Rất ít ngưá»i trong số chúng ta có năng khiếu ăn nói trước công chúng và thấy bối rối khi má»™t nhà báo bắt đầu đặt câu há»i hoặc máy quay truyá»n hình cứ nhắm thẳng vào mình. Tuy nhiên kỹ thuáºt phá»ng vấn truyá»n thông có thể được huấn luyện và năng khiếu tá»± nhiên luôn là má»™t ưu thế.
Ngưá»i huấn luyện truyá»n thông chuyên nghiệp có thể giúp bạn trở thành ngưá»i phát ngôn giá»i, tháºm chí trở thành má»™t ngưá»i tuyệt vá»i. Bạn có thể trở thành ngưá»i thu hút khán giả má»™t cách dá»… dàng – trước má»™t phóng viên cá»§a má»™t tá» báo quốc gia hay trước 3,000 ngưá»i tại má»™t há»™i nghị công nghiệp trá»ng đại.
Có 3 ví dụ kinh Ä‘iển vá» soundbites:
“Ông Gorbachev, hãy láºt đổ bức tưá»ng này!”. Äó là lá»i kêu gá»i cá»§a Ronald Reagan cho Tổng Thống Xô-Viết để phá vỡ bức tưá»ng Berlin trước áp lá»±c mạnh mẽ cá»§a xã há»™i.
“Houston, ná»n tảng cá»§a sá»± an bình. Con Ó Ä‘ã hạ cánh.” Những từ ngữ này ngay láºp tức làm lưu danh sá»± đổ bá»™ trên mặt trăng và biểu tượng hóa sá»± thành công cá»§a chương trình Apollo
”Hãy nghe tôi nói: sẽ không có những loại thuế má»›i.” Lá»i tiên bố này Ä‘ã trở thành nguyên lý cÆ¡ bản trong cuá»™c váºn động tranh cá» tổng thống cá»§a George H.W. Bush
Vai trò cá»§a ngưá»i phát ngôn trên các phương tiện truyá»n thông
Là Ngưá»i phát ngôn trên các phương tiện truyá»n thông, bạn chính là bá»™ mặt và giá»ng nói cá»§a công ty, truyá»n đạt các thông Ä‘iệp quan trá»ng và biểu thị cho sá»± tinh thông trong ngành kinh doanh cá»§a mình. Äiá»u này Ä‘òi há»i bạn phải là ngưá»i biết suy nghÄ© và hành động khác vá»›i cách mà bạn thưá»ng giao tiếp vá»›i các đồng nghiệp, khách hàng, đối tác, hay cá nhà đầu tư:
Thông thưá»ng, trong má»™t cuá»™c nói chuyện hay má»™t bài diá»…n văn, bạn bắt đầu vá»›i má»™t tiá»n Ä‘á», những sá»± kiện và gắn vá»›i phần kết luáºn.
Nhưng khi nói chuyện vá»›i các phóng viên, bạn phải bắt đầu vá»›i phần kết luáºn vì Ä‘ây là những Ä‘iểm chá»§ yếu, chỉ dùng sá»± kiện khi minh há»a, và láºp lại những thông Ä‘iệp cá»§a bạn.
Thông thưá»ng, bạn cho rằng ngưá»i mà bạn Ä‘ang nói chuyện nghe hết toàn bá»™ buổi nói chuyện và tiếp nháºn cả bối cảnh lẫn ná»™i dung các Ä‘iểm chính cá»§a cuá»™c nói chuyện.
Nhưng trong hầu hết các cuá»™c phá»ng vấn truyá»n thông, tất cả những Ä‘iá»u bạn nói sẽ bị lược bá»›t Ä‘i trước khi khán giả Ä‘á»c, xem, hay nghe.
Thông thưá»ng, quan Ä‘iểm cá»§a bạn có thể là cách nhìn riêng cá»§a bạn và nằm trong sá»± tổ chức cá»§a bạn. Tuy nhiên, khi nói chuyện vá»›i giá»›i truyá»n thông, bạn chính là đại diện duy nhất cá»§a tổ chức cá»§a mình.
