Äây là phần cuối cá»§a chùm bài viết vá» các đặc tính cá»§a những con ngưá»i "rất thành công". Trong phần trước chúng ta Ä‘ã bàn đến những giá trị giúp hỠđạt được những mục Ä‘ích mà ngưá»i thưá»ng cho là không tưởng. Äó là: "Äá»™ng năng lá»›n"; "Năng lá»±c sáng tạo vô táºn"; "Trách nhiệm cao và có hệ thống luân lý đạo đức riêng"; "Suy nghÄ© rõ ràng, quyết định độc Ä‘áo"; "Tiá»n bạc chỉ là phương tiện để đạt được mục Ä‘ích".
Sau Ä‘ây, xin giá»›i thiệu những giá trị cá nhân tiếp theo cá»§a há».
Äôi khi, má»i ngưá»i nghÄ© rằng: nhân váºt cá»§a chúng ta dồn hết sức lá»±c vào kinh doanh nhằm xóa Ä‘i má»™t mặc cảm tâm lý nào Ä‘ó. Thá»±c ra, Ä‘ây là má»™t suy nghÄ© sai lầm. Có thể khẳng định rằng, mặc cảm là má»™t phần trong cuá»™c sống tâm lý cá»§a những nhà độc tài hoặc chính trị gia chứ không phải cá»§a các doanh nhân mà chúng ta Ä‘ang nói đến.
Thông thưá»ng, Ä‘ó có thể là những mặc cảm xuất phát từ sá»± sỉ nhục khi còn nhá», hoặc những tham vá»ng hay ham muốn vá» quyá»n lá»±c,… nó là các nguyên nhân sâu kín có thể giải thích những Ä‘iá»u bí ẩn trong cuá»™c Ä‘á»i cá»§a những nhà độc tài chứ không phải cá»§a các doanh nhân. Äối vá»›i những ngưá»i "rất thành công", kinh doanh là sá»± tá»± thể hiện bản thân, chứ tuyệt nhiên không bắt nguồn từ má»™t mặc cảm nào cả. Há» là những ngưá»i có Ä‘á»i sống tâm lý lành mạnh.
Những nhân váºt cá»§a chúng ta đặc biệt thá»a mãn khi đạt được chiến thắng trong những tình thế tưởng chừng như cầm chắc thất bại trong tay. Theo Marina Melia, ở Ä‘ây có môt quy luáºt thú vị. Câu trả lá»i cho câu há»i vá» truyện cổ tích được yêu thích nhất (những truyện cổ tích yêu thích có thể trở thành kịch bản chính trong cuá»™c sống thá»±c cá»§a những nhân váºt cá»§a chúng ta) cá»§a má»™t trong năm nhà tài phiệt hàng đầu cá»§a Nga là truyện vá» chú nhái bén bị rÆ¡i vào má»™t cái bình cao cổ để kem sữa chua, chú Ä‘ã Ä‘ánh cho kem chua bông lên cao đến cổ bình để thoát ra.
Marina Melia Ä‘ã thá» làm má»™t cuá»™c phá»ng vấn nhá» vá»›i những doanh nhân thành đạt mà bà quen biết thì kết quả cho thấy có tá»›i năm ngưá»i thích câu chuyện này. Há» là những ngưá»i biết cách tá»± đặt ra những nhiệm vụ cho mình và thoát ra khá»i má»i tình thế tưởng chừng như vô vá»ng để trở thành ngưá»i chiến thắng.
Còn hai trong số những doanh nhân mà Marina Melia quen biết thì khi còn nhá» lại thích chiến đấu trong tưởng tượng vá»›i những con rồng huyá»n thoại trong truyện cổ tích: anh ta chặt má»™t cái đầu, con rồng lại má»c tiếp ra hai cái khác… Äây cÅ©ng chính là những kịch bản trong cuá»™c sống cá»§a những ngưá»i "rất thành công": chiến đấu-chiến thắng-lại chiến đấu tiếp… quá trình cứ diá»…n ra liên tục như váºy. Marina Melia còn cho biết thêm, không má»™t ai trong số những doanh nhân mà bà biết thích những dạng truyện cổ tích như "Ông lão Ä‘ánh cá và con cá vàng".
Dân chá»§ và khiêm nhưá»ng
Những ngưá»i bắt đầu từ con số không, không có những mối quan hệ hoặc tài sản thừa kế há»— trợ sau lưng, há» vừa má»›i Ä‘ây còn là chá»§ những doanh nghiệp nhá», mà hôm nay Ä‘ã là chá»§ nhân cá»§a những táºp Ä‘oàn lá»›n, không bao giá» Ä‘ánh mất cảm giác thá»±c tế. Nếu há» thá»±c sá»± là những ngưá»i tay trắng gây dá»±ng nên sá»± nghiệp bằng mồ hôi và nước mắt cá»§a mình, cá»§a cải không tá»± nhiên rÆ¡i từ trên trá»i xuống đầu há», thì có nghÄ©a cùng vá»›i quá trình trở thành má»™t ngưá»i thành đạt những doanh nhân cá»§a chúng ta cÅ©ng sẽ "trưởng thành" hÆ¡n, há» sẽ tích lÅ©y được kinh nghiệm, và không thích những sá»± hào nhoáng, ồn ào xung quanh cuá»™c sống cá nhân. Những ngưá»i "trưởng thành" này đứng rất vững trên mặt đất không giống như những cáºu ấm cô chiêu được thừa hưởng tài sản cá»§a gia Ä‘ình để lại.
