Thu hút sự chú ý bằng một bài chuyên đề

Bằng cách tạo ra má»™t ná»™i dung chuyên đề độc Ä‘áo được đăng tải trên các tờ báo, bạn sẽ chiếm lÄ©nh được công chúng độc giả mong muốn

Quảng cáo trên các phương tiện truyền thông đại chúng không dá»… dàng chút nào. Má»—i ngày, các phóng viên phải hụp lặn trong biển tin tức từ rất nhiều nguồn thông tin khác nhau, mà tất cả đều rất hào nhoáng, bóng bẩy để thu hút sá»± chú ý. Chỉ có má»™t cách để trở nên nổi trá»™i trong cả khối thông tin khổng lồ Ä‘ó là bạn phải đưa ra được má»™t kiểu bài báo khác biệt, má»™t bài báo có thể nêu bật được chá»§ đề Ä‘ang là mối quan tâm hàng đầu cá»§a lượng độc giả/khán thính giả triển vọng, nhưng không chỉ phụ thuá»™c vào tính thời sá»± tại thời Ä‘iểm được tung ra. Kiểu bài viết Ä‘ó có thể gọi là chuyên đề.

 

Má»™t chuyên đề là má»™t đề tài có chiều sâu về má»™t sản phẩm hoặc má»™t ngành công nghiệp, là má»™t ná»™i dung được Ä‘úc kết để bạn có thể dá»… dàng tiếp cận. Má»™t chuyên đề có thể Ä‘em lại cho công ty nhiều lợi ích bằng cách liên kết sản phẩm hay chi nhánh cá»§a bạn theo chiều hướng khuếch trương hoặc tập trung hóa về công nghệ và đồng thời, góp phần xây dá»±ng hình ảnh cá»§a bạn, má»™t doanh nhân, má»™t nhà lãnh đạo trong lÄ©nh vá»±c cá»§a bạn. Nếu má»™t tin tức được đăng nhằm mục Ä‘ích hướng phóng viên tá»± tìm kiếm thêm thông tin, thì chuyên đề lại được thiết kế cho mục Ä‘ích duy nhất là biên tập lại cho vừa vá»›i khoảng trống sẵn có trên trang báo.

Các chá»§ đề như tăng cường sức khỏe, trang trí nhà cá»­a, Ä‘i du lịch, công nghệ, tá»± thân chúng Ä‘ã mang tính đặc biệt bởi vì chúng có thể dùng cho các chuyên mục đặc trưng trên báo như chuyên mục phong cách sống, nhà cá»­a, nghệ thuật, công nghệ trong các tuần báo. Các tạp chí thương mại cÅ©ng đăng những chuyên đề như thế nhưng thường là dưới hình thức phụ trương đặc biệt.

Do đặc thù là má»™t chuyên đề phải được viết theo nghệ thuật báo chí, bạn nên làm cho sá»± kiện trở nên nổi bật hÆ¡n trên cả mức độ quảng cáo. Lí tưởng nhất là biên tập viên các chuyên đề không hề thay đổi ná»™i dung bài viết và sẽ dùng bài này làm đề tài khi cần dùng để bổ sung vào đề tài chá»§ đạo hoặc làm kín trang.

Các tòa báo thích có sẵn các bài viết có chất lượng tốt. Vì vậy, hãy cố gắng tiếp cận vá»›i khái niệm mang tính chuyên đề và vận dụng các hướng dẫn dưới Ä‘ây để viết má»™t bài báo hay nhé.

Tiêu đề

Tiêu đề là phần chính mang tính quyết định cho cả bài chuyên đề cá»§a bạn. Hãy đặt tiêu đề sao cho nó có thể chuyển tải được ná»™i dung tóm tắt cá»§a bài viết. Hãy tá»± đặt câu hỏi cho mình là tại sao ná»™i dung này lại quan trọng? Sẽ ra sao nếu bài viết này nắm bắt được sở thích cá»§a độc giả? Má»™t tiêu đề hay sẽ có lời giải Ä‘áp cho những câu hỏi Ä‘ó bắng cách Ä‘em đến cho độc giả cái gì Ä‘ó má»›i mẻ, khác biệt và bổ ích – chỉ vỏn vẹn trong 20 từ đổ lại. Tôi Ä‘ã được thấy má»™t số ví dụ như:

• á»” cắm Ä‘iện giúp bạn tiết kiệm chí phí trên hóa đơn
• Tái bản “Chiến thuật làm mẹ”: Ngày càng có nhiều phụ nữ lá»±a chọn kinh doanh để dành quyền kiểm soát, sá»± linh hoạt và thời gian dành cho gia Ä‘ình
• Lời khuyên cá»§a chuyên gia về giấc ngá»§: Tạo không gian ngá»§ thích hợp cho sinh viên

Để có má»™t tiêu đề hay, hãy tưởng tượng như bạn Ä‘ang kể cho bạn mình nghe ná»™i dung cá»§a bài báo, giải thích phần hấp dẫn nhất trong ná»™i dung Ä‘ó. Sá»­ dụng từ ngữ đơn giản, tránh dùng các biện pháp so sánh bậc nhất và ngôn ngữ biểu cảm cÅ©ng như tránh nêu tên công ty hay thương hiệu trừ khi cái tên Ä‘ó rất nổi tiếng. Thay vào Ä‘ó, hãy tập trung vào Ä‘iều gì quan trọng nhất về đề tài cá»§a bạn.

