Mô hình làm việc theo nhóm có thể thúc đẩy tinh thần hợp tác, sá»± phối hợp, hiểu biết và há»— trợ lẫn nhau giữa các thành viên, tạo ra những giải pháp má»›i cho má»i vấn đỠkhó khăn. Những kỹ năng và sá»± hiểu biết khi làm việc nhóm sẽ Ä‘em lại lợi ích lá»›n đối vá»›i từng cá nhân. Tuy nhiên, lợi ích lá»›n nhất cá»§a mô hình đội nhóm là táºn dụng má»i nguồn lá»±c chung cá»§a nhóm. Kỹ năng cá»§a má»—i cá nhân và sá»± tá»± giám sát cá»§a nhóm sẽ tạo Ä‘iá»u kiện cho việc hoàn thành mục tiêu má»™t cách tốt nhất. Tháºm chí ngay cả vá»›i những vấn đỠcó thể được xá» lý bởi cá nhân, thì việc giao cho đội nhóm giải quyết vẫn có những ích lợi riêng: thứ nhất là việc tham gia cá»§a nhóm sẽ tăng khả năng quyết định và thá»±c hiện, thứ hai là có những vấn đỠmà nhóm sẽ có khả năng phân tích rõ hÆ¡n từng cá nhân riêng lẻ.
Ích lợi cá»§a mô hình đội nhóm còn được thể hiện qua sá»± hoàn thiện bản thân cá»§a má»—i thành viên tham gia.
Tham gia thảo luáºn, tìm hiểu mục Ä‘ích và văn hoá nhóm, má»—i ngưá»i sẽ có khả năng giải quyết những vấn đỠliên quan đến công việc. Từ Ä‘ó má»—i ngưá»i có thể phát huy được khả năng tiá»m tàng cá»§a mình. Vì nhóm có thể tạo môi trưá»ng làm việc táºp thể – nÆ¡i má»—i cá nhân Ä‘á»u được giao trách nhiệm và có quyá»n hạn, nÆ¡i mà sá»± tin tưởng và sẻ chia được đặt lên hàng đầu – nên có thể khuyến khích má»i ngưá»i làm việc nhiệt tình hÆ¡n.
Vá»›i những lợi ích như váºy, việc xây dá»±ng và phát triển nhóm là má»™t nhiệm vụ rất quan trá»ng. Thông thưá»ng, quá trình phát triển cá»§a má»™t nhóm trải qua các giai Ä‘oạn: hình thành, xung đột, bình thưá»ng hoá và cuối cùng là thá»±c hiện.
Giai Ä‘oạn thứ nhất là khi má»i ngưá»i táºp hợp thành má»™t nhóm. Trong giai Ä‘oạn này, các thành viên tá» ra giữ ý, khiêm nhưá»ng và có phần hÆ¡i lạnh nhạt. Mâu thuẫn hiếm khi bùng phát do chá»§ yếu má»i hoạt động còn mang tính chất cá nhân. Má»—i cá nhân sẽ Ä‘á»u có ý kiến riêng và nhìn chung Ä‘á»u dè dặt. Dưá»ng như không ai chứng tỠđược khả năng làm lãnh đạo cá»§a nhóm.
Giai Ä‘oạn thứ hai là giai Ä‘oạn làm Ä‘au đầu các cấp lãnh đạo. Äây là thá»i kỳ bắt đầu hình thành bè cánh, có sá»± xung đột giữa các tính cách trái ngược nhau, không ai chấp nháºn ý kiến cá»§a ngưá»i khác mà chưa có cuá»™c tranh cãi gay gắt trước Ä‘ó. Äặc biệt là có rất ít sá»± giao tiếp giữa các thành viên, vì không ai sẵn sàng nghe ngưá»i khác nói cÅ©ng như không chịu mở lòng vá»›i ngưá»i khác. Cuá»™c chiến tranh ngầm này mang tính cá»±c Ä‘oan vá»›i những lá»i châm chá»c, công kích có ý nghÄ©a sâu xa.
Giai Ä‘oạn thứ ba là bình thưá»ng hoá. Các tiểu nhóm bắt đầu nháºn ra giá trị cá»§a mô hình làm việc hợp tác, do Ä‘ó sá»± xung đột dần lắng xuống. Vì tinh thần hợp tác Ä‘ã rõ ràng hÆ¡n nên má»—i thành viên cảm thấy an toàn để phát biểu ý kiến cá»§a mình và má»i vấn đỠbắt đầu được thảo luáºn cởi mở vá»›i toàn nhóm. Äặc biệt là má»i ngưá»i Ä‘ã lắng nghe lẫn nhau. Phương pháp làm việc nhóm bắt đầu được thiết láºp và được má»i thành viên thừa nháºn.
Giai Ä‘oạn cuối cùng là thá»±c hiện nhiệm vụ cá»§a nhóm. Äây là giai Ä‘oạn nhóm làm việc nhiệt tình, tích cá»±c và hiệu quả nhất. Nhóm ổn định thành má»™t hệ thống có tổ chức, ná»n tảng cá»§a việc trao đổi ý kiến má»™t cách tá»± do và thẳng thắn. Äây cÅ©ng là giai Ä‘oạn nhóm đạt được những mục tiêu chá»§ yếu và là công cụ há»— trợ đắc lá»±c nhất cho tổ chức.