Hành vi cá»§a những ngưá»i tá»± tạo dá»±ng lên công việc kinh doanh cá»§a mình vá»›i những ngưá»i được thừa kế các doanh nghiệp là hoàn toàn khác nhau. Những nhân váºt cá»§a chúng ta khi giao tiếp vá»›i các nhân viên rất dân chá»§ và cởi mở và luôn có những mệnh lệnh kịp, thá»i khác hẳn vá»›i những ngưá»i "thừa kế" thưá»ng có chút gì Ä‘ó giả tạo và lên gân.
Äá»™c nhất vô nhị
Trong Ä‘ám Ä‘ông xung quanh những doanh nhân "rất thành công", không có ai có thể so sánh được vá»›i há».
Há» khác hẳn những ngưá»i khác, rất độc láºp, có cách nhìn nháºn và thói quen không giống vá»›i ngưá»i thưá»ng và luôn bị những ngưá»i xung quanh coi là kỳ quặc. Há» có thế rất bướng bỉnh, dá»… bá»±c tức, lạnh lùng, tàn nhẫn và thẳng tay. Há» táºp trung toàn bá»™ tinh lá»±c vào bản thân và các kế hoạch cá»§a mình, há» có thể gây áp lá»±c cho ngưá»i khác và làm má»i ngưá»i phải kinh ngạc vì những hành vi kì dị. Từ nhá» há» Ä‘ã cảm nháºn được những đặc tính khác thưá»ng cá»§a mình, và không hiếm khi há» bị bạn bè coi như những "con chiên ghẻ", và ngay từ khi Ä‘ó mặc dù bị tách khá»i "bầy Ä‘àn" há» Ä‘ã cảm thấy sá»± phi thưá»ng trong tính cách cá»§a mình.
Má»™t trong những doanh nhân nổi tiếng kể vá»›i Marina Melia rằng: "Có má»™t lần, khi tôi 14 tuổi, tôi phải đứng chá» ô-tô ná»a tiếng trong cái lạnh giá rét để Ä‘i từ ngoại ô MátxcÆ¡va để đến trưá»ng. Khi lên ô-tô tôi lại còn bị má»i ngưá»i xô đẩy tứ phía và lúc Ä‘ó tôi muốn gào lên rằng: "Trá»i đất, chẳng nhẽ các ngưá»i không biết là Ä‘ang được Ä‘i cùng vá»›i ai à? Các ngưá»i không biết là ta sẽ trở thành ngưá»i như thế nào à?".
Không bao giá» thá»a mãn
Có cảm tưởng rằng những ngưá»i "rất thành công" Ä‘ã có tất cả những gì thá»a mãn má»i nhu cầu cá»§a há» vá»: váºt chất; giao tiếp; sá»± thống trị ngưá»i khác; sá»± tá»± khẳng định mình; sá»± nghiệp và sá»± ảnh hưởng trong xã há»™i, nhưng bất chấp tất cả, há» lúc nào cÅ©ng cảm thấy vẫn còn chưa đủ và vẫn luôn muốn nhiá»u hÆ¡n nữa.
Rất nhiá»u doanh nhân thuá»™c nhóm má»™t và nhóm hai, những ngưá»i mà chúng ta Ä‘ã nói đến phần đầu trong chùm bài này, khi những Ä‘òi há»i cá»§a há» Ä‘ã thá»a mãn, há» có thể vứt bá» tất cả và sống má»™t cuá»™c Ä‘á»i nhàn nhã. Còn đối vá»›i những nhân váºt cá»§a chúng ta, – những cá nhân "sinh lợi" nhiá»u nhất cho ná»n kinh tế cá»§a đất nước – có cảm tưởng như há» là má»™t động cÆ¡ vÄ©nh cá»u. Nhu cầu cá»§a há» vượt lên trên tháp nhu cầu Maslow và có cảm giác như con đưá»ng Ä‘i cá»§a há» không có Ä‘iểm dừng: vừa má»›i đạt được thành công này há» láºp tức vươn tá»›i những thành công khác.
Thá»i nay, dạng ngưá»i này trở nên rất nổi tiếng, gần như trở thành khuôn mẫu tối ưu duy nhất cá»§a cuá»™c sống. Äó là hình mẫu được xã há»™i tán dương. Má»i ngưá»i lấy những nhân váºt cá»§a chúng ta ra để làm thước Ä‘o và tấm gương cho thế hệ trẻ noi theo.
Hiển nhiên, nếu thiếu há» thì xã há»™i không thể tiến bá»™ và phát triển. Tuy nhiên, chúng ta cÅ©ng nên phải hiểu rằng, Ä‘ây không phải là má»™t hình mẫu thích hợp vá»›i tất cả má»i ngưá»i, trong cuá»™c sống tồn tại rất nhiá»u loại ngưá»i khác nhau và Ä‘ó chính Ä‘iá»u này làm nên sá»± Ä‘a dạng và phong phú cá»§a Ä‘á»i sống xã há»™i.
(Hết)