Äánh giá con ngưá»i là má»™t kỹ năng cần thiết nhưng cÅ©ng là nhiệm vụ hết sức khó khăn cá»§a các nhà lãnh đạo. Äể làm tốt việc này bạn không nên chỉ tin vào những gì mình nhìn thấy.
Patrick là chuyên gia trong lÄ©nh vá»±c phân tích tài chính cÅ©ng như nghiên cứu thị trưá»ng, cùng vá»›i khả năng thuyết trình và vai trò cá»§a má»™t trưởng nhóm, ông Ä‘ã xây dá»±ng được những mối quan hệ tốt đẹp vá»›i các nhà lãnh đạo và đồng nghiệp. Dưá»ng như, Pattrick há»™i tụ đầy đủ các tố chất cá»§a má»™t nhà lãnh đạo. Nhưng ông lại thiếu má»™t kỹ năng rất quan trá»ng là khả năng Ä‘ánh giá con ngưá»i.
Ba trưá»ng hợp Ä‘iển hình Patrick Ä‘ánh giá sai vá» con ngưá»i
Thứ nhất là trưá»ng hợp cá»§a Lynn. Cô có thể diá»…n thuyết má»™t cách hấp dẫn ở uá»· ban hợp tác nghiên cứu và phát triển, cô có đầu óc logic để thá»±c hiện các kế hoạch tung sản phẩm má»›i. Váºy tại sao Pattrick lại cho rằng Lynn không thể hoàn thành kế hoạch Ä‘úng thá»i hạn và có thể gây tổn thất cho công ty lên tá»›i hàng triệu Ä‘ô-la vì buôn bán thô lá»—?
Tiếp đến là trưá»ng hợp cá»§a Chris. Anh luôn tá» ra rất kiên định và mạnh mẽ trong các cuá»™c tranh luáºn vá» vấn đỠngân sách. Patrick Ä‘ã chá»n anh ta để Ä‘àm phán ký kết hợp đồng vá»›i nhà cung cấp. Ông cho rằng Chris có thể sẽ mang vá» nhiá»u Ä‘iá»u khoản thuáºn lợi cho công ty. Tuy nhiên, sau cùng anh ta lại thất bại trong thương vụ này.
Trưá»ng hợp cuối cùng là Andrea, ngưá»i chưa bao giỠđược xem là má»™t nhân viên sáng giá, chưa bao giá» ná»— lá»±c hết mình cho công việc, tháºm chí, còn bị xem là trở ngại đối vá»›i sá»± phát triển cá»§a công ty. Váºy mà, khi cô ta bá» sang làm việc cho đối thá»§ cạnh tranh cá»§a công ty, tài năng cá»§a cô láºp tức toả sang. Như váºy, rõ ràng là Patrick Ä‘ã không nhìn ra khả năng tiá»m ẩn trong con ngưá»i Andrea và Ä‘ã để cô rÆ¡i vào tay đối thá»§.
Sá»± tháºt là trong má»—i trưá»ng hợp trên Patrick tin vào những gì ông ta nhìn thấy bằng mắt thưá»ng và đưa ra những Ä‘ánh giá mang tính chất cảm tính, do Ä‘ó ông Ä‘ã phạm phải những sai lầm nghiêm trá»ng.
Cái giá phải trả cho những Ä‘ánh giá sai lầm
Äánh giá năng lá»±c cá»§a nhân viên là má»™t trong những thách thức mà các nhà lãnh đạo như Patrick Ä‘ang phải đối mặt. Và không há» quá lá»i khi nói rằng các nhà lãnh đạo sẽ huá»· hoại cả sá»± nghiệp, đặc biệt là sá»± nghiệp cá»§a chính bản thân há» nếu phạm sai lầm vá» việc này.
