Giảm thiểu bất lợi khi mở rộng thị trường

Ngày 7/6, Phòng ThÆ°Æ¡ng mại và Công nghiệp Việt Nam phối hợp vá»›i hãng luật quốc tế Ngo, Miguérès & Associés Ä‘ã tổ chức há»™i thảo “Việt Nam và WTO – kinh nghiệm chinh phục thị trường quốc tế cho các doanh nghiệp Việt Nam”.

Theo ông Emmanuel Moulin, luật sÆ° Ä‘iều hành của hãng luật Ngo, Miguérès & Associés, khó khăn lá»›n nhất mà các doanh nghiệp Việt Nam gặp phải hiện nay là những vấn đề đặt ra khi chuyển từ nền kinh tế nông nghiệp sang nền công nghiệp hiện đại. Điều quan trọng, theo ông Emmanuel Moulin là Việt Nam cần dá»±a trên lá»±c lượng lao Ä‘á»™ng trẻ, thông minh và nhanh nhạy để tiến lên.

Đề cập đến những vấn đề pháp lý doanh nghiệp Việt Nam thường gặp phải khi gia nhập WTO, ông Emmanuel Moulin cho rằng, ở góc Ä‘á»™ kinh tế vÄ© mô, là vấn đề chống bán phá giá và khả năng thích nghi vá»›i thị trường quốc tế.

 

Về cấp Ä‘á»™ vi mô, Ä‘ó là việc các doanh nghiệp Việt Nam tìm được thị trường và đối tác phù hợp. Ông đặc biệt lÆ°u ý không nên Ä‘ánh đồng vấn đề của doanh nghiệp lá»›n vá»›i doanh nghiệp vừa và nhỏ. Tuy nhiên, thá»±c tế ở Việt Nam, các doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm Ä‘a số. Vì vậy, để vượt qua những khó khăn Ä‘ó, theo ông Emmanuel Moulin, các doanh nghiệp Việt Nam cần sẵn sàng tiếp cận và tiếp nhận thông tin, cá»­ người ra nÆ°á»›c ngoài học hỏi để thu nhận kiến thức.

“Các thông tin hiện nay rất nhiều nhÆ°ng làm thế nào để đối phó và quản lý được rủi ro nhất là rủi ro về tài chính khi làm ăn kinh doanh vá»›i nÆ°á»›c ngoài”, ông nói.

Má»™t trong những tồn tại của các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay là thiếu kinh nghiệm trên thị trường quốc tế. Ông Emmanuel Moulin cho rằng: “Đấy không phải là Ä‘iểm yếu vì có những doanh nghiệp Việt Nam Ä‘ã bứt lên rất mạnh nhÆ° Vietnam Airlines, má»™t số công ty trong ngành BÆ°u chính viá»…n thông…”.

Theo kinh nghiệm của Luật sÆ° Emmanuel Moulin, sau nhiều năm tÆ° vấn cho các doanh nghiệp tại Mỹ và châu Âu, khi muốn thâm nhập thị trường nÆ°á»›c ngoài, doanh nghiệp cần được tÆ° vấn về tài chính và pháp luật và sá»­ dụng tất cả những phÆ°Æ¡ng thức của nền công nghệ hiện đại Ä‘em lại.

Má»™t trong những Ä‘iều quan trọng cần lÆ°u ý là phải Ä‘ào tạo nguồn nhân lá»±c trẻ. Ông đặc biệt nhấn mạnh, trong quá trình há»™i nhập vào nền kinh tế thế giá»›i, các doanh nghiệp Việt Nam cần phải tìm hiểu kỹ môi trường kinh doanh, đặc biệt là các quy định của nÆ°á»›c sở tại, cÅ©ng nhÆ° sá»± cần thiết phải có những người bạn đồng hành trong công cuá»™c chinh phục thị trường thế giá»›i thông qua sá»± trợ giúp của các nhà tÆ° vấn và luật sÆ° tại các thị trường mục tiêu.

Trong bất cứ hệ thống tố tụng nào, thông thường bên thua kiện phải trả tiền. Tuy nhiên luật pháp ở má»—i nÆ°á»›c lại có những đặc thù riêng. Nếu ở Mỹ chi phí theo Ä‘uổi vụ kiện có thể bù đắp được trong trường hợp thắng kiện. NhÆ°ng theo trình tá»± thủ tục tại Pháp, thẩm phán sẽ có thể yêu cầu mức bồi thường nhỏ hÆ¡n.

Đáng chú ý hÆ¡n, trong trường hợp doanh nghiệp làm ăn tại Pháp, ngay cả trường hợp ghi rõ trong hợp đồng trong trường hợp xảy ra tranh chấp và Ä‘Æ°a ra xét xá»­ bên thua không phải trả bồi hoàn thì luật của Pháp vẫn quy định bên thua vẫn trả tiền.

