Mặc dù chưa được đỠcáºp nhiá»u, song việc cân bằng giữa công việc và cuá»™c sống cho nhân viên được xem là má»™t yếu tố mang tính chiến lược trong lÄ©nh vá»±c quản lý nhân sá»± tại các công sở trong thế ká»· 21.
Cân bằng ở Ä‘ây không phải là má»™t trạng thái thăng bằng tuyệt đối và không biến đổi chút gì. Trạng thái cân bằng vẫn có thể tồn tại khi có má»™t vài dao động nhá». Má»™t ngưá»i có thể bị lệch khá»i trạng thái cân bằng vì rất nhiá»u lý do như:
1. Vị trí và hoàn cảnh làm việc thay đổi.
2. Thói quen làm việc nhiá»u giá» liên tục, không dành thá»i gian để thư giãn, bá» qua những nhu cầu cá nhân.
3. Cố gắng bắt chước hay chạy theo lối sống, quan Ä‘iểm cá»§a ngưá»i khác mà mình cho là tốt.
Muốn tạo sá»± cân bằng giữa công việc và cuá»™c sống cho nhân viên, bạn phải có khả năng đưa ra quyết định hợp lý vá» những việc cần làm trong từng tình huống và thá»i Ä‘iểm cụ thể.
Thiết láºp trạng thái cân bằng
Trước khi bắt tay vào việc tạo dá»±ng má»™t chế độ làm việc cân bằng và khoa há»c cho nhân viên, bạn cần:
1. Liệt kê tất cả những việc cần thiết cho quá trình Ä‘iá»u độ công việc.
Nhà quản lý có thể tìm thấy nhiá»u công cụ trợ giúp đắc lá»±c như những tiêu chuẩn do Viện quốc gia vá» sáng kiến cân bằng công việc và cuá»™c sống (National Work-Life Initiative) tại Arizona, Mỹ, đỠxuất. Má»™t công cụ khác là chỉ số EI (Excellence Index) được Trung tâm nghiên cứu vá» công việc và gia Ä‘ình thuá»™c Äại Há»c Boston, Anh, xây dá»±ng. Chỉ số này rất hữu ích đối vá»›i những doanh nghiệp má»›i bắt đầu hoạt động và những doanh nghiệp muốn Ä‘ánh giá hiệu quả cá»§a ná»— lá»±c Ä‘iá»u chỉnh tạo sá»± cân bằng. Nó sẽ giúp tổ chức phát triển Ä‘úng hướng cÅ©ng như tìm ra những Ä‘iểm khiếm khuyết để kịp thá»i bổ sung, sá»a chữa.
2. Xác định các vấn đỠnảy sinh khi nhân viên gặp khó khăn trong việc cân bằng giữa yêu cầu cá»§a công ty vá»›i những nhu cầu cá nhân.
Bạn cần xem xét tất cả các dữ liệu vá» công ty bao gồm doanh số, tỉ lệ vắng mặt cá»§a nhân viên, chi phí tuyển dụng, chi phí cho những vị trí còn để trống, sản lượng hoặc hiệu quả cá»§a công việc… để tìm nguồn gốc cá»§a sá»± trục trặc. Khi hiểu được vấn Ä‘á», bạn hãy Ä‘ánh giá mức độ nghiêm trá»ng cá»§a vấn đỠđó bằng việc trả lá»i những câu há»i sau: Vấn đỠmang tính cục bá»™ hay Ä‘ã lan rá»™ng trong công ty, nó chỉ là hiện tượng nhất thá»i, Ä‘ã kéo dài từ lâu hay rắc rối Ä‘ó là hệ quả cá»§a nhiá»u yếu tố khác nhau? Nhóm nhân viên nào bị tác động nhiá»u nhất? Chất lượng công việc sẽ bị ảnh hưởng như thế nào? Câu trả lá»i sẽ giúp bạn xác định được những rắc rối cần tháo gỡ và các cá nhân, bá»™ pháºn cần được quan tâm.
