Có lúc nó là má»™t kì nghỉ thá»±c sá»±, nhưng có lúc nó giống như địa ngục váºy.
Không phải lúc nà o bạn cÅ©ng cảm thấy vui hÆ¡n khi cho Ä‘i bằng khi nháºn lại – hãy há»i ai đó Ä‘ang mong chá» kì nghỉ thưởng cá»§a há». “Äây là mùa để bạn trông chá» và hy vá»ng má»™t viá»…n cảnh tươi đẹp mà bạn có thể tưởng tượng ra, suốt thá»i gian những chá»§ doanh nghiệp và giám đốc thưá»ng là m hết sức mình, hay không là m gì cả, để cho nhân viên thấy rằng hỠđược đón nháºn ở công ty như thế nà o.
Có vẻ như đó không phải là má»™t quá trình khó khăn, đúng không? Nếu nhân viên cá»§a bạn là m tốt công việc cá»§a há» trong năm nay, đây là cÆ¡ há»™i để bạn nói lá»i cám Æ¡n và thưởng thêm cho há» cái gì đó kèm theo thẻ trả tiá»n lương tháng 12 cá»§a há». Kết thúc bà n luáºn ở đây.
Và đó là chá»— mà rất nhiá»u doanh nghiệp là m sai. Kate Zabriskie, ngưá»i sáng láºp công ty “Huấn luyện doanh nghiệpâ€, má»™t công ty huấn luyện những kÄ© năng là m việc trong doanh nghiệp – kÄ© năng thưởng cho những nhân viên là m việc tốt, nói “Vì việc trao thưởng bằng má»™t kì nghỉ là việc bạn phải trao rất cẩn tháºn và cần phải suy nghÄ© kÄ©.â€
Zabriskie nói: “Thưởng bằng kì nghỉ là rất phức tạp, thưởng sai sẽ mang má»™t ý nghÄ©a khác hoà n toà n.â€
Thá»±c váºy, những câu chuyện vui vẻ và tệ hại vá» những kì nghỉ thưởng đã chứng minh Ä‘iá»u cô nói. Má»™t trong những và dụ Ä‘iển hình, Valerie Bent, 37 tuổi, nói rằng phần thưởng tồi tệ là tất cả những động lá»±c cô cần để bắt đầu doanh nghiệp riêng cá»§a mình, công ty Las Vegas-based Big Feet Pajama. Hai năm trước đây, khi cô Ä‘ang là m việc tại má»™t công ty quan hệ đầu tư khu vá»±c Los Angeles, cô thÃch những phần thưởng cuối năm tương đương vá»›i 30 đến 40 % lương hà ng năm cá»§a má»™t nhân viên, dá»±a trên lợi nhuáºn cá»§a công ty. Bent nói: “ Vì thế, chúng ta cần là m việc chăm chỉ và là m việc hết mình. Ngưá»i ta thưá»ng là m việc từ 55 đến 60 giá» má»™t tuần, thá»±c ra đó là quy tắc tiêu chuẩn.â€
Khi gần đến năm 2004 và công ty tổ chức mừng thá»i kì đạt được lợi nhuáºn cao nhất, Bent và những nhân viên khác háo hức đợi phần thưởng cá»§a há» (Bent mong đợi má»™t Ä‘iá»u gì đó trong năm Ä‘iá»u nà y). Nhưng những ngưá»i bạn khác quyết định sá» dụng số tiá»n thưởng đó để mở rá»™ng công ty bằng cách mở má»™t văn phòng ở Los Angeles, và những nhân viên thì không có gì cả. Vâng, không có gì cả.â€
Bent rất tức giáºn-hÆ¡n cả những Ä‘iá»u chÃnh cá»§a vấn Ä‘á»-và đặc biệt thấy chán những ngưá»i đồng nghiệp chỉ sống bằng những thẻ thanh toán tiá»n và há» thá»±c sá»± chỉ cần tiá»n mà thôi. Cô nghỉ việc má»™t tuần sau đó, và thay vì chỉ thư giãn vá»›i kì nghỉ, thì cô quyết định láºp công ty riêng cá»§a mình. Sau khi có được số lá»i hà ng triệu trong má»™t năm, cô đã cho 2 nhân viên cá»§a mình Ä‘i nghỉ ở Italy như là má»™t phần thưởng cho há». Hiện nay, cô đồng ý vá»›i Grinch-như là những phần thưởng cô đã nháºn được, “Äó là điá»u tuyệt vá»i nhất đã từng xảy đến vá»›i tôi.â€