Luật sÆ° Nasir PKM Abdul, Ä‘oàn luật sÆ° Paris, giải thích: “Khi Ä‘Æ°a ra luật rồi thì những Ä‘iều ghi trong hợp đồng sẽ không được thừa nhận”. Và ông lÆ°u ý các doanh nghiệp Việt Nam khi dá»± thảo hợp đồng phải xem có phù hợp vá»›i luật địa phÆ°Æ¡ng hay không. Trong má»™t số trường hợp, theo ông Nasir PKM Abdul, Ä‘ôi khi không đề cập vấn đề gì trong hợp đồng lại tốt hÆ¡n.

Đối vá»›i vấn đề doanh nghiệp Việt Nam đặt ra nên chọn hình thức giải quyết nào khi xảy ra tranh chấp? Luật sÆ° Emmanuel Moulin tÆ° vấn: trÆ°á»›c hết, hai bên nên tìm cách Ä‘àm phán trÆ°á»›c khi ra toà án hay trọng tài quốc tế vì chi phí theo kiện rất đắt.

“Ví dụ các bạn Ä‘Æ°a má»™t vụ ra trọng tài, các bên tham gia có thể chọn 2-3 trọng tài viên. Vá»›i vụ kiện Ä‘òi 3-4 triệu USD, riêng trả cho trọng tài viên mất khoảng 150-400 ngàn USD. Và nhÆ° vậy lá»±a trọn trọng tài là bài toán mà doanh nghiệp cần phải cân nhắc kỹ. Trên thá»±c tế, chi phí cho vụ kiện nhiều khi còn tốn nhiều hÆ¡n phần đền bù thiệt hại mà doanh nghiệp thu lại được”, Luật sÆ° Emmanuel Moulin dẫn chứng.

Luật sÆ° Nasir PKM Abdul cÅ©ng cho biết má»™t thá»±c tế, trong trường hợp xảy ra tranh chấp, các doanh nghiệp nÆ°á»›c ngoài thường không muốn sá»­ dụng trọng tài Việt Nam. Lo lắng thường trá»±c của doanh nghiệp nÆ°á»›c ngoài là họ e ngại được xá»­ không công bằng, họ sẽ không được hưởng Ä‘iều Ä‘áng nhẽ ra được hưởng. Do họ không biết nhiều về luật Việt Nam nên rất miá»…n cưỡng khi áp dụng luật Việt Nam.

Chính vì thế, các đối tác nÆ°á»›c ngoài rất muốn sá»­ dụng trọng tài và ngôn ngữ của mình, trong trường hợp không được thì tốt hÆ¡n hết là sá»­ dụng giải pháp thay thế. Đó là áp dụng luật của má»™t nÆ°á»›c thứ ba nhÆ° áp dụng luật Hồng Kông hay Singapore. Song song Ä‘ó vẫn tham khảo phán quyết của trọng tài Việt Nam để xem xét, cân nhắc.

Tuy nhiên, luật sÆ° Nasir PKM Abdul cÅ©ng khuyên các doanh nghiệp Việt Nam nên bàn bạc và Ä‘àm phán trÆ°á»›c để tìm ra giải pháp trÆ°á»›c khi nhờ đến trọng tài. Và má»™t số trung tâm trọng tài sẽ cung cấp giải pháp hoà giải để giúp hai bên ngồi lại vá»›i nhau trÆ°á»›c khi cần đến trọng tài hoặc toà án.

Giải Ä‘áp băn khoăn của doanh nghiệp trong trường hợp chuyển hàng sang nÆ°á»›c ngoài, trong hợp đồng quy định rõ bên đối tác thanh toán trÆ°á»›c 20% giá trị hàng hoá và 80% còn lại chỉ giao khi hàng đến cảng. Tuy nhiên, trên đường vận chuyển gặp trục trặc, hàng không giao Ä‘úng hẹn và phía đối tác Ä‘ã không thanh toán. Trong trường hợp nhÆ° vậy, các doanh nghiệp Việt Nam có nên khiếu kiện hay không?

Luật sÆ° Emmanuel Moulin cho rằng trÆ°á»›c tiên doanh nghiệp cần xem xét kỹ lại hợp đồng, đặc biệt về phần bảo hiểm xem có thuá»™c phạm vi của bảo hiểm hay không. Tuy nhiên, xá»­ lý tranh chấp trÆ°á»›c tiên căn cứ trên những thoả thuận trong hợp đồng và trong trường hợp này của doanh nghiệp thì kiện sẽ rất khó khăn.