Äó là nguyên nhân tại sao để giảm thiểu rá»§i ro trong các quyết định nhân sá»± quan trá»ng thì nhiệm vụ hàng đầu là cần phải phát triển kỹ năng Ä‘ánh giá con ngưá»i. Tìm ra năng lá»±c tháºt sá»± và khả năng tiá»m ẩn cá»§a má»™t cá nhân là má»™t khởi đầu tốt cho quá trình Ä‘ánh giá con ngưá»i.
Không phải là quá khó để hiểu vì sao những nhà lãnh đạo có năng lá»±c như Patrick lại đưa ra những quyết định nhân sá»± sai lầm. Há» chỉ dá»±a vào má»™t công việc, má»™t tình huống cụ thể vá» má»™t ngưá»i nào Ä‘ó và xem Ä‘ây là bằng chứng để Ä‘ánh giá năng lá»±c đầy đủ cá»§a ngưá»i này.
Những sai lầm có thể mắc phải khi Ä‘ánh giá con ngưá»i
Sau Ä‘ây là những sai lầm mà các nhà lãnh đạo có thể phạm phải trong quá trình ra các quyết định nhân sá»±.
Há» nhìn thấy má»™t nhà lãnh đạo cấp trung diá»…n thuyết khá hấp dẫn trước má»™t nhóm các đồng nghiệp và cho rằng anh ta có khả năng lãnh đạo ở cấp cao hÆ¡n.
Há» Ä‘á»c má»™t bản kế hoạch chiến lược phát triển táo bạo rồi kết luáºn rằng, ngưá»i viết ra bản kế hoạch Ä‘ó hoàn toàn có khả năng biến nó thành hiện thá»±c.
Há» cảm thấy tin tưởng má»™t cách cảm tính vào má»™t ngưá»i quản lý nào Ä‘ó và mù quáng giao phó hoàn toàn sá»± thành công cá»§a dá»± án khởi đầu tối quan trá»ng cá»§a công ty cho anh/cô ta.
Há» hoàn toàn mất Ä‘i niá»m tin vào năng lá»±c cá»§a má»™t nhà lãnh đạo nếu như anh/cô ta thất bại trong má»™t kế hoạch tung sản phẩm má»›i ra thị trưá»ng.
Các nhà lãnh đạo là những con ngưá»i bình thưá»ng. Äó là nguyên nhân vì sao há» lại có những quyết định rất con ngưá»i khi tuyển dụng nhân sá»±, những quyết định thưá»ng dẫn tá»›i sai lầm như váºy.
Sá»± Ä‘ánh giá sai lầm đồng nghÄ©a vá»›i sá»± thất bại
Do các nhà lãnh đạo luôn phải chịu sức ép lá»›n trong công việc và bị hạn chế vá» thá»i gian nên dưá»ng như má»™t số lá»—i lầm khi Ä‘ánh giá con ngưá»i là Ä‘iá»u không thể tránh khá»i. Tuy nhiên, Ä‘ánh giá năng lá»±c con ngưá»i trong má»™t tổ chức là Ä‘iá»u rất quan trá»ng và do Ä‘ó không thể dá»±a vào thông tin hoàn toàn mang tính cảm giác và không đầy đủ.
Trong má»—i trưá»ng hợp, nếu những ngưá»i chịu trách nhiệm tuyển dụng nhân sá»± có sá»± cẩn trá»ng hợp lý để thu tháºp các thông tin và xem xét Ä‘ánh giá nó má»™t cách khách quan, thì những ngưá»i được tuyển dụng sẽ được Ä‘ánh giá Ä‘úng và được sắp xếp vào các vị trí trong công ty má»™t cách phù hợp. Sá»± tháºt vá» má»™t cá nhân thưá»ng không lá»™ rõ ra ngoài và không dá»… biết được, nhưng Ä‘iá»u đấy không có nghÄ©a là hoàn toàn không thể nắm bắt.
Nắm bắt sá»± tháºt
Thá»±c hiện những Ä‘ánh giá chính xác và đầy đủ vá» con ngưá»i Ä‘òi há»i những yêu cầu sau:
Trước hết là táºp hợp đầy đủ các thông tin cần thiết.