Äôi khi không có cái gì là tốt hÆ¡n cả
Nhưng hầu hết má»i ngưá»i không nhìn lại chế độ thưởng quá Ãt cá»§a há». Kristen Lunceford được thuê ở đại hoc Arizona State như má»™t cá»™ng tác biên táºp cho 2 tạp chà khu vá»±c có ảnh hưởng nhất ở Scottsdale, Arizona. Những ông chá»§ cá»§a tôi là những triệu phú ăn mặc thá»i trang Gucci, Juicy và Armani. Há» lái BMW, chi hà ng ngà n đôla cho đứa con trai cá»§a há» và thưá»ng xuyên có mặt tại những spa và khu nghỉ dưỡng sang trá»ng nhất.†Lunceford nhá»› lại.
Sau má»™t năm là m việc cho nhà xuất bản, Lunceford háo hức tham gia kì nghỉ thưởng. Và o má»™t ngà y đẹp trá»i gần cuối tháng 12, ông chá»§ biên táºp đặt trước phòng là m việc cá»§a cô—và trao cho Lunceford má»™t thanh kẹo sôcôla cỡ lá»›n.
Lunceford đã nghỉ việc sau đó và bây giá» Ä‘ang là m việc cho công ty “Sáng kiến giáo dụcâ€, má»™t công ty dịch vụ và sản phẩm cho giáo dục ở Washington, Utah. Lunceford nói: “Công ty má»›i cá»§a cô đã cho nhân viên má»™t kì nghỉ thoải mái và phóng khoáng nhất và phần thưởng giữa năm, và thưởng tiá»n, và luôn kèm theo má»™t bản viết tay vá» công việc mà tôi là m. Nếu nó không tốt hÆ¡n má»™t thanh kẹo sôcôla, tôi không biết cái gì hÆ¡n nữa.â€
Zabriskia nói: “Sẽ không ngạc nhiên, nếu bạn là má»™t ông chá»§, đó là phản ứng mà bạn nên mong đợi. Nếu bạn chuẩn bị thưởng, hãy nghÄ© vá» toà n bá»™ quá trình,†Zabriskia đỠnghị. “Nếu bạn thưởng ngoà i nghÄ©a vụ, nhân viên sẽ biết Ä‘iá»u đó. Tôi đã từng là m việc ở má»™t nÆ¡i mà cho nhân viên má»™t giá» cam và đáºu phá»™ng má»—i năm vì má»™t trong những công ty nhánh khác là má»™t nông trại trái cây. Má»—i nhân viên sẽ nháºn phần thưởng cá»§a mình từ xưởng chuyển hà ng. Nhân viên không thể ngừng nói vá» việc công ty trả rẻ như thế nà o. ÄÆ°á»£c cho cách nháºn món quà , sẽ tốt hÆ¡n là không có gì cả.â€
Äó không phải nói là bạn cần phải cho những gì bạn không có. Món quà nhá» có thể thÃch hợp, hay Ãt nhất, chúng được hiểu chúng là cái gì. Matt Baron, má»™t nhà xuất bản cá»§a công ty PR Inside Edge (www.mattbaron.com), nhá»› lại má»™t phần thưởng mà ông đã được nháºn khi Ä‘ang là m phóng viên cho má»™t tá» báo ngoại ô và o những năm 90, khi ông được 20 tuổi. Nhà xuất bản tặng cho ông má»™t món quà từ má»™t cá»a hà ng cá»§a Kohl trị giá 10 hay 15 đôla. Baron, ngưá»i nháºn ra mình Ä‘ang là m việc cá»±c nhá»c cho má»™t ná»n công nghiệp chỉ là m vì tiá»n mà thôi, thừa nháºn rằng: “Khi tôi cảm thấy món quà đó tháºt tuyệt, tôi thá»±c sá»± rất vui.â€
Äó là suy nghÄ© được Ä‘ong đếm
Nếu bạn định cho nhân viên cá»§a bạn những món quà không đắt tiá»n, bạn nên sáng suốt và suy nghÄ© vá» nó. Hai năm trước, Arnie Aloff, má»™t giám đốc khu vá»±c cá»§a Alliance for Affordable Services, má»™t công ty bảo hiểm ở Chicago, Ä‘ang Ä‘iá»u hà nh 12 chi nhánh. Vì ông nháºn được lợi nhuáºn từ việc bán hà ng cá»§a há», ông muốn cảm Æ¡n há» bằng má»™t kì nghỉ thưởng.
