Nhân tố con ngưá»i từ lâu vẫn được coi là nguồn lá»±c quý giá nhất cá»§a doanh nghiệp. Nguồn nhân lá»±c mạnh không những tạo cho doanh nghiệp lợi thế cạnh tranh mà còn là yếu tố quyết định sá»± thành công hay thất bại cá»§a doanh nghiệp. Thá»±c tế Ä‘ã chứng minh lá»i nháºn xét trên hoàn toàn Ä‘úng và minh chứng hùng hồn là sá»± thành công cá»§a các doanh nghiệp hoạt động trong lÄ©nh vá»±c công nghệ cao. Các sản phẩm cá»§a Microsoft, Apple, Google cho chúng ta thấy nguyên liệu để sản xuất ra các sản phẩm cá»§a các doanh nghiệp này chá»§ yếu là chất xám.
Trong ná»n kinh tế tri thức, sá»± cạnh tranh cá»§a các doanh nghiệp để có được nguồn nhân lá»±c chất lượng cao trở nên khốc liệt hÆ¡n bao giá» hết. Các doanh nghiệp Ä‘á»u có xu hướng xây dá»±ng cho mình những chiến lược dài hạn để thu hút và phát triển những cá nhân xuất sắc nhất, những ngưá»i có thể đưa đến những thay đổi thần kỳ, tạo sá»± đột biến cho doanh nghiệp hoặc những lợi thế hÆ¡n hẳn đối thá»§ cạnh tranh
Bên cạnh Ä‘ó, các doanh nghiệp ngày càng trở nên chá»§ động hÆ¡n trong việc thiết láºp các mối quan hệ vá»›i các trung tâm Ä‘ào tạo nhân tài, các nguồn cung cấp lao động chất lượng cao đế bổ sung cho nguồn nhân lá»±c cá»§a mình khi có nhu cầu.
Thu hút nhân tài là má»™t việc khó, song giữ được nhân tài là công việc nhiá»u thá» thách hÆ¡n đối vá»›i các nhà lãnh đạo doanh nghiệp.
Từ những nghiên cứu vá» chính sách quản trị nhân sá»± cá»§a các doanh nghiệp nổi tiếng thế giá»›i cùng vá»›i kinh nghiệm làm việc tại má»™t công ty tuyển dụng nhân sá»± tại Mỹ, tác giả bài viết đưa ra má»™t số giải pháp để góp phần giúp các doanh nghiệp Việt Nam định hướng xây dá»±ng và áp dụng các chính sách để giữ được nhân tài.
1) Hiểu nhu cầu ngưá»i lao động
Hiểu được nhu cầu cá»§a ngưá»i lao động là nhân tố quan trá»ng giúp cho các chính sách cá»§a doanh nghiệp gắn kết chặt chẽ hÆ¡n vá»›i mong muốn, tâm tư cá»§a ngưá»i lao động. Khi đạt được Ä‘iá»u này mức độ hài lòng cá»§a ngưá»i lao động vá» công việc và tổ chúc.cá»§a mình sẽ tăng lên và vì váºy cống hiến nhiá»u hÆ¡n. Thá»±c tế hoạt động cá»§a các doanh nghiệp thành công cho thấy há» rất chú ý đến yếu tố này và coi Ä‘ó là má»™t chiến lược quan trá»ng để giữ chân ngưá»i lao động.
2) Có cÆ¡ chế Ä‘ãi ngá»™ thá»a Ä‘áng
Hiểu được nhu cầu cá»§a nhân viên là cÆ¡ sở để doanh nghiệp xây dá»±ng cÆ¡ chế Ä‘ãi ngá»™ thá»a Ä‘áng Ä‘áp ứng những nguyện vá»ng cá»§a nhân viên trong khả năng tối Ä‘a cho phép. Rõ ràng, nhu cầu cá»§a con ngưá»i là vô cùng phong phú và nhiá»u khi rất phức tạp. Chính vì lý do này mà không ít quan Ä‘iểm cho rằng việc tìm hiểu và Ä‘áp ứng những nhu cầu cá»§a ngưá»i lao động là không thể. Song để giữ được các nhân tố trong Ä‘iá»u kiện cạnh tranh ngày càng gay gắt, Ä‘ây là má»™t việc làm vô cùng cần thiết. Doanh nghiệp sẽ khắc phục được tình trạng suy nghÄ© chá»§ quan cho rằng tăng lương là biện pháp hiệu quả nhất để giữ chân ngưá»i lao động.
Co chế Ä‘ãi ngá»™ được hiểu theo nghÄ©a chung nhất bao gồm toàn bá»™ lương, thưởng, các chế độ phúc là hữu hình cÅ©ng như vô hình mang tính váºt chất hay phi váºt chất, liên quan đến thể chất hoặc tinh thần cá»§a ngưá»i lao động do doanh nghiệp cung cấp. Như váºy cÆ¡ chế Ä‘ãi ngá»™ cá»§a doanh nghiệp gồm hình thức cÆ¡ bản: Các lợi ích váºt chất trá»±c tiếp, các lợi ích váºt chất gián tiếp và sá»± hài lòng vá» mặt tâm lý cho ngưá»i lao động. Việc cung cấp các lợi ích váºt chất trá»±c tiếp và gián tiếp là cÆ¡ chế chung mà chúng ta thưá»ng nhìn thấy tại các doanh nghiệp. Hình thức thứ 3 khó nhìn hÆ¡n và số lượng các doanh nghiệp chú ý đến yếu tố này trong việc thiết kế và thá»±c hiện các cÆ¡ chế Ä‘ãi ngá»™ cÅ©ng ít hÆ¡n.
