Quảng cáo trực tuyến VN đang ở đâu

Quảng cáo trá»±c tuyến xuất hiện đồng thời vá»›i sá»± ra đời của Internet. Nhờ khả năng tÆ°Æ¡ng tác và định hÆ°á»›ng cao, nó Ä‘ã dần chiếm được thị phần Ä‘áng kể trên thị trường và Ä‘ang ngày càng chiếm thị phần của các loại hình quảng cáo truyền thống. NhÆ°ng Ä‘ó là trên bình diện quốc tế, còn tình hình tại VN thì sao?

Nhiều hạn chế và bất cập!
Nếu dạo qua các trang báo Ä‘iện tá»­ trong nhóm hàng đầu ở VN hiện nay nhÆ° Tuổi Trẻ, Thanh Niên, VnExpress, Vietnamnet, 24h.com.vn…, chúng ta sẽ thấy ngay có hai hình thức quảng cáo trên các website này Ä‘ó là banner (băng quảng cáo) và pop-up.

Khách hàng có nhu cầu sá»­ dụng dịch vụ quảng cáo sẽ phải liên hệ vá»›i tòa soạn và mua vị trí đặt quảng cáo theo tuần, tháng, quí hoặc năm. Kiểu tính phí này được Ä‘Æ°a ra lần đầu ở báo Ä‘iện tá»­ VnExpress khi báo này ra đời vào năm 2000 và trở thành mẫu má»±c để các website lá»›n khác áp dụng theo.

 

Ông Thang Đức Thắng, tổng biên tập VnExpress, từng nói: "…Anh Đình Anh (giám đốc Công ty truyền thông FPT) Ä‘ã Ä‘Æ°a ra được con số cụ thể dá»±a vào căn cứ sau: lấy giá quảng cáo trung bình trên má»™t số tờ báo in thông dụng trong nÆ°á»›c chia cho diện tích trang báo quảng cáo để ra giá quảng cáo trung bình của má»™t centimet vuông trên báo chí VN, từ Ä‘ó nhân lên diện tích tÆ°Æ¡ng ứng của banner và logo để tính ra giá quảng cáo của chúng trên trang báo trá»±c tuyến…".

Tuy nhiên, theo các chuyên gia quảng cáo, cách tính giá ấy là sá»± sao chép của quảng cáo tấm lá»›n (billboard) vào môi trường trá»±c tuyến và bá»™c lá»™ nhiều bất cập.

Ông Phạm Quang HÆ°ng, phó giám đốc Công ty Giải pháp tiếp thị trá»±c tuyến NMS, nhận xét: "Đây là kiểu quảng cáo của thời kỳ đồ Ä‘á, thậm chí là thời đại đồ Ä‘á cÅ© trong thÆ°Æ¡ng mại Ä‘iện tá»­, vì vá»›i cách tính phí này các khách hàng sẽ không thể biết được mức Ä‘á»™ hiệu quả của quảng cáo. HÆ¡n nữa, khi có sá»± cố nhÆ° nghẽn mạng, website bị tấn công từ chối dịch vụ… phần thiệt hại sẽ thuá»™c về khách hàng vì lúc Ä‘ó dù số lượng truy cập bị giảm rất nhiều, thậm chí bằng không, họ vẫn phải trả tiền quảng cáo nhÆ° ngày thường".

Về loại hình quảng cáo bằng banner, trên thế giá»›i Ä‘ang có hai khuynh hÆ°á»›ng chính: tính phí theo số lượt quảng cáo (pageviews) trên má»—i 1.000 lần xem (CPM – Cost Per Thousand Impression) và tính phí theo giá trị của má»—i click vào quảng cáo (CPC – Cost Per Click).

Việc áp dụng các loại hình này mang lại hiệu quả cao hÆ¡n cho khách hàng, vì họ chỉ phải trả tiền cho những lần quảng cáo đến được vá»›i người đọc hoặc được người đọc click vào banner dẫn đến trang web của họ.

Ở Việt Nam, theo nhận định của giá»›i chuyên gia quảng cáo, hình thức quảng cáo bằng banner còn lạc hậu ở chá»— tính định hÆ°á»›ng của nó rất thấp.

Các banner chỉ được "treo" lên cố định ở má»™t chá»—, theo từng chuyên mục của website và nằm yên Ä‘ó, không thay đổi kể cả khi bài viết nằm dÆ°á»›i nó liên quan rất ít, thậm chí chẳng liên quan gì đến sản phẩm được quảng cáo.

Nhược Ä‘iểm này Ä‘ã được các công nghệ quảng cáo quốc tế khắc phục từ rất lâu. Chẳng hạn công nghệ AdSense của Google có thể "đọc" thông tin trên trang web và Ä‘Æ°a lại các quảng cáo có liên quan đến ná»™i dung của trang.

Chỉ cần má»™t Ä‘oạn mã duy nhất, nhÆ°ng khi dán lên các trang khác nhau nó sẽ Ä‘em lại các quảng cáo khác nhau.

