Má»™t số nhà đầu tư thưá»ng nguyên tắc hÆ¡n các nhà đầu tư khác. Nói má»™t cách ngắn gá»n là khi chúng ta được sinh ra, chúng ta sẽ bắt đầu há»c những quy tắc cá»§a cuá»™c sống. Má»™t số quy tắc phải mất rất nhiá»u thá»i gian để há»c, phải trải qua thá» nghiệm và không tránh khá»i những sai lầm. Má»™t số nguyên tắc thì được cha mẹ dạy dá»—. Việc tiếp thu, há»c há»i từ những ngưá»i khác thưá»ng là dá»… dàng hÆ¡n, tuy nhiên, chúng ta dưá»ng như làm tốt hÆ¡n khi Ä‘ã trải qua những bài há»c đầy khó khăn.
CÅ©ng như các nhà đầu tư, chúng ta chỉ có má»™t lá»±a chá»n. Chúng ta có thể há»c cáºt lá»±c để hy vá»ng vượt qua những thá» thách và tránh bị thua lá»—, hoặc có má»™t cách khác là chúng ta há»c từ chính 3 ngưá»i Ä‘àn ông thông thái nhất trong lÄ©nh vá»±c tài chính.
Ba con ngưá»i thông thái Ä‘ó là Warren Buffett, Dennis Gartmen và Puggy Pearson. Há» Ä‘ã tìm ra những phương pháp khác nhau để đạt được thành công trong lÄ©nh vá»±c tài chính, nhưng Ä‘iểm chung giữa há» là: thành công cá»§a há» là nhá» vào việc tuân thá»§ chặt chẽ các nguyên tắc. Bài viết này xin giá»›i thiệu 9 nguyên tắc mà ba ngưá»i Ä‘àn ông này luôn tuân thá»§.
1- Nhà đầu tư vÄ© đại nhất má»i thá»i đại – Warren Buffett.
Warren Buffett còn có tên gá»i thân máºt là Oracle of Omaha – Nhà tiên tri cá»§a Omaha (Omaha là nÆ¡i ông sống và làm việc). Warren Buffett là nhà đầu tư giá trị (value investor ) theo trưá»ng phái cá»§a Benjamin Graham (cha đẻ cá»§a trưá»ng phái đầu tư giá trị).
Ba nguyên tắc đầu tư cá»§a Warren Buffett:
Nguyên tắc 1: Äiá»u 1 là không bao giỠđể thua lá»—. Äiá»u 2 là không bao giỠđược quên Äiá»u 1.
Nếu bạn bị thua lá»— vì má»™t khoản đầu tư, đừng nên bá» thêm tiá»n vào vì bạn sẽ mất nhiá»u tiá»n hÆ¡n để đạt được Ä‘iểm hòa vốn. Äể hạn chế các khoản lá»— hãy đầu tư vào các công ty tốt có giá Ä‘ang tạm thá»i ở mức giá chiết khấu (discounted price- giá dưới giá trị công ty ) . Khi Ä‘ó, theo nguyên tắc quản lý vốn hiệu quả, hãy duy trì sá» dụng lệnh cắt lá»— (trailing stops) . HÆ¡n nữa, tình trạng lá»— sẽ làm bạn mất rất nhiá»u thá»i gian, tiá»n bạc và tinh thần. Do váºy, nếu bạn Ä‘ang trong hoàn cảnh như váºy, hãy nhá»› đến nguyên tắc này.
Nguyên tắc 2: Thị trưá»ng chứng khoán là nÆ¡i chuyển tiá»n từ những ngưá»i thiếu kiên nhẫn sang những ngưá»i biết kiên nhẫn.
Lợi nhuáºn tốt nhất dành cho những ngưá»i biết chỠđợi những cÆ¡ há»™i tốt nhất. Những ngưá»i chạy theo “sức nóng” cá»§a thị trưá»ng thưá»ng kết thúc là thua lá»— nhiá»u hÆ¡n được. Nếu trong phân tích cá»§a bạn vẫn còn chưa chắc chắn, hãy đầu tư vào những công ty tốt tại mức giá chiết khấu, kiên nhẫn chỠđợi tại giá chiết khấu trước khi mua vào.
Nguyên tắc 3: Phẩm chất quan trá»ng nhất cá»§a nhà đầu tư là tính cách chứ không phải là trí tuệ
Bạn cần có cá tính, không được thá»a mãn theo Ä‘ám Ä‘ông và cÅ©ng không chống đối lại Ä‘ám Ä‘ông. Suy nghÄ© độc láºp và tá»± tin vào những gì bạn hy vá»ng còn hÆ¡n là má»™t ngưá»i quá thông minh trên thị trưá»ng. Hầu hết các cÆ¡ há»™i tốt nhất được tìm thấy khi những ngưá»i khác Ä‘ang rút khá»i thị trưá»ng. Sá»± quá tá»± tin và nhạy cảm chính là kẻ thù trong đầu tư.