Đoạn dẫn nhập

Má»™t Ä‘oạn dẫn nhập hay sẽ dẫn dắt ná»™i dung cốt lõi ngay từ đầu bài viết. Các biên tập viên không có thời gian để đọc hết cả bài viết để nắm bắt vấn đề cốt yếu, kể cả độc giả cÅ©ng vậy. Hãy nghÄ© phần dẫn nhập chính là phần mở rá»™ng thêm cho tiêu đề và có thể sá»­ dụng lại má»™t vài từ ngh18ữ mang tính cốt lõi.

Khi viết phần dẫn nhập, cố gắng viết thật ngắn gọn, gồm hai hoặc ba câu ngắn nhất có thể. Tóm lại, chuyên đề cá»§a bạn chỉ nên dài khoảng 400 từ. Lúc này, đừng bận tâm về vấn đề thương hiệu vá»™i, chỉ giá»›i thiệu các yếu tố hấp dẫn cá»§a ná»™i dung. Phần dẫn nhập cá»§a bạn nếu nghe có vẻ như má»™t mẩu quảng cáo sẽ phản tác dụng ngay.

Đoạn thứ hai

Đoạn thứ hai Ä‘óng vai trò há»— trợ và khai triển các ý tưởng Ä‘ã được nêu trong Ä‘oạn dẫn nhập. Đây là chá»— thích hợp để hé mở cho người đọc biết nhân vật đằng sau chuyên đề này để tránh có sá»± nhầm lẫn về chá»§ nhân cá»§a bài viết. Đồng thời, nếu bài viết buá»™c phải ngắn gọn do không đủ chá»— đăng, hãy để tên công ty hoặc người phát ngôn và địa chỉ trang web ngay vị trí bắt đầu đến phần quan trọng nhất.

Nếu được viết tốt, hai Ä‘oạn đầu tiên vừa rồi Ä‘ã có thể là má»™t bài báo súc tích đối vá»›i má»™t tờ báo hoặc trang tạp chí bị giá»›i hạn về chá»— đăng.

Dùng các câu trích dẫn/người thật, việc thật

Má»™t câu trích dẫn có thể tạo uy tín cho bài viết, vì vậy hãy giá»›i thiệu má»™t chuyên gia nào Ä‘ó, và sau Ä‘ó mở rá»™ng ná»™i dung. Điều quan trọng nhất là các câu trích dẫn có thể chuyển tải cảm xúc cá nhân, các bình luận, ý kiến. Do Ä‘ó Ä‘ây là chá»— bạn muốn dùng các biện pháp so sánh bậc nhất và ngôn ngữ biểu cảm nhưng đừng giả tạo nhé. Phải chắc chắn rằng các câu được trích dẫn trong phong cách đối thoại, và không chỉ trích dẫn các sá»± kiện hay nhân vật riêng lẻ bởi vì chẳng có người thật nào lại chỉ nói suông. Bạn cÅ©ng nên tránh lặp Ä‘i lặp lại các thông tin hoặc từ ngữ chuyên môn/biệt ngữ, cứ diá»…n đạt như thể bạn Ä‘ang giải thích về sản phẩm/dịch vụ cá»§a bạn cho bà ngoại mình nghe vậy.

Điều lí tưởng nhất là người mà bạn đưa vào trích dẫn sẵn sàng để phỏng vấn, trả lời thêm má»™t số câu hỏi cá»§a phóng viên. Và vì vậy, người Ä‘ó phải có kiến thức nhất định về đề tài này và sẵn lòng xuất hiện trên phương tiện truyền thông đại chúng. Hãy dùng câu trích dẫn nào có tác dụng mạnh nhất trước tiên và nhá»› phải nêu thông tin liên lạc cÅ©ng như mối quan hệ cá»§a người được trích dẫn vá»›i công ty ở cuối bài báo.

Đi sâu vào chi tiết

Sau Ä‘oạn thứ ba, bất cứ thông tin nào bạn đưa vào để triển khai ná»™i dung rõ hÆ¡n và duy trì sá»± hứng thú cá»§a độc giả. Đây chính là lúc Ä‘i sâu vào từng chi tiết về tiện ích cá»§a sản phẩm Ä‘ó hoặc do cÆ¡ chế hoạt động cá»§a sản phẩm Ä‘em lại. Bên cạnh Ä‘ó, để giúp người đọc dá»… dàng theo dõi ná»™i dung, nên sá»­ dụng gạch đầu dòng khi liệt kê nhiều thông tin.

Má»™t Ä‘iều Ä‘áng lưu ý nữa là dù chuyên đề má»™t mặt khác vá»›i các loại tin tức được đăng tải khác, thì ná»™i dung cá»§a chuyên đề hầu như vẫn không chứa đựng các câu văn có hàm ý chú dẫn hoặc ám chỉ.

