Nhân viên này tá» ra hào hứng trước thay đổi, nhân viên khác lại e ngại và ra sức phản đối. Tại sao nhân viên lại có phản ứng khác nhau, tháºm chí trái ngược nhau trước cùng má»™t thay đổi? Hiểu được những nhân tố ảnh hưởng tá»›i phản ứng vá»›i thay đổi cá»§a nhân viên sẽ giúp các sếp đỠra các chiến lược thay đổi phù hợp.
1. Sá»± giáo dục cá»§a gia Ä‘ình
Thái độ cá»§a chúng ta trước thay đổi được xác định má»™t phần bằng cách mà gia Ä‘ình chúng ta phản ứng trước thay đổi. Những ngưá»i sống chung trong má»™t ngôi nhà vá»›i những thói quen, cách sống, tiêu chuẩn đạo đức tương đối giống nhau sẽ có cách xá» lý trước thay đổi khác vá»›i những ngưá»i sinh trưởng ở má»™t gia Ä‘ình khác, có cách sống khác. Hoặc có thể, những ngưá»i quen vá»›i những ngưá»i có cùng giá trị và đạo đức sẽ thấy khó khăn khi phải Ä‘ánh giá cao sá»± khác biệt.
Má»™t nhân viên được nuôi dưỡng trong má»™t gia Ä‘ình luôn xem thay đổi là má»™t thá» thách sẽ có cái nhìn lạc quan hÆ¡n vá» thay đổi so vá»›i má»™t ngưá»i được nuôi dưỡng trong gia Ä‘ình xem thay đổi Ä‘iá»u không mong muốn, chỉ phá vỡ thói quen cá»§a gia Ä‘ình.
2. Thành, bại trong quá khứ
Cách chúng ta Ä‘ã trải qua các thay đổi trong quá khứ sẽ xác định cách chúng ta nhìn sá»± thay đổi trong tương lai. Nếu kinh nghiệm trong quá khứ vá» thay đổi hầu hết là tích cá»±c, chúng ta sẽ có má»™t cái nhìn lạc quan. Nhưng nếu chúng ta trải qua thất bại trong quá khứ thì những kinh nghiệm này sẽ chỉ làm cho những thay đổi trong tuÆ¡ng lai trở nên u ám.
3. Quan điểm tinh thần
Những ngưá»i có tinh thần tốt và sá»± tá»± tin cao sẽ được trang bị tốt hÆ¡n để xá» lý các thay đổi, cả trong Ä‘á»i sống cá nhân cÅ©ng như trong tổ chức. Há» có thể nhìn quá trình thay đổi từ má»™t viá»…n cảnh rá»™ng. Há» tá»± tin, không chỉ vào chính há», mà trên hết là vào sá»± lãnh đạo. Những ngưá»i tá»± tin có hiểu biết vá» Ä‘óng góp cá»§a há» trong quá trình thay đổi và thấy được các giá trị cá»§a việc xem xét các thay đổi má»™t cách tích cá»±c. Quan Ä‘iểm tinh thần tích cá»±c khuyến khích há» xem xét khả năng mà quá trình thay đổi có thể mang lại, các cÆ¡ há»™i tốt cho sá»± phát triển cá nhân và nghá» nghiệp cá»§a há». Mặt khác, những ngưá»i tinh thần bấp bênh sẽ chỉ xem quá trình thay đổi là má»™t mối Ä‘e doạ.
4. Truyá»n thông
Cách truyá»n đạt sá»± thay đổi tá»›i má»i ngưá»i trong tổ chức là má»™t nhân tố quan trá»ng trong việc xác định phản ứng cá»§a há». Khi báºc quản lý cấp cao lên kế hoạch và truyá»n đạt má»™t cách hiệu quả tá»›i tất cả nhân viên, giải thích các lí do đằng sau sá»± thay đổi, nhân viên sẽ chắc chắn tham gia vào quá trình Ä‘ó nhiá»u hÆ¡n. Mặt khác, nếu cấp trên chỉ chỉ thị thay đổi và ít truyá»n thông, nhân viên thưá»ng tiếp nháºn thay đổi má»™t cách nghèo nàn, và cảm giác như thay đổi bị "nhét vào cổ há»".