Hiểu khán giả và luôn truyá»n đạt thông Ä‘iệp cá»§a bạn
Khán giả tháºt sá»± không phải là phóng viên, há» là ngưá»i Ä‘á»c, ngưá»i nghe, hay ngưá»i xem cá»§a các phương tiện truyá»n thông mà bạn Ä‘ang nói, vì váºy bạn phải luôn chú tâm đến khán giả cá»§a mình thông qua các nhà báo phá»ng vấn bạn. Hãy nhá»› những Ä‘iá»u quan trá»ng sau Ä‘ây có thể giúp bạn đạt được kết quả tốt nhất trong các cuá»™c phá»ng vấn truyá»n thông.
Khán giả là ngưá»i khó tính cÅ©ng không thành vấn Ä‘á», hãy nghÄ© rằng sá»± chú ý cá»§a khán giả đủ để bạn truyá»n đạt tối Ä‘a 3 “ý tưởng”
Biết trước hai ba ý, hay những Ä‘iểm chính mà bạn muốn truyá»n đạt trong bất kỳ cuá»™c phá»ng vấn nào.
Khi trả lá»i câu há»i, hãy phát biểu ý chính và nhấn mạnh bằng giá»ng nói và Ä‘iệu bá»™.
Không phải tất cả các phóng viên Ä‘á»u thấu hiểu vá» các chá»§ đỠhá» thá»±c hiện. Trong hầu hết các trưá»ng hợp, há» không biết hoặckhông muốn biết những biệt ngữ cá»§a bạn, vì váºy cần dùng những từ đơn thuần, dá»… hiểu và tránh sá» dụng những từ cấu tạo bằng cái chữ đầu hay những thuáºt ngữ kỹ thuáºt riêng trong ngành kinh doanh cá»§a bạn.
Khi bạn thá»±c hiện môt cuá»™c phá»ng vấn, quan trá»ng là không nên nói vá»›i chính mình. Khi bạn truyá»n đạt những ý chính hoặc thêm vào má»™t sá»± kiện hay những dẫn chứng để minh há»a thì hãy ngưng nói.
Không được sá» dụng những vấn đỠ“không chính thức”. Không bao giá» nói vá»›i phóng viên những Ä‘iá»u mà bạn chưa thấy trên sách báo, hay nghe trên radio, hay thấy trên truyá»n hình. Má»i thứ cần phải có bằng chứng sách vở.
Không bao giá» cố tình nói dối hoặc Ä‘ánh lừa phóng viên.
Äừng bao giá» có ý kiến vá» những vấn đỠvượt quá trách nhiệm cá»§a bạn. Ví dụ, nếu bạn không phải là Tổng Giám Äốc hay Giám Äốc Tài Chính, bạn không nên có ý kiến vá» chuyện tiá»n nong cá»§a công ty. Äừng bao giá» thay mặt cho khách hàng và đối thá»§ cạnh tranh cá»§a bạn để nói Ä‘iá»u gì.
Không nên cản trở phóng viên. Nói “không có ý kiến” cÅ©ng giống như “tôi xin bổ sung lần thứ năm”. Thay vào Ä‘ó, hãy đưa ra những lý do như: “tôi không biết” hay” tôi không được phép cung cấp lá»ai thông tin này.”Luôn giữ bình tÄ©nh, phong cách chuyên nghiệp, và Ä‘iá»u khiển cuá»™c phá»ng vấn, tháºm chí là trước những câu há»i hóc búa.
Những Kỹ Thuáºt Phá»ng Vấn
Má»™t trong những Ä‘iá»u quan trá»ng để khách hàng mục tiêu cá»§a bạn nghe và nhá»› các thông Ä‘iệp cá»§a công ty bạn là sá»± láºp lại. Suốt cuá»™c phá»ng vấn, Ä‘ó sẽ là Æ°u Ä‘iểm nếu bạn luôn nhấn mạnh thông Ä‘iệp công ty mình vài lần bằng cách sá» dụng nhiá»u cách khác nhau để truyá»n đạt thông Ä‘iệp má»™t cách Ä‘a dạng và làm cho câu chuyện trở nên thú vị hÆ¡n.
