Trong môi trưá»ng làm việc ngày nay, má»—i nhân viên nháºn được hàng trăm email má»—i tuần. Bao nhiêu trong số các email Ä‘ó là được ghi nhá»›, thuyết phục và hiệu quả?
Ngược lại, bao nhiêu lần má»™t nhân viên trong công ty ấn nút SEND trong chương trình Outlook, rồi tiếc nuối rằng sao mình không nhìn kỹ hÆ¡n má»™t lần để chỉnh sá»a lại ngôn ngữ hay giá»ng Ä‘iệu? Hay có thể nhân viên gá»i lại chỉ để giải thích rằng anh ta không hiểu rõ thông Ä‘iệp – và cần tá»›i những diá»…n giải rõ nghÄ©a hÆ¡n.
Những quyết định kinh doanh thiếu chuẩn xác, lãng phí thá»i gian, không phản hồi,… tất cả chỉ là má»™t vài trong số rất nhiá»u vấn đỠphát sinh từ hoạt động giao tiếp nhân sá»± Ä‘iện tá» kém hiệu quả.
Các cuá»™c há»™i thoại trá»±c tiếp được nói thành lá»i – chúng có lợi ích cá»§a giá»ng Ä‘iệu, phản xạ và nếu ai Ä‘ó hiểu sai, luôn có cÆ¡ há»™i cho sá»± làm rõ lại. Äiá»u này không xuất hiện trong các giao tiếp câu chữ, khi mà các sắc thái cá»§a giá»ng nói truyá»n tải má»™t suy nghÄ©, tình cảm kiểu như “Tôi Ä‘ang Ä‘ùa đấy, hay thá»±c sá»± nghiệm túc “Tôi muốn nói như váºy” hiển nhiên không tồn tại.
Các thông Ä‘iệp, giao tiếp qua email chính là như váºy, và chúng có thể được chuyển từ ngưá»i nháºn có chá»§ Ä‘ích sang ngưá»i nháºn không có chá»§ Ä‘ích. Trên thá»±c tế, nếu không được thá»±c hiện chuẩn xác, giao tiếp qua email có thể Ä‘em lại các kết quả trái ngược lên những mối quan hệ chá»§ Ä‘ích, tháºm chí Ä‘e doạ sá»± nghiệp cá»§a nhiá»u nhân viên.
Äáp án cho bài toán này nằm ở yếu tố 4C trong Giao tiếp nhân sá»± Ä‘iện tá». ÄÆ°á»£c phát triển ban đầu để Ä‘ánh giá và cải thiện các dữ liệu quảng cáo và tiếp thị, 4C dần được xem như công cụ hiệu quả khi áp dụng vào các giao tiếp email.
Chữ C đầu tiên: Comprehension – LÄ©nh há»™i.
Nghe thì có vẻ là hiển nhiên, nhưng việc ngưá»i nháºn dá»… dàng hiểu được ná»™i dung thông Ä‘iệp trong email là rất quan trá»ng. Và có rất nhiá»u thứ cần làm vá»›i ngôn ngữ, từ vá»±ng, trá»ng âm và giá»ng Ä‘iệu. Không chỉ có váºy, má»™t giá»ng Ä‘iệu thích hợp và dá»… hiểu khi Ä‘á»c thông Ä‘iệp email cÅ©ng rất quan trá»ng.
Má»™t cách thức tuyệt vá»i để đảm bảo sá»± lÄ©nh há»™i tức thì Ä‘ó là dòng tiêu Ä‘á». Hãy nghÄ© vá» nó: Ngoài tên ngưá»i gá»i, nó là những thông tin đầu tiên ngưá»i Ä‘á»c thấy trước khi mở email. Tại Ä‘ó có má»™t cÆ¡ há»™i để khích lệ ngưá»i nháºn quan tâm tá»›i thông Ä‘iệp email và mở nó, hay nhá»› vá» nó sau Ä‘ó. Và bạn có biết Ä‘iá»u này mang ý nghÄ©a gì? Khả năng email sẽ được Ä‘á»c lại trong tương lai lên tá»›i 50%.
Thá» hình dung nếu má»™t ngưá»i bạn gá»i tá»›i chúng ta bức email vá»›i tiêu đỠ“Hãy cùng Ä‘i ăn sáng nhé!”. Tháºm chí cả khi chưa mở thư, chúng ta có thể hiểu được ná»™i dung bức thư cùng những mong muốn cá»§a ngưá»i gá»i. Từ cảm thán trong tiêu đỠtruyá»n tải tá»›i chúng ta rằng ngưá»i bạn rất nhiệt thành vá»›i lá»i đỠnghị. Äó rõ ràng là sá»± khởi đầu tuyệt vá»i.
Hãy so sánh bức thư trên vá»›i các bức thư không có tiêu Ä‘á», hay tháºm chí ai Ä‘ó nói “Xin chào,”. Ngay cả khi chúng ta biết ngưá»i gá»i là ai, chúng ta không có sá»± khích lệ nào để mở nó ra và có thể bá» qua nó.
Chữ C thứ hai: Connection – Liên quan
Câu há»i then chốt chúng ta đặt ra cho yếu tố Liên quan Ä‘ó là: Thông Ä‘iệp có thể hiện tính cá nhân tá»›i ngưá»i nháºn? Nó có thá»±c sá»± ý nghÄ©a đối vá»›i há»?
