14 nguyên tắc thành công (Phần 3): Nuôi dưỡng lòng tự trọng

Tất cả những gì bạn làm, bạn nói hay suy nghÄ© đều ảnh hưởng đến lòng tá»± trọng của bạn. Chính vì thế, việc của bạn là phải luôn nuôi dưỡng lòng tá»± trọng. Có lẽ định nghÄ©a chính xác nhất về lòng tá»± trọng là "Mức Ä‘á»™ mà bạn tôn trọng và tá»± Ä‘ánh giá chính mình nhÆ° má»™t người có tầm quan trọng và hữu ích".

Những người có lòng tá»± trọng cao thường cảm thấy tá»± hào về bản thân mình cÅ©ng nhÆ° cuá»™c sống của họ. Mức Ä‘á»™ tá»± trọng của bạn nhÆ° thế nào cÅ©ng phản ánh tinh thần, trạng thái của bạn. Đó chính là thÆ°á»›c Ä‘o sá»± quả cảm, tính kiên cường của bạn và việc bạn sẽ đối phó nhÆ° thế nào trÆ°á»›c những biến cố không thể tránh khỏi trong cuá»™c sống. Lòng tá»± trọng còn cho thấy bạn đạt được trạng thái bình yên đến Ä‘âu, cÅ©ng nhÆ° bạn cảm thấy hài lòng vá»›i chính mình nhÆ° thế nào.

 

Tôi Ä‘ã phát triển má»™t công thức Ä‘Æ¡n giản chứa Ä‘á»±ng tất cả những nhân tố cÆ¡ bản để xây dá»±ng lòng tá»± trọng. Công thức này gồm có sáu yếu tố cÆ¡ bản. Đó là: các chỉ tiêu, các tiêu chuẩn, những kinh nghiệm thành công, sá»± so sánh vá»›i người khác, sá»± chứng nhận, và các phần thưởng. Chúng ta hãy xem xét từng yếu tố má»™t.

Việc bạn yêu thích và tôn trọng bản thân đến Ä‘âu luôn chịu ảnh hưởng trá»±c tiếp từ những mục tiêu của bạn. Chính việc bạn đặt ra những mục tiêu cao và đầy thá»­ thách cho chính mình và lập các kế hoạch hành Ä‘á»™ng chi tiết trên giấy để thá»±c hiện các mục tiêu Ä‘ó sẽ thật sá»± làm cho lòng tá»± trọng của bạn tăng lên. Và Ä‘iều này sẽ khiến bạn cảm thấy hài lòng hÆ¡n về bản thân.

Lòng tá»± trọng là má»™t Ä‘iều kiện mà bạn phải có khi bạn từng bÆ°á»›c hoàn thành má»™t việc gì Ä‘ó quan trọng đối vá»›i bạn. Chính vì lẽ Ä‘ó, vấn đề mấu chốt ở Ä‘ây là bạn phải có những mục tiêu rõ ràng cho từng hành Ä‘á»™ng của mình và phải theo Ä‘uổi liên tục để đạt được những mục tiêu Ä‘ó. Má»—i lần bạn đạt má»™t tiến bá»™, lòng tá»± trọng của bạn lại được nâng lên và Ä‘iều này khiến bạn cảm thấy tá»± tin hÆ¡n và làm việc có hiệu quả hÆ¡n trong tất cả mọi việc mà bạn sẽ làm sau Ä‘ó.

Yếu tố thứ hai trong việc xây dá»±ng lòng tá»± trọng là có được những tiêu chuẩn và giá trị rõ ràng – những tiêu chuẩn mà bạn cam kết thá»±c hiện. Người có lòng tá»± trọng cao biết rất rõ về những gì mình tin tưởng. Những giá trị và lý tưởng của bạn càng cao, cuá»™c sống của bạn càng hÆ°á»›ng gần hÆ¡n đến những giá trị và lý tưởng Ä‘ó. Và vì thế, bạn sẽ cảm thấy yêu quý và tôn trọng bản thân mình hÆ¡n, nhờ Ä‘ó lòng tá»± trọng của bạn lại được nâng cao hÆ¡n.

Lòng tá»± trọng chỉ được duy trì nếu những mục tiêu và những giá trị của bạn tÆ°Æ¡ng xứng vá»›i nhau. Phần lá»›n những sức ép mà nhiều người trải qua chính là do họ tin tưởng vào má»™t Ä‘iều, nhÆ°ng lại ná»— lá»±c làm má»™t Ä‘iều khác. Nếu những mục tiêu và những giá trị của bạn hòa hợp vá»›i nhau, mọi chuyện sẽ khác hẳn. Bạn sẽ cảm thấy mình tràn đầy năng lượng và khỏe mạnh nhÆ° thế nào. Và Ä‘ó má»›i chính là lúc bạn đạt được những tiến bá»™ thá»±c sá»±.

Nhiều người nói vá»›i tôi rằng họ không hài lòng vá»›i công việc của mình và dường nhÆ° họ không thể thành công cho dù họ Ä‘ã hết sức cố gắng. Tôi hỏi liệu Ä‘ó có phải là những việc mà họ thật sá»± quan tâm và tin tưởng hay chÆ°a. Kết quả là rất nhiều người nhận ra rằng họ không hài lòng vá»›i công việc của mình chỉ bởi vì Ä‘ó không phải là công việc dành cho họ. Má»™t khi họ thay đổi và bắt đầu má»™t công việc khác mà họ thật sá»± yêu thích, tin tưởng, họ bắt đầu đạt được những tiến bá»™ rõ rệt và cảm thấy hài lòng vá»›i công việc của mình.

