Các chá»§ doanh nghiệp nhá» có hai chiếc lược ra Ä‘i cÆ¡ bản: Bán công ty vá»›i giá há»i hoặc chịu lá»— đẩy công ty Ä‘i.
Ned Minor, má»™t luáºt sư 58 tuổi, đồng thá»i là tác giả cuốn sách Quyết định Bán Doanh nghiệp cá»§a Bạn: Chìa khoá Dẫn tá»›i sá»± Giàu có và Sức khoẻ, nói: “Tôi khuyên các khách hàng cá»§a tôi chá»n cách đầu tiên. Sai lầm mà hầu hết các chá»§ doanh nghiệp tư nhân mắc phải là không có má»™t chiến lược ra Ä‘i – không biết nên bán công ty bằng cách nào, khi nào và vá»›i giá bao nhiêu.”
Tất nhiên là sẽ có những doanh nghiệp nhá» không cần có chiến lược ra Ä‘i. Bắt đầu vá»›i má»™t số tiá»n nhá», há» sẽ lá»›n mạnh như các công ty Dell hay Microsoft hoặc cÅ©ng gần như thế. Rất nhiá»u công ty nằm trên danh sách 200 công ty nhá» phát đạt nhất cá»§a tạp chí Forbes vẫn nằm trong tay các nhà sáng láºp và đợi để được vào danh sách 2000 công ty lá»›n nhất do Forbes bình chá»n.
Nhưng nhiá»u chá»§ sở hữu doanh nghiệp nhá» quá yêu thích công ty mà há» tạo láºp như đứa con đầu và quên mất má»™t Ä‘iểm cÆ¡ bản: Doanh nghiệp là tài sản lá»›n nhất cá»§a há», và há» có thể hoàn thành giấc mÆ¡ cá»§a mình vá» sá»± tá»± láºp vá» mặt tài chính chỉ bằng cách bán nó Ä‘i.
Theo Minor, tuổi 45 là tuổi trung bình vá»›i hầu hết các nhà doanh nghiệp bán công ty cá»§a há». ChỠđợi càng lâu, thì càng khó bán. Khoảng 80% chá»§ doanh nghiệp hy vá»ng chuyển nhượng công ty cho má»™t thành viên trong gia Ä‘ình, nhưng chỉ có 20% thá»±c hiện được Ä‘iá»u này. Äiá»u quan trá»ng cần nhá»› là đừng bán công ty Ä‘ang trên đỉnh cao phát triển vì như váºy sẽ không còn chá»— cho sá»± phát triển trong tương lai, khiến cho doanh nghiệp trở nên kém hấp dẫn hÆ¡n đối vá»›i những ngưá»i mua tiá»m năng.
Minor cho biết có tất cả khoảng 9,6 triệu doanh nghiệp tư nhân và khoảng 4,5 triệu có ít nhất má»™t chá»§ sở hữu trên 50 tuổi. Äiá»u này có nghÄ©a là trong 10 hay 15 năm tá»›i, hàng nghìn tá»· Ä‘ô la sẽ được trao tay khi các doanh nghiệp này bị bán.
Làm thế nào để bán công ty có lợi nhất
1. Táºp hợp má»™t nhóm tư vấn
Nhóm tư vấn cá»§a ngưá»i bán thưá»ng bao gồm má»™t luáºt sư, má»™t chá»§ ngân hàng đầu tư, má»™t chá»§ ngân hàng thương mại, má»™t kế toán viên có bằng cấp và má»™t ngưá»i láºp kế hoạch vá» tài chính. Ngưá»i bán cần có những ngưá»i biết vá» doanh nghiệp cá»§a mình và biết bản thân mình.
2. Hãy miêu tả vá» món hàng mà bạn bán
Hãy miêu tả chi tiết doanh nghiệp cá»§a bạn. Hãy liệt kê các Ä‘iểm mạnh và Ä‘iểm yếu cá»§a đội ngÅ© nhân viên và tình hình lá»±c lượng lao động hiện tạị. Chẳng hạn, nếu như các công nhân làm việc theo thá»i vụ là má»™t vấn Ä‘á», thì hãy miêu tả mức độ sẵn có và chi phí cá»§a há». Hãy miêu tả thị trưá»ng. Hãy liệt kê các nhà cung cấp và khách hàng chính, miêu tả mức độ tin cáºy cá»§a há» và miêu tả các triển vá»ng trong tương lai.
3. Hãy nêu rõ triển vá»ng cá»§a công ty
Äòi há»i cÆ¡ bản cá»§a ngưá»i mua rất đơn giản: Tiá»n mặt, tiá»n mặt và tiá»n mặt. Những ngưá»i mua tiá»m năng sẽ gồm có các thành viên trong gia Ä‘ình, ngưá»i đồng sở hữu, những ngưá»i lần đầu muốn trở thành nhà doanh nghiệp, các công ty khác và những ngưá»i tìm chá»— đầu tư. Hầu hết các doanh nghiệp tư nhân Ä‘á»u được bán cho những ngưá»i mua chiến lược, ngưá»i định bắt đầu cuá»™c Ä‘á»i kinh doanh hoặc các chuyên gia tài chính.
4. Hãy tìm hiểu những ngưá»i có thể mua công ty cá»§a bạn
Hãy tìm hiểu má»i Ä‘iá»u có thể vá» những ngưá»i mua tiá»m năng, bao gồm công việc kinh doanh, hợp đồng, các mối quan hệ công việc, kế hoạch, sức mạnh tài chính và quá trình hoạt động cá»§a há». Hãy tưởng tượng quá trình này theo trình tá»± ngược lại: Má»™t ngưá»i mua tiá»m năng sẽ muốn có thông tin chi tiết vá» má»i khía cạnh cá»§a doanh nghiệp cá»§a bạn. Váºy bạn hãy phân tích tháºt cặn kẽ khi Ä‘ánh giá những ngưá»i mua tiá»m năng.
5. Hãy chuẩn bị các chi tiết cá»§a hợp đồng mua bán
Bức thư nêu ý định bán doanh nghiệp bao gồm các Ä‘iá»u khoản và Ä‘iá»u kiện cá»§a thoả thuáºn cần được Ä‘àm phán. Äó là bước đầu tiên để tiến tá»›i má»™t hợp đồng mua hoàn chỉnh – má»™t thoả thuáºn được nhất trí sau khi có thêm nhiá»u lầm Ä‘àm phán tiếp theo. Bức thư này xác định rõ các bên mua, bán, giá mua, thanh toán và các tình huống bất ngá».
6. Hoàn thành má»™t chi tiết quan trá»ng trong hợp đồng: thanh toán
Äiá»u này gồm có việc hai bên thương thuyết vá» hợp đồng mua cuối cùng, xem xét lại và quyết định phương thức thanh toán – tiá»n mặt, cổ phiếu hay kết hợp cả hai hình thức này.
7. Ăn mừng
Yahoo! Hãy dáºp gót chân vào nhau vì bạn Ä‘ã thành công. Vá»›i nhiá»u chá»§ doanh nghiệp, câu há»i khó trả lá»i nhất lúc này là: “Bây giá» tôi sẽ làm gì vá»›i bản thân mình khi Ä‘ã bán mất công ty rồi?” Các nhà doanh nghiệp không có chuyện vá» hưu – há» chỉ Ä‘iá»u chỉnh lại tiêu Ä‘iểm thôi. Nếu những ngưá»i bán quyết định sẽ đầu tư vào má»™t công ty khác, thì anh ta sẽ phải thuê những nhân viên má»›i để thá»±c hiện các cú Ä‘iện thoại cần thiết.