Sá»± hài lòng vá» mặt tâm lý cá»§a ngưá»i lao động là hình thức được sá» dụng phổ biến gần Ä‘áºy khi ná»n kinh tế chuyển từ ná»n sản xuất công nghiệp sang ná»n kinh tế tri thức. Sá»± hài lòng vá» mặt tâm lý cá»§a ngưá»i lao động là kết quả cá»§a nhiá»u lợi ích phi váºt chất mà ngưá»i lao động có được khi làm việc cho doanh nghiệp. Má»™t môi trưá»ng làm việc an toàn, không nhàm chán và thân thiện là mong muốn cá»§a phần lá»›n ngưá»i lao động. Bên cạnh Ä‘ó, ngưá»i lao động sẽ cảm thấy gắn bó vá»›i doanh nghiệp hÆ¡n nếu thành tích cá»§a hỠđược ghi nháºn và Ä‘ánh giá, nếu há» có được nhiá»u cÆ¡ há»™i để há»c táºp hoặc thăng tiến trong việc phát triển nghá» nghiệp cá»§a mình.
Bên cạnh việc duy trì cả ba hình thức Ä‘ãi ngá»™, doanh nghiệp cáºn Ä‘ám bảo nguyên tắc vá» sá»± công bằng và minh bạch trong việc thá»±c hiện các hình thúc Ä‘ãi ngá»™ này. Nhiá»u nghiên cứu chỉ ra rằng, ngưá»i lao động sẽ có phán ứng tiêu cá»±c ở mức cao hÆ¡n nếu cho rằng hỠđược đối xá» không công bằng so vá»›i trưá»ng hợp há» nháºn được mức Ä‘ãi ngá»™ thấp nhưng công bằng.
3) Xây dá»±ng con đưá»ng phát triển nghá» nghiệp cho ngưá»i lao động
Ngưá»i lao động cần được há»— trợ để xây dá»±ng con đưá»ng phát triển nghá» nghiệp cá»§a mình. Các cÆ¡ há»™i để thăng tiến và nâng cao vị thế nghá» nghiệp luôn phát huy thế mạnh trong việc thúc đẩy ngưá»i lao động gắn bó hÆ¡n vá»›i doanh nghiệp. Ngưá»i lao động sẽ không cam kết làm việc ở má»™t doanh nghiệp, nÆ¡i há» không nhìn thây tương lai cho sá»± phát triển nghê.nghiệp cá»§a mình. Äặc biệt trong Ä‘iá»u kiện ná»n kinh tế mở, ngưá»i lao động ngày càng được thông tin đầy đủ hÆ¡n và có nhiá»u cÆ¡ há»™i để lá»±a chá»n, quyết định nghỉ việc cá»§a ngưá»i lao động để làm cho má»™t doanh nghiệp khác, nÆ¡i há» có cÆ¡ há»™i tiá»m năng để phát triển nghá» nghiệp cá»§a mình là Ä‘á»u khó tránh khá»i.
Các chính sách vá» phát triển nghá» nghiệp cá»§a doanh nghiệp càng rõ ràng, càng chi tiết, ngưá»i lao động càng xác định rõ hÆ¡n hướng Ä‘i cá»§a mình và đương nhiên mức độ thúc đẩy há» làm việc để đạt được mục Ä‘ích Ä‘ó sẽ cao hÆ¡n. Äể làm được Ä‘iểu này, doanh nghiệp nên chú ý thá»±c hiện các giải pháp sau:
Cung cấp đầy đủ các thông tin vá» các cÆ¡ há»™i nghá» nghiệp
Tiêu chuẩn hóa các chức danh và các phươmg thức bổ nhiệm, Ä‘iá»u động.
Há»— trợ trong việc láºp kế hoạch và thá»±c hiện má»±c tiêu nghá» nghiệp.
Tạo môi trưá»ng không ngừng há»c táºp.
CÆ¡ chế để phát hiện và Ä‘ào tạo nhân tài.
4) Xây dá»±ng má»™t ná»n văn hóa doanh nghiệp lành mạnh
Văn hóa doanh nghiệp có thể được hiểu là hệ thống các giá trị váºt thể và phi váºt thể được gây dá»±ng nên trong suốt quá trình tồn tại và phát triển cá»§a má»™t doanh nghiệp. Các giá trị này được biểu hiện thành các quan niệm và táºp quán, truyá»n thông ăn sâu vào hoạt động cá»§a doanh nghiệp và chi phối tình cảm, nếp suy nghÄ© và hành vi cá»§a má»i thành viên cá»§a doanh nghiệp trong việc theo Ä‘uổi và thá»±c hiện các má»±c Ä‘ích chung. Văn hoá doanh nghiệp được coi như má»™t yếu tố quan trá»ng đảm bảo cho sá»± thành công cá»§a doanh nghiệp. Văn hóa là công cụ để táºp hợp, phát huy nguồn lá»±c con ngưá»i, là gạch nối tạo ra lá»±c Ä‘iá»u tiết, tác động đến tất cả các yếu tố chá»§ quan, khách quan khác nhau, làm gia tăng nhiá»u lần giá trị cá»§a từng nguồn lá»±c con ngưá»i đơn lẻ, nhằm góp phần vào sá»± phát triển bá»n vững cá»§a doanh nghiệp.
Thay cho lá»i kết
Giữ nhân tài là má»™t công việc đầy thá» thách và luôn thu hút được sá»± quan tâm trong các diá»…n Ä‘àn vá» quản lý. Trên Ä‘ây là má»™t vài giải pháp được đưa ra nhằm giúp các doanh nghiệp Việt Nam hoạt động hiệu quả hÆ¡n trong việc gìn giữ ngưá»i lao động nói chung và các nhân tài nói riêng.