Làm thế nào để sản phẩm/dịch vụ cá»§a bạn có thể tiêu thụ gấp Ä‘ôi gấp ba trong vòng mấy tháng? Liệu má»™t chiến dịch quảng cáo trên TV vào những giá» cao Ä‘iểm có thể giúp bạn làm được Ä‘iá»u này không?
Trên thá»±c tế, có má»™t vài công ty nhá» Ä‘ã bán được sản phẩm cá»§a mình ra khắp thế giá»›i và đạt được mức doanh thu ấn tượng. Trong khi Ä‘ó, chi phí dành cho marketing cá»§a há» lại rất thấp. Thành công cá»§a há» gắn liá»n vá»›i hai khái niệm: vi-nhãn hiệu và vi-marketing.
Hugh Macleod – má»™t chuyên gia nổi tiếng trong lÄ©nh vá»±c marketing vi-nhãn hiệu (micromark) – là ngưá»i lần đầu tiên Ä‘ã đưa ra khái niệm này vào cuối năm 2004. Trong quyển sách “Vi-nhãn hiệu toàn cầu nổi tiếng”, ông Ä‘ã tổng kết ngắn gá»n: “Vi-nhãn hiệu là má»™t nhãn hiệu nhá», siêu nhá» nhưng sản phẩm cá»§a nó được ra bán trên toàn thế giá»›i”. Äịnh nghÄ©a quả là đơn giản. Váºy thì nhưng nhãn hiệu nào có thể coi là vi-nhãn hiệu, và nếu quả thá»±c chúng có tồn tại, thì làm thế nào để có thể tạo dá»±ng được chúng?
Mặc dù, vi-nhãn hiệu là má»™t khái niệm tương đối má»›i mẻ, nhưng thá»±c ra những nhãn hiệu nhỠđược biết đến trên toàn thế giá»›i Ä‘ã có từ lâu. Tuy nhiên, để có được danh tiếng toàn cầu, những nhãn hiệu nhá» này Ä‘ã phải trải qua má»™t quãng thá»i gian rất dài thông qua những câu chuyện truyá»n khẩu cá»§a những ngưá»i biết đến chúng. Trước khi Internet xuất hiện, để xây dá»±ng được má»™t danh tiếng như váºy Ä‘òi há»i phải rất kiên nhẫn và bá»n bỉ.
Ví dụ vá» những vi-nhãn hiệu này là: nước sốt Tabasco (từ đầu thế ká»· XX Ä‘ã được biết đến ở ngoài biên giá»›i nước Mỹ); Ä‘àn viôlông Stradivarius; bánh mỳ que cá»§a Pháp (baguette)…
Thông tin và cách quảng bá gắn liá»n vá»›i những nhãn hiệu này có thể định nghÄ©a bằng má»™t câu Word Of Mouth Marketing (WOM) hay marketing truyá»n khẩu. Trước Ä‘ây, WOM diá»…n ra rất cháºm chạp. Còn trong thá»i đại ngày nay, vá»›i sá»± trợ giúp cá»§a Internet, WOM trở thành má»™t công cụ marketing hiệu quả và nhanh chóng.
Chúng ta có thể đơn cá» má»™t ví dụ: má»™t ngày trước khi Windows được công bố, thông tin vá» nó Ä‘ã bị rò rỉ, đến tối cùng ngày thì tên Windows Ä‘ã xuất hiện trên má»™t số blog và đến sáng thì trên vài trăm blog có liên quan đến kỹ thuáºt. WOM ngày nay là như váºy. Bạn chỉ cần châm ngá»n lá»a ở Ä‘úng chá»— cần thiết, má»™t chốc sau Ä‘ám cháy Ä‘ã loang ra khắp thế giá»›i mạng.
Blog, các phương tiện thông tin xã há»™i, các forum… là những công cụ giao tiếp cá nhân được dân mạng tích cá»±c sá» dụng. Internet Ä‘ã làm thay đổi hoàn toàn cách giao tiếp và Ä‘em lại má»™t khả năng tiếp cáºn khách hàng má»›i.