3. Chuẩn bị thá»±c thi các giải pháp:
Äể đảm bảo thành công cho những biện pháp sẽ được áp dụng, bạn hãy tiến hành má»i việc theo Ä‘úng thứ tá»±. Trước tiên, quan tâm tá»›i văn hóa cá»§a doanh nghiệp mình: Liệu có tồn tại những nguyên tắc thành văn và bất thành văn hay những chính sách nào cản trở sức sáng tạo, cản trở việc xây dá»±ng má»™t môi trưá»ng làm việc thân thiện và thoải mái nÆ¡i công sở? Thứ hai, láºp danh sách các công việc theo trình tá»± ưu tiên, ước tính chi phí cÅ©ng như lợi ích đạt được cá»§a những phương án khả thi nhất. Trong vai trò quản lý, bạn hãy chú ý xem xét kết quả các cuá»™c kiểm tra, giám sát và những rắc rối được phát hiện trong công ty. Sau Ä‘ó, váºn dụng những thông tin này để đưa ra các giải pháp hợp lý nhằm tạo ra những thay đổi hiệu quả nhất. Thứ ba, kết hợp tất cả những ná»— lá»±c trên vào các chương trình hoạt động vì lợi ích nhân viên, đồng thá»i áp dụng các biện pháp cải thiện sá»± cân bằng giữa công việc và cuá»™c sống cho há» như: đỠra lịch làm việc cho từng cá nhân, lịch nghỉ phép linh hoạt hÆ¡n, sắp xếp sao cho các nhân viên trong cùng bá»™ pháºn có thể san sẻ công việc cho nhau, giảm giá» làm, cho phép làm việc tại nhà và tổ chức các chương trình Ä‘ào tạo…
Những hướng dẫn thiết thá»±c giúp ngưá»i lao động cân bằng công việc và cuá»™c sống cá»§a há» má»™t cách tốt nhất có thể được tóm tắt vào ba cách sau:
a. Sắp xếp công việc theo những cách khác nhau:
Rất ít công ty để ý đến việc tạo ra má»™t thá»i gian làm việc linh hoạt cho nhân viên. Trên thá»±c tế, ngưá»i sá» dụng lao động hoàn toàn có thể áp dụng hai cách sau để giảm bá»›t sá»± gò bó vá» thá»i gian cho nhân viên mà vẫn đảm bảo năng suất làm việc cá»§a há»: Cách thứ nhất là giữ nguyên thá»i gian làm việc 8h/ngày, nhưng thá»i gian bắt đầu và kết thúc có thể thay đổi sao cho phù hợp vá»›i giá» giấc cá»§a cả nhân viên và công ty. Cách thứ hai là ngưá»i lao động có thể làm nhiá»u giá» hÆ¡n trong má»™t ngày và ít ngày hÆ¡n trong má»™t tuần, miá»…n sao hỠđảm bảo làm việc đủ 40h/tuần. Những cách sắp xếp này cho phép ngưá»i lao động quản lý thá»i gian cá»§a mình dá»… dàng hÆ¡n và há» có thể dành nhiá»u thá»i gian hÆ¡n cho các nhu cầu khác cá»§a cuá»™c sống cá nhân.
b. Phúc lợi cho ngưá»i lao động:
Vá»›i trình độ, kiến thức và mong muốn tá»± chá»§ ngày càng cao trong công việc, ngưá»i lao động hiện nay hoàn toàn có khả năng kiểm soát những lợi ích mà há» Ä‘áng được hưởng. Khi những quyá»n lợi thiết yếu cá»§a gia Ä‘ình được đảm bảo (vá» tinh thần và váºt chất), nhân viên cá»§a bạn sẽ cảm thấy thoải mái vì thoát khá»i áp lá»±c công việc. Äiá»u này sẽ tác động rõ rệt tá»›i sá»± táºn tâm vá»›i công việc cÅ©ng như lòng trung thành cá»§a há» vá»›i công ty.
