Doanh nhân dưới lăng kính văn hóa

Khi lÄ©nh vá»±c kinh doanh trở thành má»™t nghề thá»±c sá»±, được trọng vọng trong xã há»™i, thì những chuẩn má»±c đạo đức, văn hoá của doanh nhân hiện đại cần được xác lập. Đó là:

Chủ nghÄ©a yêu nÆ°á»›c và ý thức công dân
Nói đến doanh nhân là nói đến khát vọng làm giàu, nhÆ°ng trÆ°á»›c khi là doanh nhân thì họ phải là má»™t công dân yêu nÆ°á»›c. Má»™t doanh nhân yêu nÆ°á»›c phải biết kết hợp cả hai: lợi ích cá nhân vá»›i lợi ích của đất nÆ°á»›c. Chúng ta phải tôn vinh những người làm giàu chính Ä‘áng, bởi chính họ là những người Ä‘em đến sá»± thịnh vượng cho đất nÆ°á»›c.

Các giá trị nhân bản.
Doanh nhân là những người trá»±c tiếp tổ chức, Ä‘iều hành và quản lý quá trình vận hành của nền kinh tế, tức là quá trình sáng tạo và nâng cao các giá trị vật chất cho xã há»™i. Chính sứ mạng và vai trò Ä‘ó khiến doanh nhân có má»™t vị trí đặc biệt.

Họ có nhiều Ä‘iều kiện hÆ¡n trong việc tiếp cận các nguồn lá»±c, nguồn tài nguyên và tài sản vật chất của xã há»™i. Vì thế, hÆ¡n ai hết, họ phải là những người ý thức sâu sắc về những giá trị nhân bản, Ä‘iều này sẽ tạo nên tính cân đối trong đời sống hiện tại.

Quan hệ xã há»™i.
Ngoài các hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh thuần túy, các doanh nhân, vá»›i tÆ° cách là những người có tiềm lá»±c về vật chất trong xã há»™i, cần có trách nhiệm Ä‘óng góp vào các hoạt Ä‘á»™ng chung của cá»™ng đồng. Doanh nhân phải Ä‘óng thuế đầy đủ và minh bạch, đồng thời tuỳ theo khả năng mà tham gia các hoạt Ä‘á»™ng xã há»™i lá»›n hay nhỏ. CÅ©ng nên hiểu rằng Ä‘ó cÅ©ng là cách đầu tÆ° dài hạn, bởi lẽ má»™t xã há»™i phát triển ổn định và phồn vinh, có trình Ä‘á»™ tổ chức và văn hóa cao, sẽ là Ä‘iều kiện cần thiết để hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh thuận lợi.

Vai trò chính trị.
Cùng vá»›i sá»± khẳng định của nền kinh tế thị trường, vai trò của doanh nhân cÅ©ng tăng lên. Đã đến lúc doanh nhân cần phải có tiếng nói của mình trong đời sống chính trị – xã há»™i của đất nÆ°á»›c. Vai trò chính trị của doanh nhân thể hiện tập trung nhất thông qua vai trò người tham mÆ°u cho nhà nÆ°á»›c về đường lối, chiến lược và sách lược kinh tế.

Vá»›i tÆ° cách là những người trá»±c tiếp hoạt Ä‘á»™ng trong các lÄ©nh vá»±c kinh tế, hiểu biết sâu sắc thị trường trong nÆ°á»›c và thế giá»›i nắm được các xu thế phát triển trên thế giá»›i, đồng thời có quan hệ rá»™ng rãi vá»›i các đối tác kinh tế và cả chính trị ở nÆ°á»›c ngoài, các doanh nhân có thể đề xuất các giải pháp, đồng thời Ä‘óng vai trò cầu nối cho nhà nÆ°á»›c trong các quan hệ đối ngoại.

Tri thức kinh doanh.
Tình trạng kinh doanh gian lận, chụp giá»±t, thậm chí phi pháp của má»™t số kẻ trong thời gian vừa qua, ngoài các lý do khách quan nhÆ° hệ thống luật pháp lạc hậu, tình trạng quan liêu và tham nhÅ©ng tràn lan… còn có lý do chủ quan là kiến thức kinh doanh của doanh nhân quá thấp.

Má»™t số lượng Ä‘ông đảo doanh nhân hoạt Ä‘á»™ng tá»± phát, hoàn toàn không hiểu biết những kỹ năng thông thường thậm chí những kiến thức liên quan về pháp luật, môi trường và văn hóa… Tuy nhiên, kỹ năng và kiến thức cÅ©ng má»›i chỉ là những gì có thể học được trong các cÆ¡ sở Ä‘ào tạo. Để trở thành má»™t nhà kinh doanh giỏi còn phải có tinh thần sáng tạo. Hiệu quả trong kinh doanh chính là thÆ°á»›c Ä‘o tính Ä‘úng đắn của các giải pháp và cÅ©ng chính là thÆ°á»›c Ä‘o tài năng của doanh nhân.

Khả năng hợp tác và cạnh tranh quốc tế.
Đó là má»™t trong những phẩm chất không thể thiếu của nhà kinh doanh hiện đại. Chúng ta Ä‘ang sống trong má»™t thời đại mà không má»™t cá nhân hay quốc gia nào có thể đứng ngoài xu thế toàn cầu hóa. Hợp tác tốt có nghÄ©a là có nhiều lợi thế và do Ä‘ó có nhiều cÆ¡ há»™i chiến thắng trong cạnh tranh.

Cuối cùng, Ä‘iều tôi muốn nhấn mạnh ở Ä‘ây là hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh có liên quan, thậm chí Ä‘á»™ng chạm đến lợi ích – cả vật chất lẫn tinh thần – của nhiều người, nhiều tầng lá»›p trong xã há»™i, nên cần phải được Ä‘iều chỉnh trên những cÆ¡ sở mang tính văn hóa. Những tiêu chuẩn văn hóa kinh doanh má»™t mặt buá»™c doanh nhân tuân theo những tiêu chuẩn nhân bản cÆ¡ bản phổ biến nhất, mặt khác phải tạo cho doanh nhân má»™t không gian tá»± do để hoạt Ä‘á»™ng có hiệu quả. Má»™t nền văn hoá kinh doanh nhÆ° vậy sẽ góp phần để nền kinh tế Việt Nam cùng cả nÆ°á»›c há»™i nhập vào đời sống kinh tế chính trị toàn cầu.