Là má»™t công ty cá nhân độc láºp, ông không có má»™t lượng tiá»n lá»›n để chi tiêu, vì thế ông tặng há» má»™t thẻ I-PASS, má»™t giấy phép cho phép xe hÆ¡i cá»§a há» Ä‘i qua rất nhiá»u những trạm ở Chicago mà không cần dừng lại. Chúng được mua vá»›i giá 50 đôla và được trả lại 40 đôla—má»™t món quà rất thá»±c tế cho những nhân viên bảo hiểm thưá»ng Ä‘i vòng quanh thà nh phố.
Zabriskie nói: “Bằng cách suy nghÄ© má»™t chút vá» phần thưởng, bạn có thể tránh được rất nhiá»u vấn Ä‘á»â€. Cô đỠnghị đừng tặng cho nhân viên những gì cá nhân quá, bất cứ cái gì trái vá»›i chuẩn má»±c cá»§a ngưá»i nháºn (như tặng rượu cho ngưá»i không uống rượu), hay bất cứ cái gì có thể gây hiểu lầm (như tặng cho má»™t nhân viên nữ má»™t vé máy bay đơn để dá»± há»™i thảo ở Hawaii mà bạn, là ông chá»§ cá»§a cô ấy, cÅ©ng sẽ tham dá»± cùng).
Zabriskie cÅ©ng nói rằng tặng quà lại là má»™t việc là m không tốt, và khi nói có vẻ như quá rõ rà ng hoặc không có khả năng, bất cứ cái gì cÅ©ng có thể xảy ra. Zabriskie lấy má»™t và dụ từ má»™t ngưá»i bạn cá»§a cô, cách đây khá lâu, cô bạn, má»™t ngưá»i rất dị ứng vá»›i Ä‘áºu phá»™ng và được tặng lại má»™t cái bánh tá»± là m. Cô há»i ngưá»i cho là có Ä‘áºu phá»™ng trong cái bánh đó không, ngưá»i cho trả lá»i không, và cô phải mất mấy ngà y nghỉ thưởng trong phòng cấp cứu.
Bạn vẫn còn gặp khó khăn trong việc quyết định tặng thưởng cái gì? Hãy nghÄ© vá» cái mà bạn muốn nháºn—và hãy công tâm trong việc nà y. Bạn có thể thÃch nhân viên nà y hÆ¡n nhân viên khác, nhưng đừng tặng cho nhân viên nà y 10 đôla và nhân viên khác 200 đôla, nếu há» cùng là m má»™t công việc giống nhau. Nếu bạn Ä‘ang phân vân cái nà o là thÃch hợp, Zabriskie đỠnghị lấy gia đình bạn là m thước Ä‘o: Hãy tá»± há»i ba mẹ cá»§a bạn, ngưá»i thân, vợ hoặc chồng hay con cá»§a bạn có vui hay tá»± hà o rằng bạn đã tặng thưởng má»™t món quà tháºt đặc biệt hay không.
