Sá»± biển thá»§ và các kiểu gian láºn tài chính là caÌc hiÌ€nh thưÌc phổ biến nhất mà kẻ cắp chính là nhân viên. Các doanh nghiệp nhá» có xu hướng là nạn nhân cá»§a sá»± bịp bợm này vì há» không coÌ caÌc qui triÌ€nh Ä‘ể kiểm soát và ngăn ngừa được nó. Các thá»§ thuáºt dưới Ä‘ây sẽ bảo vệ doanh nghiệp cá»§a bạn khá»i những nhân viên thiêÌu Ä‘aÌ£o đưÌc nghêÌ€ nghiêÌ£p.
1. Phân công công việc cho những ngưá»i
Không giao cho má»™t nhân viên duy nhất kiểm soát môÌ£t giao dịch taÌ€i chiÌnh từ đầu đến cuối. Ngưá»i viết séc sẽ không bao giá» là ngưá»i ký séc. Ngưá»i mở thư sẽ không bao giá» là ngưá»i vào sổ theo dõi công nợ và đối chiêÌu các tài khoản. Bằng cách chia nhá» trách nhiệm, bạn sẽ làm cho ngưá»i có ý định biển thá»§ gặp khó khăn nếu há» có ý định thay đổi các con số cá»§a bạn để che dấu hành động biển thá»§ cá»§a há».
2. Äích thân Ä‘i lấy các báo cáo cá»§a ngân hàng
Không giao cho má»™t ngưá»i ở vị trí có thể biển thá»§ tiá»n má»™t cÆ¡ há»™i nào để huá»· hoặc di chuyển các chứng cá»› cá»§a những việc làm Ä‘ã sai. Ngưá»i chá»§ doanh nghiệp hoặc má»™t ngưá»i kế toán thuê ngoài phải được nháºn những giâÌy báo chưa mở niêm phong cá»§a ngân hàng và huá»· những tấm séc má»—i tháng. Bạn hãy kiểm tra những tấm séc này tháºt cẩn tháºn. Bạn hãy kiểm tra những ngưá»i nháºn tiá»n, các chữ ký và ký háºu trên má»—i tấm séc.
3. Bạn hãy để mắt đến các dấu hiệu gian láºn trong các trưá»ng hợp:
* Những tấm séc thanh toán cho các nhà cung cấp hoặc những ngưá»i mà bạn không quen biết
* Những tấm séc thanh toán tiá»n mặt vá»›i trị giá lá»›n hÆ¡n trị giá bạn cho phép đối vá»›i tiá»n mặt
* Các chữ ký trông giả mạo
* Mất séc, hoặc tấm séc xuâÌt ra không Ä‘uÌng sôÌ thÆ°Ì tự
* Séc phát hành cho bên thứ ba nhưng lại được ký háºu bởi ngưá»i trong công ty cá»§a bạn
* Các tấm séc mà tên ngưá»i nháºn tiá»n không khá»›p vá»›i tên trong sổ đăng ký cá»§a bạn
4. Theo dõi chặt chẽ các tấm séc cá»§a công ty bạn
Không nên bất cẩn đối vá»›i các tấm séc cá»§a công ty. Hãy cất giữ chúng trong ngăn tá»§ có khoá và bạn là ngưá»i duy nhất sở hữu nó. Bạn hãy sá» dụng các tấm séc có Ä‘ánh số sẵn, và kiểm tra các số séc má»™t cách thưá»ng xuyên để phát hiện số bị mất.
Bạn hãy láºp quy trình "séc mất hiệu lá»±c" để bạn có thể xác nháºn tất cả các khoản mất hiệu lá»±c. Bạn hãy yêu cầu tất cả các tấm séc có trị giá cao hÆ¡n môÌ£t trị giá Ä‘ã được quy định naÌ€o Ä‘oÌ thì phải có hai chữ ký (má»™t trong số Ä‘ó là cá»§a bạn). Và đừng bao giá» ký séc khống.
5. Äích thân ký từng tấm séc thanh toán lương
Làm Ä‘iá»u này có thể khá mất thá»i gian nhưng noÌ Ä‘aÌng Ä‘ể baÌ£n phải làm. Bạn hãy kiểm tra các tấm séc để đảm bảo rằng chúng được phát hành cho những ngưá»i mà bạn biết. Nếu có cái tên nào Ä‘ó mà bạn không nhá»›, bạn hãy Ä‘i tìm ngưá»i Ä‘ó. Bạn hãy đếm má»—i tuần số ngưá»i mà bạn phải trả lương và kiểm tra xác minh con số Ä‘ó đối chiếu vá»›i số các tấm séc baÌ£n xuâÌt ra.
Bạn hãy đảm bảo rằng không ai có thể thay đổi hồ sÆ¡ thanh toán gốc cá»§a công ty cá»§a bạn nếu không có sá»± đồng ý cùng vá»›i chữ ký cá»§a bạn.Có má»™t cách khác là bạn hãy mở má»™t tài khoản riêng ở ngân hàng phục vụ cho việc thanh toán và ký thác vào tài khoản Ä‘ó môÌ£t số tiá»n chính xác vá»›i số tiá»n mà bạn cần dùng để trả lương haÌ€ng thaÌng, sau Ä‘ó bạn yêu cầu Ä‘iá»u hoà nhanh hàng tháng.
