Con ngưá»i là tài sản quý nhất ở má»i lÄ©nh vá»±c. Trong kinh doanh, Ä‘ây là nguồn sống cho hoạt động cứa má»™t Công ty.
Khen thưởng, Ä‘ãi ngá»™ cho nhân viên là vấn đỠrất được quan tâm tại nhiá»u Công ty, đặc biệt là những Táºp Ä‘oàn tầm cỡ quốc tế.
Tại Việt Nam, Ä‘iá»u này Ä‘ang xâm nháºp dẫn vào vân hóa kinh doanh. Má»—i ngày, bạn Ä‘á»c bất kỳ tá» báo nào có mục Việc cần ngưá»i sẽ thấy, vấn đỠnhà tuyển dụng đưa ra đầu tiên là mức lương cao, hàng loạt hình thức Ä‘ãi ngá»™ và cÆ¡ há»™i thăng tiến khác. Äó là chiến lược thu hút nhân tài.
Muôn hình chuyện thưởng
Bất cứ nhân viên nào cùng muốn được sếp khen. Má»™t lá»i khen có tác dụng rất lá»›n. Nó có thể làm nhân viên cảm thấy mình được trá»ng dụng và thể nào cÅ©ng "nở mày nở mặt” trước những đồng nghiệp khác.
Äa số các Công ty, ngay cả tại Việt Nam, thưá»ng tổ chức những chuyến du lịch cho nhân viên như cách ăn mừng chiến tích đạt được trong má»™t năm làm việc mệt nhá»c. TMA Solutions, doanh nghiệp kinh doanh phần mèm cá»§a Việt Nam, cho nhân viên Ä‘i chÆ¡i cuối năm. Paragon Solutions, cùng ngành phần má»m, có giải bóng Ä‘á thưá»ng niên, sân chÆ¡i cho toàn Công ty.
Chi phí cho những hoạt động này, xét kỹ ra, không lá»›n so vá»›i quy mô kinh doanh cá»§a há». Tuy nhiên, ở khía cạnh tâm lý, Ä‘ó là chất xúc tác mạnh mẽ để nhân viên cống hiến cho sá»± nghiệp phát triển doanh nghiệp.
Rất nhiá»u doanh nghiệp Ä‘ã mất những ngưá»i má»›i. Phải nhìn nháºn thá»±c tế rằng rất ít ngưá»i làm việc không công. Vá»›i trí tuệ, công sức Ä‘ã bá» ra, há» cần được bù đắp, không váºt chất thì cùng tinh thần. Äó là mong má»i mang tính té nhi nên ít ngưá»i nói ra. Ngưá»i lãnh đạo cần chú ý đến chuyện tưởng nhá» nhưng lại lá»›n này.
CÅ©ng như chÆ¡i bóng Ä‘á, chạy, té ngã sau nhiá»u cú vào bóng cá»§a đối phương, mệt lả sau tráºn đầu, bạn cần được bù năng lượng Ä‘ã mất. Lúc ấy, sếp sẽ là huấn luyện viên, kiêm bác sÄ©. Ông, bà phải đảm nhiệm việc cho ai chấn thương thì ngồi ngoài dưá»ng sức. Ai Ä‘uối thì tăng thêm chế độ dinh dưỡng.
ÄÆ°á»£c thưởng, nhân viên cảm thấy mình được bù đắp xứng Ä‘áng. Chính Ä‘iá»u này cÅ©ng làm gia tăng sá»± trung thành đối vá»›i Công ty. Nếu không Ä‘ãi ngá»™ thá»a Ä‘áng việc nhân viên sẽ sang nÆ¡i khác làm việc cÅ©ng là Ä‘iá»u dá»… hiểu.
Thưởng gần
Má»—i Công ty cần có hệ thống thưởng mang tính chiến lược, Ä‘áp ứng bốn lÄ©nh vá»±c sau: sá»± bù đắp, lợi ích, công nháºn và Ä‘ánh giá cao.
Vấn đỠcá»§a các hệ thống khen thưởng tại nhiá»u doanh nghiệp hiện nay là: Há» thá»±c hiện thiếu má»™t trong những yếu tố nói trên và những yếu tố được Ä‘áp ứng không tuân thá»§ các chiến lược khác cá»§a Công ty.
