ty trên khắp thế giá»›i. Để có thể tồn tại, má»™t công ty Ä‘ã làm tốt cần phải có khả năng làm tốt hÆ¡n các đối thủ. NhÆ°ng trên thá»±c tế thì nhiều DN lại rất coi nhẹ sá»± cần thiết phải liên tục ná»— lá»±c để trở thành khác biệt so vá»›i đối thủ bằng cách cung cấp các dịch vụ nổi trá»™i, tập trung vào má»™t thị trường hẹp, hoặc sản xuất hiệu quả hÆ¡n các đối thủ…

Theo ông Bình thì Công ty Mekong Capital có thể há»— trợ các DN tÆ°nhân trong nÆ°á»›c khắc phục được các vấn đề trên. Bằng cách phát triển kỹ năng lãnh đạo và hoàn thiện hệ thống quản lý, Mekong Capital thường xuyên giúp đỡ các công ty phát triển kế hoạch chiến lược và xác định các yếu tố rủi ro mà họ không lường trÆ°á»›c.

Ông Bình có lấy má»™t ví dụ cụ thể về việc tÆ° vấn giúp cho các công ty Việt Nam để cạnh tranh được vá»›i các DN Trung Quốc trong ngành đồ gá»—. Các DN đồ gá»— Trung Quốc có má»™t lợi thế rất lá»›n là quy mô sản xuất hàng loạt vá»›i số lượng lá»›n. Rất nhiều nhà máy ở Trung Quốc sản xuất khoảng 600 container sản phẩm/tháng so vá»›i các công ty lá»›n ở Việt Nam chỉ khoảng 30-40 container/tháng. Điều này giúp nhà sản xuất Trung Quốc có thể trải đều chi phí gián tiếp cho má»™t lượng lá»›n thành phẩm. HÆ¡n nữa, DN Trung Quốc có nhiều người quản lý kinh nghiệm giúp họ có thể quản lý quá trình sản xuất hiệu quả và làm giảm tỉ lệ sản phẩm hÆ° hỏng nhằm hạ thấp giá thành.

Do nắm được những đặc Ä‘iểm nhÆ° vậy nên Mekong Capital Ä‘ã tÆ° vấn cho các DN đồ gá»— Việt Nam cần dá»±a vào chi phí nhân công thấp và tay nghề cao của công nhân để nhận các Ä‘Æ¡n đặt hàng làm ra các chi tiết nhỏ và khéo léo. Nhà sản xuất Việt Nam có thể cho ra các sản phẩm có bề mặt hấp dẫn, ép veneer cầu kỳ và sÆ¡n tay công phủ có giá trị rất cao.

Điều này có nghÄ©a là, trong khi nhà sản xuất Trung Quốc có thể nhận những Ä‘Æ¡n hàng có số lượng lá»›n vá»›i ít yêu cầu kỹ thuật thì nhà sản xuất Việt Nam có thể nhận những Ä‘Æ¡n hàng nhỏ hÆ¡n nhÆ°ng Ä‘òi hỏi nhiều yếu tố kỹ thuật và tay nghề nhân công cao hÆ¡n. Làm được nhÆ° vậy thì các sản phẩm đồ gá»— Việt Nam má»›i có hy vọng cạnh tranh được so vá»›i sản phẩm của các đối thủ Trung Quốc.