Các câu há»i mà bạn được há»i sẽ không trá»±c tiếp dẫn bạn vào những thông Ä‘iệp hay những Ä‘iểm chính mà bạn Ä‘ã chuẩn bị trước. Nên sá» dụng vài kỹ thuáºt đơn giản, bạn sẽ có thể đối phó vá»›i câu há»i và dẫn dắt để vấn đỠvào câu trả lá»i má»™t cách thành công để truyá»n đạt thông Ä‘iệp cá»§a bạn, bạn cÅ©ng sẽ có thể làm ảnh hưởng đến các các câu há»i tiếp theo được sá» dụng trong suốt cuá»™c phá»ng vấn.
Tính Bắc Cầu giúp bạn chuyển từ khía cạnh này sang khía cạnh khác cá»§a vấn Ä‘á». Nó liên quan đến việc đối phó vá»›i những câu há»i má»™t cách vắn tắt và trung thá»±c, và sau Ä‘ó láºp tức theo sau câu trả lá»i vá»›i thông Ä‘iệp cá»§a bạn, ví dụ: “Vâng, Ä‘iá»u Ä‘ó là Ä‘úng, nhưng bạn cÅ©ng nên biết rằng…” hay là “Äiá»u này vốn là như thế, nhưng hiện nay chúng ta…” hay “Tôi không biết, nhưng những gì tôi có thể nói vá»›i anh là …”
Nhấn Mạnh giúp khán giả nhá»› thông Ä‘iệp cá»§a bạn bằng cách nhấn mạnh và Æ°u tiên cho các Ä‘iểm mà bạn cho rằng quan trá»ng nhất, ví dụ: “ chúng tôi rất tâm đắc vá» Ä‘iá»u này vì…” hay “hôm nay tôi Ä‘ã nói nhiá»u vấn Ä‘á». Nhưng tôi nghÄ© 3 Ä‘iá»u sau là nổi báºt nhất …”
Sá» dụng các Giai Thá»ai để cho thấy những Ä‘iểm chính cá»§a bạn có liên quan đến khán giả và khán giả có thể hiểu hết thông Ä‘iệp cá»§a bạn.
Sá» dụng các sá»± kiện – trình bày má»™t cách đơn giản để miêu tả cách thức mà các sá»± việc xảy ra.
Sá»± thống kê được sá» dụng má»™t cách sÆ¡ sài và hầu như Ä‘em lại hiệu quả nhất khi chúng dá»… dàng đặt vào má»™t các thuáºt ngữ. Ví dụ, nói “má»™t phần ba” vẽ ra má»™t hình ảnh dá»… nhá»› hÆ¡n là “33%”
Trích dẫn má»™t chuyên viên càng làm khá»§ng hoảng thêm lòng tin đối vá»›i bất kỳ lá»i nói nào, đặc biệt là nếu chuyên viên Ä‘ó là phía thứ ba không có liên quan.
Sá» dụng phép loại suy hay so sánh giữa 2 vấn đỠlàm cho lá»i nói cá»§a bạn càng dá»… nhá»› hÆ¡n.
Là má»™t phát ngôn viên giá»i và có chuẩn bị tốt trên phương tiện truyá»n thông, bạn sẽ nháºn được sá»± tôn trá»ng cá»§a phóng viên khi tạo cho chính bạn má»™t chá»— đứng như nhà lãnh đạo biết suy nghÄ© và nâng cao vị trí công ty bạn trên thương trưá»ng.
Dù phải đối mặt vá»›i hàng loạt những cuá»™c phá»ng vấn có sức ép lá»›n hay có sắp đặt phát ngôn viên tại những há»™i nghị quan trá»ng, chúng ta cần phải chuẩn bị trước, ghi lại các thông tin cần nói, và chú tâm cho chương trình cá»§a mình.