Cuối cùng, có lẽ Ä‘ã có má»™t công cụ để liên kết giữa nhãn hiệu và giao tiếp. Thông qua Internet bạn có thể kết nối được cả hành tinh. Äể các cuá»™c nói chuyện được hiệu quả bạn cần phải có uy tín và thá»±c sá»± thu hút được khách hàng.
Công thức thành công cá»§a má»™t vi-nhãn hiệu
Những ai Ä‘ã thành công trong việc xây dá»±ng vi-nhãn hiệu? Hugh Macleod, má»™t ngưá»i sống trong má»™t ngôi nhà nhỠở má»™t tỉnh lẻ cá»§a nước Anh, Ä‘ã tạo ra hai vi-nhãn hiệu thành công: English Cut – cá»a hàng thá»i trang ở London và Stormhoek – má»™t nhà sản xuất rượu vang nhỠở nước Cá»™ng hòa Nam Phi. Nếu nói vá» English Cut, thì sau khi blog giá»›i thiệu vá» cá»a hàng do Hugh Macleod quản trị hoạt động, doanh số bán những bá»™ com-lê vá»›i giá… 4.000 Ä‘ô-la cá»§a English Cut Ä‘ã tăng lên không phải 20% hay tháºm chí là 50% mà là gấp ba lần.
Còn đối vá»›i Stormhoek, sau 10 tháng blog vá» hãng hoạt động, hãng bán được 50.000 chai rượu vang. Váºy Ä‘iá»u gì Ä‘ã xảy ra? “Blog Ä‘ã thay đổi táºn gốc rá»… phương pháp mà Stormhoek Ä‘ã sá» dụng để thu hút những khách hàng đầu tiên cá»§a mình thông qua các siêu thị. Những khách hàng hiện tại cá»§a hãng là những ngưá»i mua trên mạng. Blog Ä‘ã tạo ra sá»± thay đổi có tính quyết định trong ná»™i bá»™ công ty và cả cách bán hàng”, Hugh Macleod tổng kết, “Cho dù là bạn dùng phương pháp vi-marketing để quảng bá má»™t nhãn hiệu nhá» hay má»™t nhãn hiệu lá»›n thì Ä‘á»u phải nhá»› những Ä‘iểm mấu chốt sau Ä‘ây:
1. Nếu chỉ cố gắng tạo ra uy tín thôi thì vẫn chưa đủ mà bạn phải có uy tín thá»±c sá»±, không thể có sá»± thá»a hiệp trong vấn đỠnày. Nếu bạn chưa hiểu bản chất cá»§a việc giao tiếp trên Internet, cách xây dá»±ng các kênh giao tiếp vi-marketing và sá» dụng chúng để quảng bá nhãn hiệu, thì tốt nhất bạn đừng vá»™i thá»±c hiện ý tưởng cá»§a mình.
2. Hãy tìm cách lôi cuốn má»i ngưá»i tham dá»± vào các hoạt động và tạo Ä‘iá»u kiện để há» tá»± thảo luáºn vá»›i nhau.
3. Hãy nói vá» những vấn đỠquan trá»ng và gây ấn tượng để khêu gợi sá»± chú ý cá»§a má»i ngưá»i.
4. Không những chỉ truyá»n Ä‘i những thông tin mà bạn còn phải chăm chú lắng nghe. Hãy làm cho khách hàng tin rằng bạn Ä‘ang nghe những lá»i há» nói. Äể thành công, bạn cần phải kiên nhẫn, biết cách giao tiếp và thỉnh thoảng phải “thêm mắm thêm muối” vào câu chuyện. Chính những “gia vị phù phép” này sẽ làm cho má»i ngưá»i hào hứng tham gia vào câu chuyện cá»§a bạn. Äể có thể tìm được loại “gia vị thích hợp”, bạn phải cảm nháºn được những mong đợi cá»§a khách hành và khéo léo đưa nó vào câu chuyện theo cách thức mà há» mong muốn. Có thể nói, Ä‘ây giống như má»™t trò chÆ¡i tâm lý mà phần thắng sẽ thuá»™c vá» những ngưá»i hiểu rõ mình Ä‘ang nói chuyện vá»›i ai.
Các nhãn hiệu Stormhoek i English Cut Ä‘ã làm được những Ä‘iá»u mấu chốt nói trên.
