Khi Bill Moyer giữ chức Thư ký báo chí trong chính quyá»n cá»§a Tổng thống Mỹ Lyndon Johnson, vào má»™t buổi tối, Tổng thống đỠnghị ông ta nói lá»i cầu nguyện trước khi ăn. Ông nói rất nhá», và Tổng thống phải ngắt lá»i ông ta: “Nói to lên, Bill”. Tổng thống quở trách, “Tôi chẳng nghe thấy anh nói gì cả". Bạn thá» Ä‘oán xem, ngài Moyer Ä‘ã trả lá»i thế nào?
a. "Xin lá»—i ngài, tôi sẽ nhắc lại nó"
b. "Lần tá»›i tôi sẽ nói to hÆ¡n, thưa ngài"
c. "Tôi không nói vá»›i ngài, thưa ngài".
Và thá»±c tế là ngài Moyer Ä‘ã nói câu (c). Câu trả lá»i (c) vượt trá»™i hÆ¡n hai câu trả lá»i trước Ä‘ó. Nó cÅ©ng phản ánh cả sá»± tôn kính và sá»± coi thưá»ng cùng lúc. Câu trả lá»i (a) và (b) là câu "có thể chấp nháºn được" nhưng chúng vẫn thiếu sá»± sắc sảo mà chúng ta thưá»ng thấy trong cách diá»…n đạt cá»§a những ngưá»i mà Ä‘ã phát triển sức mạnh truyá»n thông cá»§a hỠđến độ hoàn thiện nhất.
Là lãnh đạo cá»§a má»™t tổ chức, bạn cần diá»…n tả ý kiến cá»§a bạn trong má»™t thái độ nhiá»u hÆ¡n chỉ là "có thể chấp nháºn được". Bạn cần diá»…n tả ý kiến cá»§a bạn vá»›i thái độ mà sẽ được ngưá»i khác nhá»› đến. Váºy thì, Ä‘âu là phương pháp mà những ngưá»i nói "ngôn ngữ cá»§a lãnh đạo" sá» dụng?
Biết sức mạnh của những từ đơn giản
Chúng ta thấy những nhà lãnh đạo thế giá»›i cÅ©ng như những nhà lãnh đạo tổ chức truyá»n đạt hiệu quả nhất vá»›i những từ ngắn gá»n và đơn giản. Chẳng hạn, mẹ Teresa Ä‘ã nói vá»›i chúng ta rằng: "Chúng ta có thể chẳng làm được Ä‘iá»u gì vÄ© đại cả. Chỉ những Ä‘iá»u nhá» bé vá»›i má»™t tình yêu lá»›n". Vẻ trang trá»ng trong lá»i nói cá»§a bà không thể phá»§ nháºn được.
Sá» dụng phép ẩn dụ
Cá»±u Tổng thống Mỹ Winson Churchill Ä‘ã đặt ra má»™t ẩn dụ nổi tiếng khi ông mô tả rào cản chia tách Äông Âu và Tây Âu bằng từ "má»™t bức màn sắt". Vá»›i nhiá»u ngưá»i trên thế giá»›i, ẩn dụ so sánh cá»±u Thá»§ tướng Anh Margaret Thatcher vá»›i "nắm đấm thép bên trong Ä‘ôi găng tay bằng nhung" là má»™t từ thích hợp.
Các nhà lãnh đạo cÅ©ng sá» dụng ẩn dụ. Xem cách dùng cá»§a Peter Silas, Giám đốc cá»§a Philips Petrolium, "Chúng ta không đợi để qua tráºn bão nữa. Chúng ta phải há»c cách làm việc trong mưa". Hay như sá»± ám chỉ cá»§a W. Edwards Deming vá»›i các khó khăn cá»§a tổ chức là "các căn bệnh chết ngưá»i".
Là lãnh đạo, để làm cho việc truyá»n thông dá»… nhá»›, bạn cần:
– Sá» dụng các từ ngắn gá»n, đơn giản.
– Sá» dụng câu ngắn (trung bình không quá 15 từ má»™t câu)
– Sá» dụng Ä‘oạn ngắn (trung bình không quá 9 dòng)
Äể tạo ra ẩn dụ:
– Cụ thể hoá Ä‘iá»u kiện và tình huống tổ chức đặc biệt
– So sánh vá»›i những Ä‘iá»u mà nó không thưá»ng được so sánh
– Mở rá»™ng so sánh bằng việc xác định các thuá»™c tính cá»§a so sánh (ví dụ, ông Silas ở trên Ä‘ã mở rá»™ng so sánh "cÆ¡n bão" bằng việc xác định các thuá»™c tính cá»§a "cÆ¡n bão" – "mưa").
Xây dá»±ng các cụm từ động viên
Chúng ta thấy những cụm từ như váºy trong các quảng cáo cá»§a các hãng nổi tiếng, ví như cá»§a Nike là "Just do it". Chúng ta cÅ©ng thấy chúng trong cách thuyết phục, như kiểu cá»§a Äệ nhất phu nhân Nancy Reagan khuyến khích trẻ đối mặt vá»›i việc lạm dụng thuốc: "Hãy nói không" ("Just say no").
Chúng ta cÅ©ng thấy chúng trong những câu nói cá»§a các vị giám đốc, chẳng hạn như cá»§a Jack Welch – Chá»§ tịch táºp Ä‘oàn General Electric. Ông lặp lại cụm từ: "Tốc độ – đơn giản – tá»± tin" ("speed, simplicity, self-confidence") để nói vá» việc Ä‘iá»u hành tổ chức cÅ©ng như vá»›i các giá trị cá nhân trong cuá»™c sống. Trong trưá»ng hợp cá»§a Jack Welch, cụm từ này dá»… nhá»› vì nó bắt đầu vá»›i 3 chữ "s".
Äể xây dá»±ng má»™t cụm từ khuyến khích những ngưá»i khác cố gắng:
– Viết má»™t câu đầy đủ mà nắm giữ những Ä‘am mê đằng sau những Ä‘iá»u bạn tin tưởng.
– Gạch dưới 3 từ quan trá»ng nhất.
– Phát triển má»™t câu sá» dụng hoặc liên kết những từ này và tìm má»™t từ đồng nghÄ©a vá»›i nó (hãy chắc rằng 3 từ này phải giống nhau vá» từ loại – Ä‘á»u là danh từ, động từ hoặc tính từ).
Nếu bạn nhạy cảm vá»›i khả năng lưu giữ thông tin cá»§a ngưá»i nghe, bạn sẽ làm má»i thứ bạn có thể để làm cho lá»i nói cá»§a bạn dá»… nhá»› hÆ¡n. Sá» dụng những từ đơn giản, các ẩn dụ và các cụm từ động viên khi thích hợp sẽ đảm bảo rằng bạn không thất bại trong ná»— lá»±c cá»§a mình.