Những kỹ năng cần thiết cá»§a nhóm:
Má»™t nhóm cần bao gồm hai kỹ năng là kỹ năng quản lý và kỹ năng tương tác cá nhân. Äể phát huy hiệu quả làm việc theo nhóm, cần táºp hợp được cả hai kỹ năng này. Má»™t nhóm phải thá»±c hiện hầu hết các nhiệm vụ như tổ chức các cuá»™c há»p, quyết định ngân sách, láºp các kế hoạch chiến lược, các mục tiêu và giám sát việc thá»±c hiện. Tháºt khó khi hi vá»ng má»™t cá nhân đảm nháºn má»i trách nhiệm quản lý nhóm mà không có sá»± há»— trợ nào từ các thành viên khác. Là má»™t táºp hợp các cá nhân khác nhau, nhóm cần phải há»c các cách ứng xá» và các kỹ năng quản lý con ngưá»i.
Sau Ä‘ây là má»™t vài gợi ý bạn có thể tham khảo khi làm việc nhóm:
Äầu tiên, nhóm cần có tâm Ä‘iểm. Nếu cần quyết định má»™t vấn Ä‘á», nhóm sẽ quyết định. Nếu có vướng mắc, nhóm sẽ giải quyết. Nếu má»™t thành viên không đủ năng lá»±c hoàn thành nhiệm vụ, nhóm sẽ yêu cầu thay thế. Khi mâu thuẫn cá nhân tăng lên, nhóm cần xem xét vấn đỠtừ khía cạnh ảnh hưởng cá»§a mâu thuẫn Ä‘ó tá»›i những nhiệm vụ được giao cho má»—i cá nhân. Nhưng nếu nhóm thiếu sá»± tổ chức và mục Ä‘ích cụ thể, thì khi Ä‘ó trách nhiệm lại thuá»™c vá» cấp lãnh đạo và chá»§ đầu tư.
Thứ hai là cần có sá»± minh bạch rõ ràng vá» mục tiêu chính cá»§a dá»± án. Trong bất kỳ trưá»ng hợp nào, nhóm cÅ©ng phải giải thích rõ ràng và cụ thể nhằm đảm bảo má»i ngưá»i Ä‘á»u hiểu rõ vá» Ä‘iá»u Ä‘ó.
Tiếp theo, nhóm cần có những cách tác động khác nhau lên các loại ngưá»i khác nhau trong nhóm. Trưởng nhóm nên khuyến khích các cá nhân ít nói bá»™c bạch ý kiến cá»§a mình và tham gia vào các cuá»™c thảo luáºn và hoạt động cá»§a nhóm. Äối vá»›i những ngưá»i sôi nổi trong nhóm khuyến khích há» Ä‘óng góp ý kiến, đồng thá»i nhắc nhở há» phải biết lắng nghe ý kiến ngưá»i khác.
Nhóm cÅ©ng cần có sá»± phản hồi trong má»i hoạt động cá»§a các cá nhân. Má»i sá»± phê bình phải mang tính công bằng và khách quan, táºp trung vào nhiệm vụ mà há» thá»±c hiện chứ không phải cá nhân há». Sẽ rất có ích nếu trưởng nhóm đưa ra sá»± phản hồi má»™t cách thưá»ng xuyên, đặc biệt đối vá»›i lá»—i lầm, dù là nhá» nhất. Äiá»u này sẽ làm giảm Ä‘i những tác động tiêu cá»±c cá»§a sá»± sai lầm khi má»i việc Ä‘ã trở nên quá muá»™n. Còn vá»›i các trưá»ng hợp làm việc tốt, trưởng nhóm nên khen ngợi và Ä‘ánh giá cao sẽ khuyến khích má»i ngưá»i làm việc tốt hÆ¡n.
Má»™t Ä‘iá»u khác cÅ©ng cần thiết khi làm việc trong nhóm là sá»± chá»§ động giao tiếp giữa các thành viên. Ngưá»i nói phải chá»§ động tìm cách diá»…n đạt ý kiến má»™t cách ngắn gá»n và dá»… hiểu nhất, còn ngưá»i nghe thì chá»§ động tìm cách hiểu ý cá»§a ngưá»i nói và nếu có thắc mắc thì nên há»i lại kỹ hÆ¡n. Tóm lại, nên đảm bảo ý kiến sẽ được diá»…n đạt má»™t cách đầy đủ và chính xác.
Mô hình đội nhóm mang lại nhiá»u ích lợi, nhưng cÅ©ng là phong cách làm việc khó khăn đối vá»›i má»i ngưá»i. Äá»™i nhóm là má»™t mối quan hệ, vì váºy bạn cần phải gìn giữ và cá»§ng cố nó. Má»™t khi má»i ngưá»i trong nhóm có trách nhiệm vá»›i mục tiêu chung, há» sẽ tạo thành má»™t động lá»±c lá»›n cho sá»± phát triển. Bên cạnh Ä‘ó, thá»i gian và nguồn lá»±c cần được phân bổ hợp lý trong nhóm, quy trình thá»±c hiện cá»§a nhóm cần được thiết láºp, giám sát và xem xét cụ thể.