Lãnh đạo không đơn giản. Nó giống như má»™t lá»i tuyên bố rõ ràng. Nhưng phần lá»›n sách báo và những phương tiện thông tin đại chúng quanh các nhà lãnh đạo Ä‘á»u có ý rằng phần thưởng dành cho há» không há» mất công sức để đạt được hay lãnh đạo hiệu quả có thể được giải thích bằng má»™t danh sách những đặc tính nhiá»u ngưá»i mong muốn. Rob Goffee và Gareth Jones cho rằng không phải như váºy.
Thành công cá»§a nhiá»u nhà lãnh đạo chúng tôi Ä‘ã từng làm việc cùng hay Ä‘ã từng phá»ng vấn trong suốt tháºp kỉ vừa qua bắt nguồn từ sá»± cam kết chá»§ động vào má»™t chuá»—i phức tạp các mối quan hệ được xây dá»±ng cẩn tháºn – thưá»ng trong các hoàn cảnh đối láºp. Các nhà lãnh đạo, những ngưá»i nuôi dưỡng các mối quan hệ này và làm chá»§ các hoàn cảnh khác biệt, có thể giúp tổ chức cá»§a hỠđạt được má»™t mục Ä‘ích cao hÆ¡n. Những ngưá»i không làm được như váºy, tất nhiên sẽ thất bại. Tỉ lệ cao cá»§a các CEO bị luân chuyển trong những năm gần Ä‘ây là bằng chứng cho cái giá cá»§a lãnh đạo là có thể rất cao.
Cái giá và phần thưởng cho lãnh đạo là má»™t sá»± cân bằng. Trong cuốn sách “Lãnh đạo”, Warren Bennis và Bert Nanus Ä‘ã phá»ng vấn má»™t diá»…n viên xiếc Ä‘i trên dây. Äây là má»™t ẩn dụ tuyệt vá»i cho công việc cá»§a các nhà lãnh đạo. Sá»± tháºt rằng vá»›i việc hướng vá» giải thưởng, các lãnh đạo cÅ©ng phải nháºn thức rõ ràng vá» cái giá tiá»m tàng mà há» sẽ phải trả. Là má»™t nhà lãnh đạo bạn phải cân bằng trong sáu lÄ©nh vá»±c chá»§ chốt:
– Biết và thể hiện bản thân
– Dám chấp nháºn thá» thách cá nhân
– Äá»c và diá»…n đạt lại ná»™i dung
– Äáng tin cáºy nhưng biết hòa đồng
– Quản lý không gian xã há»™i
– Giao tiếp tháºn trá»ng
Biết và thể hiện được bản thân
Lãnh đạo mang tính cá nhân. Bạn không thể truyá»n cảm hứng, tạo động lá»±c cho nhân viên trừ phi bạn có thể cho há» thấy bạn là ngưá»i như thế nào, bạn đại diện cho cái gì, bạn có thể và không thể làm gì.
Hãy xem trưá»ng hợp cá»§a Ngài Martin Sorrell, lãnh đạo cá»§a công ty dịch vụ viá»…n thông lá»›n nhất thế giá»›i, WPP – công ty sở hữu nhiá»u công ty khác, trong Ä‘ó có công ty quảng cáo JWT. Sorell Ä‘iá»u hành má»™t tổ chức toàn những ngưá»i tài năng. Lãnh đạo hay tháºm chí quản lý những ngưá»i tài và giàu sáng tạo rất khó khăn, nhưng Ä‘iá»u Ä‘ó lại có ý nghÄ©a quyết định đối vá»›i WPP.
Sorrell là má»™t ngưá»i tràn đầy năng lượng. Ông là ngưá»i ít nghe lá»i ngưá»i khác, trá»±c tính và thông minh. Ông Ä‘ã dùng những đức tính này để xây dá»±ng má»™t công ty tầm cỡ toàn cầu trong suốt 20 năm qua. Và trong quãng thá»i gian Ä‘ó ông cÅ©ng Ä‘ã há»c được cách sá» dụng những sá»± khác biệt trong tính cách cá»§a mình vá»›i tư cách là nhà lãnh đạo. Hãy há»i những đồng nghiệp vá» Sorrell và vá» hình tượng xuyên suốt mà ông Ä‘ã tạo dá»±ng những năm qua.
Äầu tiên, há» sẽ kể vá»›i bạn vá» tốc độ trả lá»i email nhanh má»™t cách huyá»n thoại cá»§a ông – bất cứ khi nào, bất cứ ở Ä‘âu. Vá»›i Sorrell, sẽ là không bình thưá»ng khi Ä‘ang làm việc ở Mỹ nhưng vẫn để chế độ thá»i gian ở Anh cho những ai làm việc vá»›i ông ở London. Tất cả 150 000 đồng nghiệp cá»§a Sorrell Ä‘á»u có thể tiếp cáºn vá»›i ông. Thông Ä‘iệp cá»§a ông rất rõ ràng: Tôi luôn sẵn sàng. Bạn là quan trá»ng. Và ông ấy nói: “Nếu ai Ä‘ó liên lạc vá»›i bạn, phải có lý do gì Ä‘ó. Không có chuyện tôn ti tráºt tá»± ở Ä‘ây. Há» không phải là ngưá»i quan trá»ng, Ä‘iá»u Ä‘ó chẳng có ý nghÄ©a gì. Không có gì khó chịu hÆ¡n má»™t bức thư gá»i Ä‘i mà không có hồi âm. Chúng ta Ä‘ang làm việc trong ngành dịch vụ”.