Khả năng nắm bắt cá»§a bạn vá» năng lá»±c và tài năng tháºt sá»± cá»§a con ngưá»i có thể bị hạn chế bởi không gian và thá»i gian bạn tiếp xúc vá»›i há». Ví dụ, như cÆ¡ há»™i duy nhất để bạn biết được má»™t nhà quản lý làm việc như thế nào là quan sát anh ta Ä‘iá»u hành trong má»™t cuá»™c há»p. Hoặc bạn chỉ có thể biết được kỹ năng cá»§a con ngưá»i bằng cách xem xét các bản báo cáo cá»§a anh ta và hay xem xét khả năng khi anh ta xoa dịu ná»—i tức giáºn cá»§a khách hàng.
Thứ hai là phát triển và áp dụng má»™t quy trình nghiêm ngặt
Khi tiếp cáºn vá»›i những ngưá»i có thể cung cấp cho bạn những thông tin cần thiết, bạn cần đặt những câu há»i mang tính tìm hiểu và thá»±c hiện việc Ä‘ánh giá và suy luáºn má»™t cách khách quan. Bạn cÅ©ng cần thu tháºp những sá»± tháºt xác thá»±c và những bằng chứng cụ thể để đưa ra những kết luáºn có cÆ¡ sở.
Các nhà lãnh đạo cần có thói quen há»i những câu há»i như: vai trò tháºt sá»± cá»§a cô ta trong các sáng kiến là gì? Những nhân tố nào Ä‘óng góp cho việc tăng doanh thu gấp Ä‘ôi trong hoạt động kinh doanh năm ngoái cá»§a anh ta? Tại sao cô ta lại thất bại trong chiến lược marketing xâm nháºp thị trưá»ng Bắc Mỹ? Anh ta được giám đốc yêu thích, còn những đồng nghiệp cá»§a anh ta nghÄ© gì vá» anh ta?
Thư ba, các nhà lãnh đạo cần ghi nhá»› rằng không có ai là hoàn thiện.
Nếu bạn nghiên cứu và phân tích các thông tin nháºn được, bạn sẽ nháºn ra rằng má»—i ngưá»i Ä‘á»u có những khuyết Ä‘iểm khiến bạn hoài nghi vá» khả năng phát triển cá»§a há» trong tương lai. Bạn cần giúp những ngưá»i này ý thức được những yếu Ä‘iểm Ä‘ó nhưng đừng nên hy vá»ng há» có thể loại bá» chúng hoàn toàn. Thay vào Ä‘ó hãy táºp trung vào sở trưá»ng và thiên hướng cá»§a hỠđể đưa ra những quyết định tuyển dụng, thăng tiến phù hợp. Bạn có thể mất rất nhiá»u công sức má»›i có thể tìm ra được khả năng nổi trá»™i cá»§a má»™t ngưá»i nào Ä‘ó để đặt há» vào má»™t vị trí phù hợp.
Tiếp tục theo dõi
Là má»™t nhà lãnh đạo, bạn có nghÄ©a vụ khám phá năng lá»±c tiá»m tàng cá»§a má»—i ngưá»i để có được những quyết định nhân sá»± phù hợp. Tuy nhiên, sau khi phát hiện ra khả năng, bạn vẫn cần phải tiếp tục theo rõi thêm má»™t khoảng thá»i gian nhất định và có kế hoạch thá» thách nhân viên Ä‘ó từ những việc dá»… đến việc khó để kiểm chứng. Äến lúc này má»›i có thể khẳng định công việc Ä‘ánh giá má»™t con ngưá»i cá»§a bạn tạm hoàn tất.
Mặc dù, Ä‘ôi lúc bạn có thể gặp may mắn, nhưng những quyết định cảm tính không dá»±a trên các thông tin cần thiết sẽ hạn chế hoạt động và tháºm chí đẩy công ty cá»§a bạn lâm vào tình trạng khó khăn.