5. Khả năng làm chá»§ hoàn cảnh
Má»i ngưá»i chắc chắn hiểu và thá»±c thi các thay đổi khi há» cảm thấy há» có sá»± kiểm soát. Luôn mở cánh cá»a truyá»n thông và ghi nháºn những Ä‘óng góp từ phía nhân viên sẽ để cho há» biết rằng Ä‘óng góp cá»§a há» là quan trá»ng. Äiá»u này sẽ cho há» cảm giác vá» sá»± kiểm soát trong suốt thá»i kỳ thay đổi.
6. Sá»± hài lòng vá»›i công việc
Nhân viên cảm thấy vui vẻ vá»›i công việc như thế nào sẽ xác định má»™t phần phản ứng cá»§a há» trước thay đổi. Những nhân viên hài lòng vá»›i công việc sẽ tá» ra tích cá»±c hÆ¡n trong cách làm việc và xem thay đổi là má»™t sá»± tất yếu. Những nhân viên không cảm thấy vui vẻ sẽ xem thay đổi chỉ là má»™t trong những Ä‘iá»u làm phiá»n lòng trong danh sách dài dằng dặc những Ä‘iá»u há» phàn nàn. Dù cho thay đổi có thể là cÆ¡ há»™i, thì các nhân viên có vấn đỠnày sẽ chỉ xem nó như má»™t ảnh hưởng tiêu cá»±c cả vá»›i tổ chức và cá nhân há».
7. Mức độ tin cáºy
Ở tổ chức nào mà có mức độ tin cáºy cao và má»—i nhân viên được đối xá» vá»›i sá»± tôn trá»ng và phẩm giá, thì sẽ có ít kháng cá»± lại thay đổi. Trong môi trưá»ng tổ chức mà thiếu tin cáºy thì thay đổi bị xem như má»™t thá»§ Ä‘oạn cá»§a giá»›i quản lý. Trong những tổ chức như váºy, thay đổi bị kháng cá»±, không chỉ bởi vì nhân viên xem nó là Ä‘iá»u không được mong đợi, mà còn đơn giản vì há» thiếu tin tưởng vào những Ä‘iá»u mà giá»›i quản lý làm. Trong những trưá»ng hợp như thế này, nhân viên có thể thấy được sá»± tất yếu cá»§a thay đổi nhưng há» không tin tưởng vào các tác nhân thay đổi.
8. Lứa tuổi và sá»± Ä‘ánh giá
Phản ứng vá»›i thay đổi cÅ©ng má»™t phần được xác định bằng lứa tuổi và giá trị. Nói chung, nhưng không phải luôn luôn, những ngưá»i càng lá»›n tuổi, há» càng cảm thấy thoải mái khi hoạt động theo những thói quen Ä‘ã biết và có thể Ä‘oán trước. Các cách Ä‘ánh giá cÅ©ng Ä‘óng vai trò lá»›n. Những ngưá»i Ä‘ánh giá cao sá»± bá»n vững, tình trạng hiện tại và sá»± kiểm soát môi trưá»ng sẽ kháng cá»± vá»›i thay đổi nhiá»u hÆ¡n là những ngưá»i Ä‘ánh giá cao sá»± mạo hiểm, đột phá và thích thú vá»›i những Ä‘iá»u chưa được biết tá»›i.
9. Thá»i Ä‘iểm
Thá»i Ä‘iểm cÅ©ng có những ảnh hưởng quan trá»ng. Nếu má»™t sá»± thay đổi diá»…n ra vào thá»i Ä‘iểm nhân viên cảm thấy an toàn, anh ta/cô ta có thể nhìn thay đổi má»™t cách tích cá»±c. Tuy nhiên, nếu cÅ©ng thay đổi Ä‘ó diá»…n ra vào thá»i Ä‘iểm bấp bênh vá» tài chính, nhân viên có thể nhìn nó má»™t cách tiêu cá»±c. Việc nhân viên nháºn được thông báo vá» thay đổi nhanh như thế nào cÅ©ng ảnh hưởng đến phản ứng cá»§a há». Nếu thay đổi được truyá»n đạt trong tổ chức trong má»™t thá»i gian dài, nhân viên có thể sẵn sàng chấp nháºn hÆ¡n. Còn má»™t nhân viên đột nhiên phải đối mặt vá»›i sá»± thay đổi có thể sẽ kháng cá»± lại và cố gắng để huá»· hoại quá trình này.