Thế nào là vi-marketing?
Nếu chúng ta cho rằng: các vi-nhãn hiệu xây dá»±ng kênh thông tin và sá»± giao tiếp vá»›i khách hàng bằng má»™t cách thức đặc biệt và chưa có tiá»n lệ, thì chúng ta cÅ©ng có thể sá» dụng khái niệm vi-marketing (micromarketing) để miêu tả hoạt động marketing cá»§a các vi-nhãn hiệu. Váºy có phải vi-marketing cÅ©ng giống vá»›i marketing, chỉ có Ä‘iá»u phạm vi hoạt động “nhá» hÆ¡n” và hướng tá»›i má»™t lượng khách hàng cÅ©ng nhá» hÆ¡n so vá»›i marketing thông thưá»ng? Câu trả lá»i là “không hẳn”.
Chúng ta có thể định nghÄ©a khái niệm vi-marketing như sau: Ä‘ó là má»™t hoạt động marketing đặc biệt và không sá» dụng những công cụ truyá»n thống để tiếp cáºn vá»›i khách hàng; hoạt động dá»±a trên sá»± giao tiếp giữa hai cá nhân thông qua những phương tiện truyá»n thông xã há»™i hoặc những lá»i truyá»n khẩu. Phương tiện truyá»n thông xã há»™i là má»™t khái niệm gắn liá»n vá»›i Internet. Äó là các thiết bị dùng để chia sẻ ý kiến, quan Ä‘iểm, kinh nghiệm, suy nghÄ© thông qua: má»™t Ä‘oạn văn; các hình ảnh; Ä‘oạn băng video hay âm thanh. Những phương tiện truyá»n thông xã há»™i thông dụng nhất hiện nay là: blog; forum; videoblog; podcast (Ä‘oạn băng ghi âm có thể tải xuống từ trên mạng).
Flickr – má»™t web chia sẻ hình ảnh trá»±c tuyến vá»›i bá»™ sưu táºp lên tá»›i vài chục triệu ảnh – là má»™t ví dụ vá» sá»± thành công cá»§a vi-marketing. Äây là sản phẩm cá»§a công ty Ludicorp z Vancouver, . Web site này đầu tiên được quảng bá thông qua các blog cá»§a những nhân viên Microsoft và ngày càng được nhiá»u ngưá»i biết đến, hai năm sau ngày thành láºp (2006), Yahoo! Ä‘ã mua lại Flickr vá»›i giá 30 triệu USD.
Thay đổi không có nghÄ©a là chết…
“…Sợ hãi trước những thay đổi chính là chết”. Äây là khẩu hiệu kèm hình vẽ trong bài viết cá»§a Hugh Macleoda vá» vi-nhãn hiệu toàn cầu. Ý nghÄ© vá» việc sá» dụng vi-marketing có thể làm hoảng sợ không ít các chá»§ doanh nghiệp cá»§a những táºp Ä‘oàn lá»›n. Äiá»u này có thể hiểu được, Trung Quốc có má»™t câu châm ngôn cổ đại ý rằng: “Má»i ngưá»i thấy dá»… chịu vá»›i những sai lầm mà há» Ä‘ã biết hÆ¡n là má»™t cách giải quyết má»›i mà há» chưa biết”.
Vi-marketing còn làm má»i ngưá»i khiếp sợ bởi má»™t Ä‘iá»u khác nữa. Macleod khi nói vá» những kinh nghiệm cá»§a mình vá»›i English Cut và Stormhoek, thì ngoài việc nhấn mạnh các thành công ngoạn mục, anh có thêm rằng: “Bản chất cá»§a vấn đỠkhông phải là những tác động bên ngoài (tiêu thụ được hàng hóa) mà là trong ná»™i bá»™. Các hoạt động cá»§a công ty sẽ thay đổi hoàn toàn so vá»›i ban đầu”. Việc tiến hành vi-marketing không chỉ Ä‘ánh dấu sá»± thay đổi trong giao tiếp vá»›i thế giá»›i bên ngoài mà là ở việc thay đổi ná»™i bá»™ tổ chức công ty. Mục Ä‘ích cá»§a hoạt động vi-marketing là chá»c thá»§ng tấm màng ngăn cách giữa công ty/nhãn hiệu vá»›i các khách hàng để bắt đầu má»™t giai Ä‘oạn má»›i vá»›i sá»± tương tác hiệu quả giữa hai môi trưá»ng này. Sá»± thay đổi quá lá»›n và mang tính bản chất Ä‘ã làm cho má»™t số chá»§ doanh nghiệp hoảng sợ. Nhưng nói chung, thì vi-marketing vá» cÆ¡ bản Ä‘ã làm đơn giản hóa công việc marketing thông thưá»ng.