Má»™t số công nghệ khác cÅ©ng có Æ°u Ä‘iểm riêng, nhÆ° TargetFirst có khả năng phân tích những vị trí Ä‘ang có hiệu suất quảng cáo cao nhất để đặt vào Ä‘ó quảng cáo có giá trị cao nhất, hay AdBrite cho phép khách hàng chọn lá»±a giữa mua quảng cáo trá»±c tiếp từ các site thành viên và duyệt danh mục các site Ä‘ó trên trang adbrite.com, vá»›i các phân tích chi tiết về trị giá quảng cáo theo ngày, tuần, tháng, chi phí cho má»—i click, vị trí của website trong bảng xếp hạng Alexa…

Bên cạnh Ä‘ó có má»™t yếu tố khác khiến quảng cáo trá»±c tuyến VN "thua chị kém em" là sá»± nghèo nàn, Ä‘Æ¡n Ä‘iệu về hình thức. Ngoài banner và pop-up, hầu nhÆ° không thể tìm thấy loại hình quảng cáo nào khác. Trong khi Ä‘ó trên thế giá»›i, nguồn thu chính trong quảng cáo trá»±c tuyến lại là dịch vụ tìm kiếm.

Sá»± Ä‘a dạng trong công nghệ quảng cáo cÅ©ng cho phép khách hàng có được nhiều lá»±a chọn khác ngoài "treo banner" nhÆ°: web video, Ä‘iều tra trá»±c tuyến (online survey), quảng cáo bằng các ná»™i dung Ä‘a phÆ°Æ¡ng tiện (rich media) lồng ghép nhÆ° quảng cáo trong trò chÆ¡i Ä‘iện tá»­ (in-game ads), quảng cáo trong các tập tin âm thanh và hình ảnh truyền phát trá»±c tiếp (in-streaming ads)…

Khó khăn nhiều bề…
Không chỉ các chuyên gia công nghệ mà chính các tòa soạn báo Ä‘iện tá»­ cÅ©ng nhận ra sá»± yếu kém của quảng cáo trá»±c tuyến VN và Ä‘ang tìm cách khắc phục. NhÆ°ng khó khăn không nằm ở mặt công nghệ mà là ở nhận thức của khách hàng.

Ông Phan Minh Tâm, chủ tịch há»™i đồng quản trị của báo Ä‘iện tá»­ 24h.com.vn, cho biết: "Chúng tôi hoàn toàn có thể triển khai các hình thức quảng cáo theo CPM và CPC. Tuy nhiên, trở ngại về mặt pháp lý không cho phép chúng tôi triển khai. Vì khi tính phí theo kiểu này, nếu khách hàng tin tưởng thì không vấn đề gì, nhÆ°ng khi họ cho rằng số lượt pageviews hay click bị thổi phồng lên thì không biết sẽ phân xá»­ thế nào".

Theo ông Tâm, hầu hết các công nghệ quảng cáo tiên tiến của quốc tế đều rất khó áp dụng tại VN vì hiệu quả chÆ°a cao; để triển khai được cần có Ä‘á»™i ngÅ© tÆ° vấn có nghiệp vụ chuyên môn cao và Ä‘iều Ä‘ó Ä‘òi hỏi nhiều thời gian cùng chi phí lá»›n.

Hiện nay chỉ có má»™t vài tờ báo Ä‘iện tá»­ lá»›n làm ăn có lãi má»›i nuôi sống được mình, còn lại hầu hết vẫn phải chịu lá»— để tiếp tục phát triển trong tÆ°Æ¡ng lai.

Theo má»™t chuyên gia về quảng cáo trá»±c tuyến ở VN, tổng doanh thu quảng cáo trá»±c tuyến ở VN chỉ đạt 15-20 tỉ đồng/năm, trong Ä‘ó VnExpress chiếm 60% thị trường.

Quảng cáo trá»±c tuyến ở VN sẽ phát triển nhanh trong thời gian tá»›i, có thể giành được thị phần Ä‘áng kể so vá»›i các loại hình quảng cáo truyền thống.

Tuy nhiên, để có sá»± tăng trưởng lành mạnh, thị trường này cần được định hÆ°á»›ng bởi các chính sách rõ ràng hÆ¡n và cần có má»™t công ty quảng cáo trá»±c tuyến chuyên nghiệp tầm cỡ ở VN, đủ sức làm thay đổi nhận thức của khách hàng.

Thêm vào Ä‘ó, cÅ©ng cần đến sá»± phát triển tÆ°Æ¡ng ứng của thÆ°Æ¡ng mại Ä‘iện tá»­ vá»›i sá»± phổ biến của thẻ tín dụng để khách hàng có thể mua quảng cáo trá»±c tuyến chỉ vá»›i vài cú click, thay vì phải giao dịch trá»±c tiếp mất nhiều thời gian nhÆ° hiện nay