6. Theo dõi kỹ các hoá đơn thu tiá»n
Bạn nên thu xếp tối thiểu là hai nhân viên trở lên để đếm và kiểm tra xaÌc minh các khoản tiêÌ€n thu vaÌ€o. Bạn hãy đảm bảo rằng tất cả các tấm séc thu vaÌ€o Ä‘á»u được ký háºu Ä‘úng. Bạn hãy cân nhắc việc mua con dấu "chỉ để ký quỹ" và Ä‘óng chúng lên các tấm séc đến – Ä‘iá»u này có thể ngăn ngừa nhân viên đổi chúng ra tiá»n mặt.
Bạn hãy Ä‘ích thân Ä‘iá»u tra các khiếu nại cá»§a khách hàng vá» viêÌ£c hoÌ£ Ä‘ã thanh toaÌn Ä‘uÌng heÌ£n nhưng vẫn biÌ£ nhăÌc nhở laÌ€ thanh toaÌn châÌ£m. Bạn nên có bản copy cả hai mặt cá»§a tấm séc cá»§a khách hàng và đảm bảo rằng nó được ký thác vào tài khoản cá»§a công ty bạn.
7. Cho phép nhân viên kế toán được nghỉ ngÆ¡i
Má»™t nhân viên Ä‘ang biển thá»§ công quỹ luôn cố gắng để che dấu hành vi biển thá»§. Nhiá»u chá»§ doanh nghiệp nhá» Ä‘ã kinh ngạc khi phát hiện ra những nhân viên có vẻ rất trung thành – vì há» không bao giá» nghỉ phép và không bao giá» nghỉ ốm – lại là những ngưá»i ăn cắp thá»±c sá»±. Lý do để những ngưá»i này luôn có mặt trong công sở là để che dấu những dấu vết phức tạp trên chứng từ.
Bạn hãy tha thiết yêu cầu những nhân viên làm công việc kế toán/ giữ sổ saÌch Ä‘i nghỉ má»—i năm. Lý tưởng là há» sẽ Ä‘i nghỉ khoảng thá»i gian hai tuần và nên Ä‘i nghỉ vào cuối tháng, khi kỳ Ä‘óng sổ sách Ä‘ang diá»…n ra. Bạn hãy sá» dụng thá»i gian này để nhờ má»™t nhân viên khác kiểm tra sổ sách cá»§a bạn và tìm ra những Ä‘iá»u bất hợp lý.
8. Cho kiểm toán sổ sách thưá»ng xuyên
Bạn hãy sá» dụng bên thứ ba để thá»±c hiện kiểm toán sổ sách cá»§a bạn ít nhất là má»™t lần trong năm . Äiá»u này làm cho những kẻ biển thá»§ công quỹ gặp khó khăn khi cố gắng che dấu hành vi ăn cắp. Việc kiểm toán nên thá»±c hiện bất ngá» và gây ngạc nhiên; và bạn đừng để nó xảy ra vào cùng má»™t thá»i gian trong má»—i năm. Nếu bạn nghi ngá» có biển thá»§ gian láºn, hãy cân nhắc việc yêu cầu cụ thể "kiểm toán tìm gian láºn" thay cho "kiểm toán chung". Loại kiểm toán này được thiết kế để tìm ra và ngăn ngừa những kiểu bị thất thoát như váºy.
9. Äảm bảo rằng bạn hiểu rõ sổ sách kế toán cá»§a bạn
Việc biển thá»§ gian láºn thưá»ng xảy ra khi sổ sách kế toán luá»™m thuá»™m và việc giám sát thì lá»ng lẻo. Äiá»u này làm cho nhân viên dá»… dàng giữ lại tiá»n mặt và phiêÌu thu. Là má»™t chá»§ doanh nghiệp, bạn phải biết rõ hêÌ£ thôÌng sổ sách kế toán cá»§a công ty bạn và chiÌnh saÌch ghi sổ cá»§a nó. Làm như váºy bạn có thể kiểm tra dá»… dàng sổ kế toán và đảm bảo không có gì sai sót.
Nếu bạn không giá»i laÌ€m viêÌ£c vá»›i các con số, bạn có thể yêu cầu má»™t nhân viên kế toán chỉ cho bạn caÌch Ä‘oÌ£c sổ saÌch kêÌ toaÌn, hoặc bạn cÅ©ng có thể tham gia há»c má»™t khoá kế toán. Việc trông câÌ£y vaÌ€o ai Ä‘ó Ä‘ể theo dõi phần quan trá»ng nhất trong công việc kinh doanh cá»§a bạn chỉ tạo cÆ¡ há»™i cho biển thá»§ gian láºn mà thôi.
10. Bảo máºt phần má»m kế toán cá»§a bạn
Bạn đừng cho phép những ngưá»i không được ủy quyá»n vào phần má»m kế toán cá»§a bạn. Bạn đừng để máy vi tính có chứa sổ sách kế toán nôÌi mạng ná»™i bá»™. Bạn hãy đảm bảo rằng cả máy vi tính và phần má»m Ä‘á»u được cài máºt khẩu. Bạn hãy thay đổi máºt khẩu thưá»ng xuyên để khoá không cho những ngưá»i có ý định biển thá»§ xâm nháºp vào chương trình. Nếu bạn còn sá» dụng sổ saÌch viêÌt tay, bạn hãy cất chúng trong tá»§ có khoá và bạn hãy giữ chìa khoá.