Khi Jon Lieb làm việc vá»›i tư cách Giám đốc truyá»n thông cá»§a táºp Ä‘oàn The Greenberg Group – má»™t hãng tư vấn bất động sản ở Long Island, New York, má»™t số ngưá»i há»i anh có thể ra làm riêng được không. Äiá»u Ä‘ó khiến anh nghÄ© Ä‘ã đến lúc rá»i khá»i táºp Ä‘oàn và thành láºp công ty cá»§a riêng mình.
Làm việc cho chính mình là Ä‘iá»u mà anh luôn mong muốn, nhưng anh lại muốn có má»™t khách hàng vững chắc, liên tục để đảm bảo cho công việc cá»§a anh luôn chạy tốt. Vì thế anh Ä‘ã nghÄ© ra kế hoạch chuyển phần việc mà anh Ä‘ang làm ra công ty riêng cá»§a mình. Sếp Steven Greenberg Ä‘ã lắng nghe lý luáºn cá»§a anh, hiểu rằng ông sẽ có cùng kết quả tư vấn nhưng lại tiết kiệm chi phí hÆ¡n. Ông Greenberg Ä‘ã đồng ý và sắp xếp để Lieb làm việc ở văn phòng má»—i tuần má»™t ngày và luôn sẵn sàng trả lá»i Ä‘iện thoại khi cần vào những ngày khác. Giá» Ä‘ây, sau má»™t năm, Lieb Ä‘ã có ná»a tá khách hàng cá»™ng vá»›i Greenberg. Anh tính tiá»n các khách hàng khác theo giá» làm việc. Lieb cho biết sếp cÅ© Ä‘ôi khi há»i ý kiến anh và cá» anh đại diện công ty tại những buổi mà anh có thể liên kết vá»›i các khách hàng tiá»m năng khác. Song Ä‘iá»u quan trá»ng nhất vá»›i anh là cách sắp xếp này cho phép anh Ä‘iá»u hành doanh nghiệp riêng theo cách ít rá»§i ro hÆ¡n.
Theo Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ, số ngưá»i tá»± đưa mình vào hàng ngÅ© làm chá»§ cá»§a chính mình tăng từ 8,9 triệu năm 2002 lên 9,3 triệu năm 2003 sau khi giảm trong thá»i kỳ 2000-2002. Nếu bạn chuẩn bị gia nháºp Ä‘ám Ä‘ông các nhân viên tá»± do này, nhưng không biết tìm Ä‘âu ra khách hàng quan trá»ng đầu tiên, thì hãy há»c táºp Lieb và tìm quanh trong cÆ¡ quan cá»§a mình. Terry Lonier, giảng viên kinh doanh, đồng thá»i tác giả cuốn "Làm việc má»™t mình" (John Wiley & Sons, 1998), nói: "Äây là thá»i Ä‘iểm tuyệt vá»i để biến sếp cÅ© cá»§a bạn thành khách hàng. Các công ty rất cởi mở vá»›i bất cứ Ä‘iá»u gì giúp há» tiết kiệm chi phí, tăng tính hiệu quả hay tăng lợi nhuáºn biên, đặc biệt khi Ä‘iá»u Ä‘ó là đưa việc làm cá»§a công ty ra má»™t cÆ¡ sở bên ngoài."
Nhưng bạn cần có má»™t đỠxuất hấp dẫn sếp và má»™t kế hoạch để nhanh chóng bổ sung các khách hàng khác vào danh sách cá»§a mình. Sau Ä‘ây là má»™t số lá»i khuyên mà những ngưá»i há»c việc cần nhá»› khi muốn biến sếp cÅ© cá»§a mình thành khách hàng đầu tiên:
Äừng quá biết Æ¡n sếp cá»§a mình
Ngay cả những ngưá»i có cÆ¡ sở lý luáºn vững chắc để đỠxuất việc đưa công việc cá»§a há» ra làm ở cÆ¡ sở bên ngoài vẫn luôn nghÄ© vá» sếp cÅ© như má»™t mạng lưới an toàn chứ không phải như má»™t khách hàng. Há» cảm thấy "biết Æ¡n", "may mắn" hay tháºm chí "được Trá»i phù há»™" khi sếp cho há» cÆ¡ há»™i Ä‘ó. Kết quả là há» quá táºp trung vào việc phục vụ sếp vá» mặt thá»i gian hay phí dịch vụ mà không chịu nghÄ© má»™t cách cẩn tháºn Ä‘iá»u gì Ä‘óng vai trò quan trá»ng nhất trong dài hạn vá»›i doanh nghiệp má»›i khởi nghiệp cá»§a mình.