Yếu tố thứ ba trong việc xây dá»±ng lòng tá»± trọng chính là có được nhiều kinh nghiệm thành công. Má»™t khi bạn Ä‘ã đặt ra mục Ä‘ích và các tiêu chuẩn cho mình, thì việc có thể Ä‘o lường được chúng là Ä‘iều quan trọng. NhÆ° thế, bạn má»›i có thể tích lÅ©y được những thành công của mình, cả thành công nhỏ lẫn thành công lá»›n. Chính việc bạn đặt ra các mục tiêu, chia nhỏ chúng thành những công việc khác nhau, và tiếp Ä‘ó là hoàn thành từng công việc má»™t, sẽ khiến bạn cảm thấy mình nhÆ° má»™t người chiến thắng. Song cÅ©ng cần nhá»› rằng bạn không thể đạt được má»™t mục tiêu mà ngay chính bạn cÅ©ng không thể hình dung nổi. Bạn không thể trở thành má»™t người chiến thắng, nếu bạn không đặt ra những tiêu chuẩn rõ ràng mà bạn sẽ dá»±a vào Ä‘ó để Ä‘ánh giá thành công của mình.

Giả sá»­ bạn có mục tiêu chính là phải có được má»™t con số doanh thu nhất định trong thời gian má»™t năm. Nếu bạn chia nhỏ ra thành các mục tiêu theo từng tháng hoặc từng tuần, thì ngay khi đạt được mục tiêu đầu tiên, bạn sẽ cảm thấy bản thân mình tuyệt vời nhÆ° thế nào. Và khi bạn đạt được thêm má»™t mục tiêu, khả năng làm việc của bạn cÅ©ng tăng lên. Nhờ Ä‘ó, bạn cảm thấy tá»± tin và nhiệt tình hÆ¡n cho những lần thá»­ thách tá»›i.

Yếu tố thứ tÆ° của lòng tá»± trọng là việc so sánh vá»›i những người khác. Để Ä‘ánh giá chất lượng công việc của mình, bạn không nên so sánh vá»›i những tiêu chuẩn trừu tượng, mà hãy so sánh vá»›i những người mà bạn biết. Để có được cảm giác của người chiến thắng, bạn phải biết chắc rằng bạn Ä‘ang làm tốt nhÆ° má»™t số người nào Ä‘ó, hay thậm chí là tốt hÆ¡n họ. Lúc Ä‘ó, cảm giác của người chiến thắng càng vẻ vang hÆ¡n, và lòng tá»± trọng của bạn cÅ©ng sẽ tăng lên.

Những người thành công luôn so sánh mình vá»›i những người thành công khác. Họ tìm hiểu về những người Ä‘ó, học hỏi kinh nghiệm từ họ và ná»— lá»±c để vượt qua những con người Ä‘ó, dần dần từng bÆ°á»›c má»™t. Cuối cùng, những người thành công đạt đến mục Ä‘ích khi họ chỉ còn cạnh tranh vá»›i chính bản thân mình và vá»›i những thành công trong quá khứ của mình. Tuy nhiên, Ä‘iều này chỉ có được sau khi họ Ä‘ã lên đến đỉnh cao và bỏ lại sau lÆ°ng những đối thủ khác.

Yếu tố tiếp theo là sá»± ghi nhận những thành quả của bạn từ những người bạn tôn trọng. Để có được cảm giác hài lòng về bản thân mình, bạn cần được những người khác ghi nhận. Bất kỳ lúc nào bạn nhận được lời khen ngợi từ những người mà bạn ngưỡng má»™ và khâm phục, lòng tá»± trọng của bạn sẽ tăng lên, cùng vá»›i lòng nhiệt huyết và sá»± náo nức để làm công việc Ä‘ó tốt hÆ¡n nữa.

Yếu tố cuối cùng để xây dá»±ng lòng tá»± trọng chính là những phần thưởng xứng Ä‘áng vá»›i những thành quả của bạn. Có thể Ä‘ó là những phần thưởng có giá trị tài chính hay bất kỳ phần thưởng nào, nhÆ° văn phòng lá»›n hÆ¡n, xe hÆ¡n đắt tiền hÆ¡n, hay thậm chí là những ká»· niệm chÆ°Æ¡ng hay tờ giấy khen vì những thành tích xuất sắc… Bất luận là thứ gì, những phần thưởng Ä‘ó đều có tác Ä‘á»™ng nhất định làm tăng thêm lòng tá»± trọng của bạn. Và Ä‘ôi khi chính bạn cÅ©ng không thể tin được chúng Ä‘ã khiến cho bạn cảm thấy hài lòng về bản thân mình nhÆ° thế nào.

Tuy nhiên, trong trường hợp bạn không nhận được má»™t phần thưởng nào, bạn hãy tá»± thưởng cho chính mình. Chẳng hạn, những người làm công việc Ä‘iều tra khách hàng qua Ä‘iện thoại thường tá»± thưởng cho mình má»™t tách cà phê sau khi họ gọi được 10 cuá»™c Ä‘iện thoại. Sau 25 cuá»™c, họ sẽ cho phép mình Ä‘i dạo quanh tòa nhà làm việc. Và sau 50 cuá»™c gọi, họ sẽ ra ngoài để ăn trÆ°a. Chính những phần thưởng nhÆ° thế là Ä‘á»™ng lá»±c thúc đẩy họ làm việc tốt hÆ¡n và phần thưởng cao nhất dành cho bạn là sá»± thành công.

(Lược dịch từ Principles of Success)
(Còn tiếp)