Thời Ä‘iểm nào thích hợp để gá»­i bài chuyên đề

Nhìn chung, góc chuyên đề trên báo bao giờ cÅ©ng được lên kế hoạch trước Ä‘ó tối thiểu là ba tuần. Do Ä‘ó, bạn cần phải chuẩn bị. Trao đổi qua thư Ä‘iện tá»­ vá»›i biên tập viên chuyên đề để xác định xem liệu họ có thích đề tài Ä‘ó trước khi bắt tay vào viết – Ä‘ây chỉ là má»™t bước chuẩn bị đơn giản. Nếu bạn thá»­ viết chuyên mục thương mại, hãy nghiên cứu và xem lại thời hạn nhé – vì có thể kéo dài đến ba tháng chuẩn bị cÆ¡ đấy!

Hầu hết các hãng thông tấn đều có trang chuyên đề và cÆ¡ sở dữ liệu phục vụ thông tin đại chúng và thường là có má»™t lịch trình định sẵn ngày nào sẽ đăng tải chuyên đề gì. Xem xét, phân bố và nếu có thể, hãy chọn má»™t hãng thông tấn có sẵn danh sách thời gian và vị trí đăng bài cá»§a bạn và có các hướng dẫn giúp phân loại bài viết tiếp cận vá»›i các đối tượng độc giả khác nhau.

Đồng thời, bạn cÅ©ng đừng quên các độc giả trên mạng đấy nhé. Các công cụ tìm kiếm được vận dụng hàng triệu triệu lần má»—i ngày khi người ta muốn tìm má»™t cách thức, má»™t địa Ä‘iểm hay thời Ä‘iểm cá»§a đủ các loại báo chí. Chính tòa soạn mà bạn lá»±a chọn sẽ đưa bạn đến vá»›i độc giả thông qua các lá»±a chọn từ công cụ tìm kiếm, đặt bài viết cá»§a bạn ở vị trí đắt giá nhất, nhận được nhiều tìm kiếm nhất.

Hình chụp và dữ liệu Ä‘a phương tiện

Má»™t tấm hình chụp sẽ tạo sá»± khác biệt giữa bài báo cá»§a bạn vá»›i các đối thá»§ khác. Bức hình sẽ giúp lí giải cho ná»™i dung và có thể bắt mắt người đọc khi lướt nhìn qua toàn trang báo. Đồng thời, nó cÅ©ng tạo ra nhiều khả năng lá»±a chọn hÆ¡n cho người biên tập khi sắp xếp bài trí trên trang báo.

Phải đảm bảo các bức hình đạt chất lượng tốt. Nên cung cấp các tấm hình có độ phân giải cao (300 dpi) và nếu có thể, hãy tìm má»™t nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp để thá»±c hiện bức ảnh Ä‘ó. Má»™t bức ảnh kém chất lượng sẽ làm giảm giá trị bài báo cá»§a bạn.

Các lá»±a chọn Ä‘a phương tiện khác như phim video hoặc Ä‘oạn ghi âm về ná»™i dung bài viết, về ý kiến cá»§a chuyên gia, các cuá»™c phỏng vấn. Má»™t bài chuyên đề sống động hay má»™t Ä‘oạn phim, Ä‘oạn ghi âm đều có thể chuyển tải được tất cả những giá trị để biến ná»™i dung bài cá»§a bạn thành má»™t kinh nghiệm trá»±c tuyến cho khán giả, có đường dẫn và các nguồn tư liệu tham khảo để họ có thể tá»± tìm hiểu thêm.

Cuối cùng là

Khi gá»­i bài cho phóng viên biên tập lại, đừng e ngại việc gọi Ä‘iện khi muốn cung cấp thêm thông tin – nhưng đừng gọi để kiểm tra xem họ Ä‘ã nhận được bài chưa. Các phóng viên thường rất bận rá»™n và họ không thích những cuá»™c Ä‘iện thoại không có lí do chính Ä‘áng Ä‘âu. Và hãy kiên nhẫn vì nếu bài cá»§a bạn chưa phải là má»™t đề tài kiệt xuất thì hẳn phóng viên sẽ để dành phát vào kì kế tiếp trong tuần sau, tháng hay quý sau.

Khi bài cá»§a bạn Ä‘ã được duyệt, hãy tìm ngay những cÆ¡ há»™i tiếp theo. Tiếp tục theo dõi khuynh hướng phát triển cá»§a lÄ©nh vá»±c Ä‘ã chọn hoặc là xem xét khả năng thá»±c hiện câu chuyện “Điều gì diá»…n ra sau má»™t năm nữa”, hay má»™t bài tiểu sá»­ về má»™t nhân vật mà bạn Ä‘ã dùng để minh họa trong bài viết. Nếu may mắn, bài chuyên đề cá»§a bạn có thể sẽ là đề tài tiếp theo được thảo luận rôm rả.
                                                                                                                                       Mark Nowlan  

Leave a Reply