Lợi ích cá»§a vi-marketing:
– Khách hàng tá»± nháºn biết sản phẩm/dịch vụ;
– Khách hàng tá»± quảng bá sản phẩm/dịch vụ;
– Bạn không cần phải tiếp cáºn vá»›i 90% những ngưá»i sá» dụng sản phẩm/dịch vụ cá»§a bạn;
– Việc phát triển sản phẩm và và phát triển thị trưá»ng là má»™t phần cá»§a quá trình này;
– Không cần phải sá» dụng các kênh truyá»n thông bổ sung truyá»n thống để giao tiếp vá»›i khách hàng;
– Chi phí cá»±c thấp.
Nói chung, việc sá» dụng các phương tiện truyá»n thông xã há»™i mà đặc biệt là blog không Ä‘em lại những kết quả trá»±c tiếp, vì váºy, rất khó Ä‘ánh giá được mức độ hiệu quả ngay láºp tức. Trong quyển sổ ghi chép cá»§a Macleoda, bạn có thể tìm thấy má»™t dòng chữ Ä‘áng chú ý: “Blog là má»™t công cụ marketing gần giống vá»›i chất xúc tác trong các phản ứng hóa há»c chứ không phải là cái búa vá»›i Ä‘inh”. Bạn nên nhá»› rằng, ai cÅ©ng có thể tạo ra cho riêng mình má»™t blog, nhưng Ä‘iá»u này không có nghÄ©a là má»i ngưá»i Ä‘á»u biết cách sá» dụng blog như má»™t công cụ cá»§a marketing.
Sá»± khác nhau giữa marketing và vi-marketing
Marketing truyá»n thống bắt đầu từ việc láºp kế hoạch, và sau khi thá»±c hiện kế hoạch này bạn láºp tức nháºn thấy sá»± ảnh hưởng và thu được các kết quả nhanh chóng. Tiếp Ä‘ó, sá»± quan tâm cá»§a các khách hàng đối vá»›i sản phẩm/dịch vụ sẽ giảm dần cho đến khi bạn thá»±c hiện má»™t chiến dịch quảng bá má»›i. Phương thức marketing này giống như cách bạn Ä‘i săn: tìm dấu vết cá»§a các con thú, nổ súng và cuối cùng là con thú bị tiêu diệt. Ngược lại, vi-marketing lại giống như việc bạn trồng cây. Bạn bắt đầu vá»›i những “hạt” ý tưởng, sau Ä‘ó trồng nó trên má»™t loại “đất” thích hợp và sau Ä‘ó khi “cây” trưởng thành bạn má»›i bắt đầu thu hoạch “quả”. Vì váºy, công việc này Ä‘òi há»i phải tốn nhiá»u thá»i gian và công sức hÆ¡n. Mặc dù, bạn không nghe thấy tiếng “súng nổ” nào cả, nhưng kết quả bá»n vững và công việc tăng trưởng Ä‘á»u đặn.
Vào thá»i Ä‘iểm hiện tại, còn rất ít các chuyên gia marketing sá» dụng phương pháp má»›i mẻ này. Tuy nhiên, vì số ngưá»i sá» dụng Internet ngày càng nhiá»u, nên trong má»™t tương lai không xa sẽ có rất nhiá»u doanh nghiệp phải tìm cách thay đổi mô hình giao tiếp vá»›i “các thượng đế” cá»§a mình. Vì váºy, việc vi-marketing sẽ Ä‘óng vai trò chá»§ đạo trong việc quảng bá và tiếp thị sản phẩm sẽ không còn là Ä‘iá»u gì quá xa xôi.