c. Các chương trình há»— trợ:
Ngày nay, các công ty nháºn thấy rằng nhân viên vắng mặt không phải vá»›i lý do ốm Ä‘au hay tai nạn, mà má»™t tá»· lệ Ä‘áng kể trong các ngày nghỉ cá»§a hỠđược dành để giải quyết việc gia Ä‘ình (con cái ốm Ä‘au hoặc những công việc cá nhân khác). Bạn có thể làm nhiá»u việc để giảm bá»›t ná»—i lo lắng cho nhân viên cá»§a mình, ví dụ như: các chương trình há»— trợ chăm sóc sức khá»e cho ngưá»i già, cho nghỉ phép trong trưá»ng hợp ốm nặng, cố vấn cách thức quản lý và giải quyết công việc gia Ä‘ình….
d. Làm gương cho nhân viên:
Bạn cần thể hiện rõ quan Ä‘iểm á»§ng há»™ việc xây dá»±ng má»™t lá»±c lượng lao động lành mạnh và năng động, má»™t doanh nghiệp thành công và hiệu quả, Ä‘áp ứng được các yêu cầu cá»§a khách hàng cÅ©ng như cá»§a đối tác. Muốn đạt được Ä‘iá»u Ä‘ó, đội ngÅ© quản lý nguồn nhân lá»±c cần đưa ra má»™t chính sách kết hợp hài hòa giữa công việc và cuá»™c sống. Vì nhân viên thưá»ng có xu hướng Ä‘iá»u chỉnh hành vi cá»§a há» dá»±a trên hành vi cá»§a nhà lãnh đạo, nên để làm gương cho há», bạn cÅ©ng phải ngưng làm việc trong giá» giải lao và Ä‘i du lịch trong những kỳ nghỉ hằng năm. Äiá»u Ä‘ó sẽ tạo tâm lý thoải mái cho ngưá»i lao động.
Hiệu quả cá»§a các chương trình há»— trợ cân bằng công việc và cuá»™c sống. Bạn có thể sá» dụng năm nhân tố sau để làm tiêu chuẩn:
– Lượng thá»i gian mà nhân viên Ä‘ã tiết kiệm được.
– Khả năng giữ nhân viên lại công ty.
– Hiệu quả và động lá»±c làm việc cá»§a nhân viên tăng lên.
– Tỉ lệ vắng mặt cá»§a nhân viên giảm xuống.
– Sá»± giảm sút cá»§a các chi phí dành cho việc chăm sóc sức khá»e nhân viên và các bệnh có liên quan tá»›i áp lá»±c công việc.
Äể tối Ä‘a hóa hiệu quả, bạn nên so sánh danh mục các chương trình phát triển nguồn nhân lá»±c vá»›i má»™t danh mục các yếu tố có thể định lượng được như tiá»n lương, phúc lợi, những nhân tố khác liên quan tá»›i môi trưá»ng làm việc… Những câu há»i liên quan cần đặt ra là: nếu tăng cưá»ng đầu tư, các hoạt động này sẽ tác động như thế nào tá»›i hiệu quả công việc cá»§a ngưá»i lao động, tá»›i doanh số, lượng nhân viên tuyển dụng, mức độ táºn tụy cá»§a hỠđối vá»›i công ty? Sau Ä‘ó, nếu những chỉ số trên tăng lên thì chúng sẽ tác động như thế nào tá»›i khách hàng cá»§a công ty?
Các chương trình há»— trợ cân bằng công việc và cuá»™c sống luôn có tác dụng cải thiện lòng trung thành cá»§a nhân viên đối vá»›i công ty, giảm tỉ lệ vắng mặt cÅ©ng như duy trì nguồn trí lá»±c cho doanh nghiệp, đặc biệt là trong những giai Ä‘oạn khó khăn. Trong khi các công ty Ä‘á»u hướng tá»›i việc giảm chi phí để tăng hiệu quả, thì nhiệm vụ cá»§a các chuyên gia vá» nguồn nhân lá»±c là phải hiểu được tầm quan trá»ng cá»§a việc tạo ra má»™t sá»± hài hòa giữa công việc và cuá»™c sống cho ngưá»i lao động, cÅ©ng như tác động tích cá»±c cá»§a các chương trình há»— trợ cho mục tiêu cân bằng này.