Nhưng Ä‘ó không phải là sá»± khác biệt duy nhất cá»§a Sorrell. “Tôi Ä‘ã từng bị coi là má»™t kế toán tẻ nhạt và nghiện công việc và là má»™t nhà quản lý tầm thấp. Nhưng tôi coi nó như má»™t lá»i khen hÆ¡n là má»™t lá»i xúc phạm. Sá»± dính líu là quan trá»ng. Bạn phải biết được Ä‘iá»u gì Ä‘ang xảy ra.” Bất kì ai được Sorrell đến thăm cÅ©ng có thể trông đợi những câu há»i má»™t đối má»™t đầy gai góc – vá» các con số cÅ©ng như mặt sáng tạo cá»§a công việc. Sá»± khác biệt cá»§a Sorrell nhắc nhở má»i ngưá»i rằng, táºp trung vào sáng tạo cÅ©ng có nghÄ©a WPP là má»™t tổ chức sáng tạo.
Nói chuyện vá»›i các đồng nghiệp cá»§a Sorrell, há» sẽ cho bạn biết thêm má»™t Ä‘iá»u nữa vá» ông, Ä‘ó là trạng thái không thá»a mãn thưá»ng trá»±c. Ông có thể tá»± hào vá» thành công cá»§a WPP, nhưng ông vẫn luôn nhắc nhở má»i ngưá»i rằng “vẫn còn má»™t chặng đưá»ng rất dài phía trước”. Phần thưởng và cái giá tiá»m tàng cá»§a lãnh đạo luôn ở trong suy nghÄ© cá»§a ông.
Sorrell không phải là mẫu cá tính ná»™i tâm nhất thế giá»›i – ông quá báºn rá»™n để làm việc Ä‘ó. Nhưng ông tá»± suy nghÄ© đủ để biết được Ä‘iá»u gì có ích cho ông trong những hoàn cảnh khác nhau. Ông sá» dụng khả năng lãnh đạo Ä‘a dạng cá»§a mình – để má»i ngưá»i tiếp cáºn, quan tâm tá»›i các chi tiết công việc, làm việc không ngừng – để cân bằng mặt sáng tạo trong con ngưá»i ông. Những giá trị lãnh đạo này, má»™t mặt làm ná»n tảng cho thành công cá»§a tổ chức bằng việc duy trì tính tôn ti tráºt tá»±, mặt khác lại giải phóng ra các ý tưởng má»›i.
Äể cho má»i ngưá»i thấy bạn là ai, cần phải tá»± nháºn thức được bản thân cÅ©ng như biết tá»± thể hiện. Thiếu má»™t trong hai Ä‘iá»u này Ä‘á»u không thể thành công. Vì thế hãy bạn phải biết bản thân bạn và thể hiện bản thân bạn cho đủ.
Dám chấp nháºn thá» thách cá nhân
Thể hiện bản thân bạn vá»›i tư cách là nhà lãnh đạo luôn tiá»m ẩn rá»§i ro, những rá»§i ro cá nhân. Lãnh đạo luôn phải sẵn sàng cam kết bản thân há» vá»›i công việc – cho dù biết rằng có thể không làm được việc Ä‘ó. Äây là cái giá và cÅ©ng là phần thưởng cho nhà lãnh đạo.
Vì các nhà lãnh đạo tháºt sá»± quan tâm đến mục tiêu cá»§a tổ chức, những lãnh đạo hiệu quả bá»™c lá»™ bản thân – há» quan tâm đến cái gì, vì sao há» lại quan tâm đến chúng và há» tin tưởng như thế nào vào việc tổ chức có thể đạt được mục tiêu Ä‘ã đỠra. Nhưng cÅ©ng có nhân tố độc láºp giúp cho các nhà lãnh đạo kiểm soát và Ä‘iá»u chỉnh sá»± hiệu quả cá»§a há». Äầu tiên chúng ta nghÄ© rằng căn nguyên cá»§a Ä‘iểm yếu là sá»± thiếu hiểu biết. Nhưng má»™t khi các lãnh đạo bắt đầu nháºn thức được ảnh hưởng cá»§a sai lầm, – và cùng vá»›i nó là lá»±a chá»n chỉnh sá»a hành vi cá»§a há».
Các nhà lãnh đạo hiệu quả luôn quan tâm đủ để bá»™c lá»™ con ngưá»i Ä‘áng tin cáºy cá»§a há».
Chúng ta gá»i hình thức này là “sá»± thấu cảm mạnh mẽ”. Có nghÄ©a là các lãnh đạo không bao giá» quên há» Ä‘ang làm gì. Há» cho má»i ngưá»i cái há» cần chứ không phải Ä‘iá»u há» muốn. Há» không bao giá» quên nhiệm vụ, mục Ä‘ích cÅ©ng như nhân viên cá»§a mình.