2- Nhà kinh doanh vÄ© đại – Gartman.
Vào tháng 10/1989, Dennis Gartman Ä‘ã công bố 15 nguyên tắc đầu tư đơn giản nhất trên tá» tạp chí tài chính nổi tiếng – Future. Ông là má»™t nhà kinh doanh thành công, từng trải qua những lúc có lợi nhuáºn kếch xù và cÅ©ng bị thua lá»— hết tất cả má»i thứ. Hiện ông là chá»§ bút cá»§a tá» The Gartman Letter, má»™t tá» báo phổ biến những kinh nghiệm đầu tư cho các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức.
Ba nguyên tắc đầu tư cá»§a Dennis Gartman :
Nguyên tắc 1: Không chỉ có má»™t nhà đầu tư nhá».
Khi bạn thấy có hiện tượng xấu do các hoạt động phi pháp trong quản lý cá»§a thị trưá»ng, hãy chỠđợi hÆ¡n là chạy theo thị trưá»ng. Tin xấu thưá»ng Ä‘em lại những Ä‘iá»u xấu. Nếu bạn có bất kỳ giải pháp nào để giải quyết vấn đỠnày, hãy rút khá»i thị trưá»ng và hãy bán các cổ phiếu mình Ä‘ang nắm giữ.
Nguyên tắc 2: Thị trưá»ng giá lên tồn tại lâu, thị trưá»ng giá xuống tồn tại ngắn.
Gần 60% biến động cá»§a cổ phiếu là dá»±a trên sá»± biến động chung cá»§a toàn thị trưá»ng, do Ä‘ó hãy Ä‘i theo xu hướng thị trưá»ng khi đầu tư và kinh doanh. Hãy nhá»› "Xu hướng cá»§a thị trưá»ng là ngưá»i bạn cá»§a bạn"
Nguyên tắc 3: Äừng thá»±c hiện giao dịch cho đến khi các phân tích cÆ¡ bản và phân tích kỹ thuáºt cho phép.
Phân tích cÆ¡ bản giúp tìm ra những công ty tốt Ä‘ang có giá tại mức giá chiết khấu. Còn phân tích kỹ thuáºt giúp xác định khi nào thi mua vào, khi nào thì bán ra, và khi nào thá»±c hiện cắt lá»—. Sá»± khác nhau giữa chúng có thể hiểu như sau: Hãy nghÄ© như những nhà phân tích cÆ¡ bản và hãy quyết định mua bán như những nhà phân tích kỹ thuáºt. Hiểu rõ phân tích cÆ¡ bản giúp bạn lá»±a chá»n được cổ phiếu và dùng phân tích kỹ thuáºt để khẳng định lại phân tích cÆ¡ bản, Ä‘ó má»›i là lúc quyết định mua bán.
3- Kẻ Ä‘ánh bạc chuyên nghiệp – Puggy Pearson .
Lá»i khuyên cá»§a nhà đầu tư từng 2 lần vố địch thế giá»›i vá» Ä‘ánh bài Pocker- Puggy Pearson- là: Có duy nhất 3 vấn đỠtrong Ä‘ánh bạc (gambling): hãy biết đến tá»· lệ 60/40, biết quản lý tiá»n và phải biết rõ mình là ai. Những Ä‘iá»u này áp dụng Ä‘úng đối vá»›i các nhà đầu tư. Ba nguyên tắc cá»§a Puggy Pearson áp dụng chocác nhà đầu tư:
Nguyên tắc 1: Hãy biết đến tá»· lệ 60/40.
Trong Ä‘ánh bài poker, Ä‘iá»u căn bản là nắm được tá»· lệ cược để chiến thắng. Tá»· lệ cược 60/40 là tá»· lệ tạo ra cÆ¡ há»™i tốt nhất để có thể chiến thắng. Nếu bạn nắm được sá»± kiểm soát, Ä‘iá»u Ä‘ó có nghÄ©a là bạn Ä‘ang có được tá»· lệ này hoặc tốt hÆ¡n. Các số liệu thống kê chứng minh đứng vá» phía bạn.
Là nhà đầu tư, bạn nên cố gắng tạo được tá»· lệ có lợi trong má»i giao dịch. Hãy tìm kiếm các cÆ¡ há»™i có tá»· lệ Ä‘ánh cược 60/40, chắc hẳn là mất nhiá»u thá»i gian nghiên cứu, nhưng thá»±c ra cÅ©ng có nhiá»u cách để tìm thấy những cÆ¡ há»™i này. Có thể phải nháºn biết thông qua: việc lá»±a chá»n chứng khoán riêng biệt, tiếp cáºn từ trên xuống ( top-down- là Ä‘ánh giá từ vÄ© mô đến vi mô ) hoặc từ dưới lên ( bottom-up – là Ä‘ánh giá từ vi mô đến vÄ© mô) , hoặc dá»±a vào phân tích căn bản và phân tích kỹ thuáºt, chiến lược giá nhạy cảm (value-based pricing- chiến lược giá nhạy cảm vá»›i nhu cầu), xu hướng phát triển chung cá»§a ná»n kinh tế, xu hướng riêng cá»§a ngành hoặc bất cứ phương pháp nào mà đứng trên phương diện nhà đầu tư chuyên biệt coi là tốt nhất. Äiểm quan trá»ng là nhà đầu tư phải kiên định trong việc tìm kiếm và nháºn biết được cÆ¡ há»™i đầu tư. Khi bạn Ä‘ã Ä‘i quân bài Ä‘úng, hãy thá»±c hiện bước sau.