Nếu thông Ä‘iệp không có sá»± liên quan hay thiếu tương thích, đừng gá»i Ä‘i email Ä‘ó bởi kết quả sẽ không mấy như mong đợi. Hãy nghÄ© tá»›i số lần chúng ta ấn vào nút DELETE trong chương trình outlook khi thấy má»™t vài từ trong dòng chá»§ đỠkhá lạc lõng, thiếu mối quan tâm hay không thích hợp vá»›i bạn.
Ví dụ, bất cứ khi nào chúng ta nháºn được email từ má»™t nhà xuất bản nào Ä‘ó vá»›i từ “sách cá»§a bạn”, chắc hẳn chúng ta sẽ rất quan tâm. Nó tạo ra má»™t sá»± Liên quan rõ ràng và nhanh chóng tá»›i chúng ta – cả vá» mặt lý trí và cảm xúc. Các thông Ä‘iệp email cần mang yếu tố cá nhân như váºy.
Chữ C thứ ba: Credibility – Tin cáºy
Äây là má»™t chữ “C” hết sức quan trá»ng. Äể Ä‘ánh giá sá»± tin cáºy, hãy nghÄ© tá»›i ai, cái gì và như thế nào.
– Ai: Thông Ä‘iệp có ý nghÄ©a lá»›n đối vá»›i ngưá»i gá»i? Bản thân ngưá»i gá»i có Ä‘áng tin cáºy?
– Cái gì: Có Ä‘iá»u gì Ä‘ó chúng ta mong đợi từ ngưá»i gá»i này? Nếu thông Ä‘iệp hay giá»ng Ä‘iệu cá»§a thông Ä‘iệp không đồng bá»™ vá»›i những mong đợi cá»§a chúng ta, thông Ä‘iệp xem ra sẽ Ä‘ánh mất sá»± tin cáºy.
– Như thế nào: Thông Ä‘iệp được thá»±c hiện như thế nào? Các từ ngữ được viết lách ra sao, và nó hướng tá»›i chúng ta như thế nào? Nếu ngưá»i gá»i Ä‘ang ná»— lá»±c thuyết phục chúng ta Ä‘iá»u gì Ä‘ó, chúng ta có “mua” nó?
Chữ C thứ tư: Contagiousness – Lan truyá»n
Äây là nÆ¡i mà giá»ng Ä‘iệu, má»™t trong những cấu thành quan trá»ng nhất cá»§a giao tiếp email, bước vào và nháºn trách nhiệm. Nếu giá»ng Ä‘iệu cá»§a thông Ä‘iệp email thể hiện má»™t sá»± phấn khích, khác biệt hoá và khích lệ, chắc chắn việc gá»i email sẽ hiệu quả hÆ¡n nhiá»u.
Hãy nghÄ© tá»›i mức độ hiệu quả tiá»m tàng cá»§a những thông Ä‘iệp email tiếp theo cá»§a bạn vá» mặt:
– Sinh khí: Có má»™t cảm giác sinh khí mạnh mẽ xung quanh email? Có Ä‘iá»u gì Ä‘ó trong tiêu đỠhay câu mở đầu khiến ngưá»i Ä‘á»c muốn Ä‘á»c tiếp?
– Äáng giá: Nó có đưa ra má»™t cách thức để xem xét ngưá»i gá»i? Äiá»u này sẽ đồng nghÄ©a vá»›i việc thông Ä‘iệp cá»§a ngưá»i gá»i có thể trở nên Ä‘áng nhá»› hÆ¡n.
– ÄÆ¡n nhất: Nó có thể hiện má»™t sá»± khác biệt lá»›n? Nó có nổi báºt trong số hàng trăm lá thư khác tại hòm thư ngưá»i nháºn má»—i tuần? Hiển nhiên, có má»™t cÆ¡ há»™i để làm Ä‘iá»u này ngay trong dòng tiêu Ä‘á».
– Khích lệ cảm xúc. Email có khÆ¡i gợi má»™t phản ứng tình cảm? Nếu không có giá»ng Ä‘iệu thích hợp, phản ứng tích cảm có thể hoàn toàn tiêu cá»±c.
– Äá»™ng viên. Thông Ä‘iệp email có động viên ai Ä‘ó làm Ä‘iá»u gì Ä‘ó? Hay đơn thuần chỉ là REPLY hoặc DELETE?
Hãy thá» Ä‘iá»u sau: Áp dụng yếu tố 4C đối vá»›i má»™t vài email trong hòm thư cá»§a bạn. Äối vá»›i từng email, bạn có nắm bắt ngay ná»™i dung cá»§a nó (LÄ©nh há»™i)? Thông Ä‘iệp có cá»™ng hưởng vá»›i tình cảm cá»§a bạn (Liên quan)? Nó có chân thá»±c (Tin cáºy)? Thông Ä‘iệp có thá»±c sá»± gắn sâu vào bạn (Lan truyá»n)?
Bạn sẽ khám phá ra rằng hiếm khi má»™t email thoả mãn cả 4C trên. Nhưng khi bạn thá»±c hiện được, hãy để ý nó sẽ nổi báºt trong Ä‘ám Ä‘ông như thế nào!
Bạn có thể có được những kết quả tuyệt vá»i đối vá»›i các email cá»§a mình bằng việc sá» dụng 4C vào má»i thá»i Ä‘iểm soạn thảo email – hay vá»›i bất cứ thành phần nào trong giao tiếp. Äó là má»™t trong những cách thức dá»… dàng nhất và hiệu quả nhất để xây dá»±ng má»™t thông Ä‘iệp Ä‘áng nhá»› và thúc đẩy mạnh các kỹ năng giao tiếp tổng thể cá»§a bạn trong công việc cÅ©ng như trong cuá»™c sống.