Chẳng hạn như khi Ruth Furman chuyển từ Chicago tá»›i Las Vegas, cô sắp xếp để chuyển công việc vá»›i tư cách là giám đốc truyá»n thông cho má»™t hãng sản xuất hàng gia dụng ra cÆ¡ sở bên ngoài cá»§a mình. Cuối cùng cô muốn tách ra và kiếm các khách hàng khác, nhưng vẫn nói vá»›i công ty cÅ© rằng cô luôn có mặt và làm việc hiệu quả như trước. Cô nhá»› lại: "Tôi tháºm chí còn đỠnghị làm cho Chicago nhiá»u giá» trong ngày, có nghÄ©a là trá»±c Ä‘iện thoại từ 6:30 sáng trong các cuá»™c há»p nhân viên vào sáng sá»›m. Tôi Ä‘ã tá»± làm mình phát Ä‘iên khi cố gắng làm cả công việc hành chính và cả gặp gỡ má»i ngưá»i, liên hệ công việc trong thành phố má»›i. Các đồng nghiệp cÅ© nói rằng thá»i gian tôi dành cho công việc tư vấn còn nhiá»u hÆ¡n cả hồi tôi còn là nhân viên tại Ä‘ó. Có lẽ tôi không nên như váºy." Tháºt váºy, khi công ty thá»±c hiện cải tổ vài hai năm sau, ban quản lý má»›i cắt lại những công việc Ä‘ã được trao cho Furman. Cô nói: "Tôi Ä‘ã có khách hàng má»›i, nhưng không đủ đỠbù lại tổn thất Ä‘ó, vì váºy tôi Ä‘ã rất vất vả để có thêm khách hàng trong má»™t thá»i gian ngắn. Nhưng Ä‘ó là lá»—i cá»§a tôi. Tôi Ä‘ã muốn chứng minh rằng công ty không bị thiệt hại gì vá» việc tôi rá»i khá»i công ty, và tính tôi lại quá sẵn lòng giúp đỡ."
Giữ liên hệ vá»›i các đồng nghiệp cÅ©
Má»™t nhà tư vấn rá»i khá»i má»™t công ty dịch vụ du lịch để khởi sá»± doanh nghiệp riêng Ä‘ã giữ bàn làm việc cá»§a mình tại công ty trong má»™t thá»i gian để anh ta có thể làm ở Ä‘ó má»—i tuần má»™t ngày. Anh nhanh chóng há»c được cách dùng thá»i gian để lôi kéo khách hàng. Anh nói: "Bạn gặp má»i ngưá»i trong quán ăn tá»± phục vụ và nói chuyện. Tôi Ä‘ã có thêm việc từ các bá»™ pháºn khác theo cách Ä‘ó đấy."
Cô Lonier đồng ý rằng những đồng nghiệp cÅ© biết rõ bạn, "có thể là những ngưá»i á»§ng há»™ bạn nhiá»u nhất" và có thể giúp đỡ doanh nghiệp má»›i cá»§a bạn. Lieb cÅ©ng thừa nháºn Ä‘iá»u này: "Steven Greenberg mất mát ở chá»— các khách hàng má»›i được giá»›i thiệu cho tôi và các đồng nghiệp nói vá»›i khách hàng tiá»m năng vá» tôi." Lonier gợi ý hãy giúp đồng nghiệp cÅ© nói vá» bạn bằng cách miêu tả những gì bạn làm để há» có thể dá»… dàng thuáºt lại. Cô khuyên: "Thay vì nói: Tôi là má»™t nhà tư vấn vá» chiến lược tiếp thị cho các công ty thuá»™c danh sách Forbes 500, hãy nói: Tôi giúp các công ty lá»›n hiểu được các công ty nhá», nhá» váºy há» có thể bán hàng tốt hÆ¡n cho các công ty nhá» Ä‘ó." Laura Ford thì Æ°á»›c gì cô xông xáo hÆ¡n trong việc yêu cầu đồng nghiệp cÅ© giúp đỡ khi cô và má»™t ngưá»i cá»™ng tác rá»i khá»i nhà xuất bản Linguisystems để khởi nghiệp hãng tư vấn vá» nhân lá»±c New Avenues ở Moline, Illinois. Cô giải thích: "Chúng tôi thuê văn phòng trong công ty cÅ© và cÅ©ng làm việc cho công ty cÅ© Ä‘ó."