Nguyên tắc 2: Biết quản lý tiá»n. hinh16
Quản lý tiá»n là má»™t quá trình liên tục. Nguyên lý đầu tiên là hạn chế thua lá»— trong má»—i cÆ¡ há»™i. Nhưng tháºt không may là các nhà đầu tư không phải là những kẻ Ä‘ánh bạc nên không phải đặt xì tố. Dù váºy, nhà đầu tư phải nghiên cứu rất nhiá»u để tìm kiếm được cÆ¡ há»™i đầu tư tốt. Khi bạn Ä‘ã nắm chắc, hãy quyết định ngay số tiá»n để thá»±c hiện cÆ¡ há»™i đầu tư Ä‘ó.
Có nhiá»u bài viết vá» vấn đỠnày, nhưng hãy coi má»i thứ tháºt đơn giản. Vá» cÆ¡ bản, Ä‘ó là quyết định có sá»± cân nhắc giữa rá»§i ro và lợi nhuáºn (risk-reward decision ). Càng bá» nhiá»u tiá»n, phần thưởng dành cho bạn càng lá»›n và rá»§i ro cÅ©ng cao hÆ¡n. HÆ¡n nữa, nếu bạn không quyết định, bạn không thể thắng.
Khi có cÆ¡ há»™i tốt nhất, thưá»ng chúng ta cÅ©ng đủ thông minh để bá» tiá»n ra hiệu quả. Äối vá»›i những cÆ¡ há»™i tốt (chưa phải là tốt nhất), nếu chỉ bá» ra khoản tiá»n đầu tư nhá» thì sẽ chỉ Ä‘em lại lợi nhuáºn thấp. Như trong Ä‘ánh bài, hầu hết tiá»n cá»§a nhà đầu tư chỉ tạo ra thặng dư nhá» vá»›i những canh bạc lá»›n, Ä‘ôi khi má»›i có má»™t lần. Äiá»u Ä‘ó Ä‘òi há»i nhà đầu tư khi Ä‘ánh giá má»—i cÆ¡ há»™i phải so sánh vá»›i những cÆ¡ há»™i khác trong quá khứ. Kinh nghiệm là thầy giáo tốt nhất. Cuối cùng nhà đầu tư có thể sá» dụng chiến lược cắt lá»— để giảm các khoản lá»— lá»›n hÆ¡n có thể xảy ra nếu việc Ä‘ánh giá cÆ¡ há»™i cá»§a nhà đầu tư là không chính xác. Äã có quá nhiá»u những kẻ Ä‘ánh bạc bị thua lá»— khi không có những giải pháp như váºy!
Nguyên tắc 3: Phải biết rõ mình là ai.
Trong Ä‘ánh bạc có má»™t nguyên tắc là bạn phải biết rõ mình lai ai. Có nghÄ©a là hãy làm tất cả má»i việc có thể để tuân thá»§ các nguyên tắc mình đặt ra. Má»i ngưá»i Ä‘á»u muốn dá»±a vào nguyên tắc để thá»±c hiện đầu tư, nhưng nếu cÆ¡ há»™i không phù hợp vá»›i Ä‘ánh giá cá»§a bạn theo tá»· lệ 60/40, thì bạn bắt buá»™c phải bá» qua. Äôi khi bạn sẽ mất Ä‘i khoản lợi nhuáºn, nhưng nó giữ cho bạn tránh được những khoản lá»— nặng. Tuân thá»§ các nguyên tắc là Ä‘iá»u căn bản để thành công đối vá»›i ngưá»i Ä‘ánh bạc cÅ©ng như nhà đầu tư. Bạn phải biết kiên nhẫn để có được quyết định đầu tư Ä‘úng đắn, sau Ä‘ó bạn sẽ rất hứng khởi khi thá»±c hiện cÆ¡ há»™i đầu tư tốt nhất mình có được.
Kết luáºn:
Ba ngưá»i Ä‘àn ông nói trên luôn tuân thá»§ những nguyên tắc cá»§a mình đặt ra. Theo cách Ä‘ó, há» thành Ä‘ã công trong, trong khi nhiá»u ngưá»i khác lại thất bại. Chúng ta không thông thái bằng há», nhưng chúng ta có thể há»c được những Ä‘iá»u tốt nhất từ 3 ngưá»i Ä‘àn ông này.