Hệ thống mang lại hiệu quả cần Ä‘áp ứng hai yêu cầu: công nháºn và thưởng cho nhân viên đạt thành tích cao hoặc thói quen tốt cá»§a há». Dá»±a trên thành tích là cách dá»… Ä‘áp ứng nhất vì nếu nhân viên Ä‘áp ứng mục tiêu đỠra trước, dÄ© nhiên, hỠđược thưởng. Chẳng hạn, Giám đốc có thể tuyên bố thưởng cho những ai có doanh số bán hàng cao nhất trong tháng hoặc quý.
Tuy nhiên, thưá»ng cho nhân viên vì những thói quen tốt trong công việc lại hoàn toàn khác, tháºm chí khó hÆ¡n. Trở ngại này có thể vượt qua bằng cách đặt ra những câu há»i: Bù đắp cho nhân viên vì lý do gì? Thói quen tốt nào sẽ được thưởng?
Dá»… dàng nhất là chuyện giá» giấc cá»§a nhân viên. Há» có thể được khen nếu Ä‘i làm sá»›m hÆ¡n và vá» muá»™n hÆ¡n so vá»›i quy định. Cách khác là há» Ä‘áng được thưởng nếu tá»± xoay xở cách nào Ä‘ó để tăng hiệu quả làm việc.
Lẽ dÄ© nhiên, trước tiên, bạn phải xác định thói quen nào cá»§a nhân viên sẽ mang lại lợi ích cho Công ty. Khi nghÄ© đến hệ thống khen thưởng nhân viên, các ông chá»§ thưá»ng đặt sá»± bù đắp vào vị trí đầu tiên trong danh sách. Äi
á»u này không sai vì ít ai Ä‘i làm việc không công. Ngoài những phần thưởng vá» váºt chất sẽ có thể dùng cách khích lệ tinh thần bằng má»™t lá»i khen tặng. Rất đơn giản! Sẽ có thể Ä‘i ngang bàn làm việc cá»§a nhân viên mà mình muốn khen và buông "lá»i vàng ý ngá»c". Hiệu quả mang lại Ä‘ôi khi còn hÆ¡n cả phần thưởng váºt chất Ai cÅ©ng trải qua má»™t thá»i làm "nhân viên quèn" trước khi làm sếp. Chắc hẳn rằng, trong lúc làm việc, bạn luôn mong cấp trên công nháºn những ná»— lá»±c cá»§a mình.
Thưởng xa
Những chiến lược Ä‘úng đắn cần bao hàm những kế hoạch bù đắp tầm xa cho những vị trí chá»§ chốt trong Công ty. Cho há» sở hữu cổ phiếu cá»§a Công ty. Tại sao không?
Má»™t số Công ty cổ phần còn nhạy bén và linh động hÆ¡n khi khen nhân viên bằng cách thưởng cổ phiêu để sau má»™t thá»i gian, há» có thể hưởng giá trị tăng thêm từ quá trình phát triển cá»§a Công ty. Xem ra, Ä‘ó là cái nhìn chiến lược lâu dài.
Tại Mỹ hoặc Châu Âu, các Công ty cÅ©ng có chính sách huy động má»™t phần lượng lá»›n nhân viên (tá»± nguyện) để đưa vào các quỹ đầu tư. Từ Ä‘ó, các nhân viên có thu nháºp thêm ngoài đồng lương và rá»§ng rỉnh tiá»n khi đến tuổi vá» hưu.
Äối tượng khen thưởng không chỉ là nhân viên mà còn là thành viên ban Ä‘iá»u hành doanh nghiệp. Táºp Ä‘oàn Coca Cola lừng danh cá»§a Mỹ có chính sách: Các Giám đốc sẽ được thưởng nhiá»u khi Công ty ăn nên, làm ra. Ngược lại, nếu kinh doanh tồi tệ, há» sẽ không nháºn được xu nào từ thu nháºp trên má»—i cổ phần cá»§a Công ty.
Äiá»u dá»… thấy nhất trong chính sách cá»§a Coca Cola là dùng phần thưởng để "buá»™c" ngưá»i. CÅ©ng chính sá»± ràng buá»™c ấy giúp tránh tình trạng kẻ ngồi không cÅ©ng được hưởng lợi.