Nhưng hãy nhá»› rằng há» là đồng nghiệp cÅ©
Mặc dù Ford không dùng các đồng nghiệp cÅ© để lôi kéo thêm công việc cho doanh nghiệp má»›i, nhưng cô vẫn đến chá»— há» như những ngưá»i bạn cùng ăn trưa. Cô kể: "Chúng tôi Ä‘i ăn trưa và dá»± tiệc vá»›i nhóm đồng nghiệp. Äiá»u Ä‘ó khá dá»… dàng vì chúng tôi thân nhau. Nhưng há» vẫn muốn tán gẫu vá» má»i việc trong công ty, và tôi thì chẳng còn quan tâm gì đến những Ä‘iá»u Ä‘ó nữa."
Furman thì có kinh nghiệm trái ngược vá»›i Ford. Các đồng nghiệp bắt đầu coi cô như ngưá»i ngoài trước khi chính cô cảm thấy Ä‘iá»u này. Cô nói: "Tháºt khó để Ä‘iá»u chỉnh vá»›i việc bất thình lình tôi không còn ở trong nhóm nữa", đặc biệt là khi công việc hàng ngày cá»§a cô chưa thay đổi. "Có lúc tất cả má»i ngưá»i được má»i tá»›i bữa tiệc công ty, nhưng tôi cảm thấy tháºt nhục nhã vì không được má»i."
Câu trả lá»i dành cho cả hai ngưá»i này là hãy "táºp cai sữa mẹ" theo cách diá»…n đạt cá»§a Ford. Công ty riêng cá»§a cô chuyển tá»›i văn phòng riêng khi được má»™t năm tuổi. Và khi danh sách khách hàng tăng lên, cô không cố gắng ngăn Linguisystems khi hãng này chuyển má»™t số công việc dịch vụ nhân sá»± khá»i công ty cá»§a cô. Khi các khách hàng má»›i tìm đến, cô Furman cuối cùng Ä‘ã nói cho sếp cÅ© biết rằng cô không còn sẵn sàng cho công việc cÅ© như trước nữa. "Há» chẳng há» ngạc nhiên khi tôi Ä‘ã thá»±c sá»± làm công việc khác."
Lên kế hoạch Ä‘a dạng hoá công việc
Như Furman và Ford Ä‘á»u nháºn thấy, "tốt nhất cho bạn cả vá» mặt tâm lý lẫn tài chính là có thêm khách hàng càng sá»›m càng tốt." Nhưng nên nhá»› rằng nếu bạn vẫn Ä‘ang làm việc cho sếp cÅ© thì bạn không được phép làm việc cho các đối thá»§ cạnh tranh trá»±c tiếp cá»§a ông ta.
Cô Lonier nói: "Bạn phải nháºn thức được từ trước khi bắt đầu khá»i sá»± rằng bạn sẽ không cần các công ty đối thá»§ cạnh tranh Ä‘ó làm khách hàng cá»§a mình. Công việc cá»§a bạn phải đủ rá»™ng để bạn có thể áp dụng chuyên môn cá»§a mình cho các loại công ty khác nhau." Chẳng hạn như nhân viên du lịch nói trên tìm kiếm các công ty cần sá» dụng kiến thức cá»§a anh vỠđặt giá máy bay và khách hàng, nhưng các công ty này Ä‘á»u nhá» hÆ¡n và thuá»™c các lÄ©nh vá»±c khác vá»›i ngành du lịch. CÅ©ng như Lieb, Furman có má»™t Ä‘iá»u khoản đặc biệt trong hợp đồng vá»›i công ty cÅ©. Cô cố gắng sá» dụng Ä‘iá»u khoản Ä‘ó như động lá»±c để tiến tá»›i những mục tiêu trước mắt cá»§a mình. "Tôi muốn làm việc cho các loại công ty khác nhau thuá»™c địa bàn Las Vegas. Äó là lý do vì sao tôi muốn tá»± làm việc cho chính mình."