Và khá»i cần bà n cãi gì nữa, má»™t món mà bạn đừng bao giá» dùng là m quà tặng thưởng: “Bánh trái cây, dù cho ai Ä‘i nữaâ€, Leslie Komet Ausburn than vãn, khi nhá»› lại má»™t nhân viên tại má»™t đà i truyá»n hình nhỠở miá»n Nam Texas đã nháºn được nó như là quà thưởng. Và o năm 1990, Ausburn từng là má»™t biên táºp viên truyá»n hình và bây giá» là má»™t ngưá»i đáng tin cáºy tại má»™t công ty truyá»n thông tại San Antonio, đã là m công việc đầu tiên cá»§a cô tại đó, được 4,75 đôla má»™t giá», và không có thêm quyá»n lợi hay chương trình 401(k) nà o. Vì thế, má»™t kì nghỉ thưởng rất được mong đợi. Thay vì váºy, đó là những thứ không được ưa thÃch trong má»™t thá»i gian dà i mà má»i ngưá»i ai cÅ©ng phải phà n nà n. Cô than “ chúng chẳng có cái nà o là được cả.â€
Nếu bạn là má»™t chá»§ doanh nghiệp và đang phân vân nên tặng thưởng cái gì, hãy nhá»› rằng bất cứ cái gì bạn tặng, nhân viên cá»§a bạn sẽ nhá»›, có thể là nhá»› mãi mãi. Brenda L. Sullivan, chá»§ công ty truyá»n thông BLS, vẫn nói vá» thá»i gian khoảng năm 1989, khi bà 26 tuổi, sống ở Tokyo vá»›i chồng sắp cưới cá»§a mình và là m biên táºp viên trong văn phòng Ä‘iá»u tra cá»§a công ty an ninh Anh do má»™t ngân hà ng cá»§a Pháp là m chá»§. Bà đã có má»™t mức lương rất cao so vá»›i má»™t nhân viên, và gần cuối thá»i gian là m việc ở đây, bà đã nháºn được thưởng, má»™t thứ mà nhân viên được nháºn 2 năm má»™t lần. Äó là và o tháng 6, và Sullivan chuẩn bị nghỉ việc, khi đó hỠđã thưởng cho cô má»™t triệu yên, tương đương vá»›i 7000 đôla.
Half sợ rằng đó là má»™t sá»± đùa giỡn, và tá»± há»i tại sao mình lại nháºn nó, Sullivan cám Æ¡n ngưá»i quản là hết lá»i và sau đó há»i tại sao mình lại được nháºn má»™t món tiá»n thưởng nhiá»u như váºy. Và , bà nói thêm, “tôi là má»™t nhân viên hợp đồng. Tôi sẽ rá»i xa nÆ¡i nà y, anh đã biết Ä‘iá»u nà y khi anh thuê tôi, vì thế anh tháºt sá»± không cần phải thưởng cho tôi. Tôi sẽ không bao giá» biết được sá»± khác biệt nà y.â€
Anh ta trả lá»i, “cô đã là m việc rất mẫu má»±c. Chúng tôi hy vá»ng rằng khi cô trở lại Nháºt Bản, cô sẽ xem xét để là m việc vá»›i chúng tôi.â€
Sullivan và chồng sắp cưới cá»§a cô rá»i Nháºt và o tháng sau, và khởi hà nh tour đầu tiên đến Hong Kong, nÆ¡i mà há» dùng số tiá»n và o vé máy bay hạng nhất, khách sạn sang trá»ng, và má»™t tá»§ quần áo Ä‘i là m cho má»—i ngưá»i. Thá»±c ra, cô nói “Vui chÆ¡i và mua sắm ở Hong Kong là má»™t Ä‘iá»u rất thú vị trong cuá»™c Ä‘á»i cá»§a tôi.â€