Không chỉ bằng tiền

Câu chuyện về nguồn nhân lá»±c trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (DNNVV) luôn có hai vế. Vế thứ nhất, lÆ°Æ¡ng không cao, cÆ¡ há»™i thăng tiến không nhiều và vế thứ hai, không tìm được người giỏi. Vậy Ä‘âu là giải pháp để cân bằng giữa hai vế, nhằm tạo Ä‘iều kiện cho các DNNVV có cÆ¡ há»™i tìm và giữ chân người giỏi?

 
Giải pháp này rõ ràng Ä‘ã thu được kết quả nhất định, nhÆ°ng cÅ©ng có không ít trường hợp, DN trở thành “lò luyện nhân viên” cho các công ty Ä‘a quốc gia khác. Bởi lẽ, khi ngọc thô Ä‘ã được mài giÅ©a thành “ngọc sáng” thì cái vòng luẩn quẩn “lÆ°Æ¡ng không cao, cÆ¡ há»™i thăng tiến không nhiều” lại khiến “ngọc” bỏ Ä‘i…

Phải chăng chỉ có tiền má»›i giữ chân được nhân viên giỏi? Câu hỏi này Ä‘ã được các DN đặt ra tại Há»™i thảo “Làm sao giữ chân người giỏi”, do Business Edge, má»™t bá»™ phận của ChÆ°Æ¡ng trình Phát triển kinh tế tÆ° nhân (MPDF), tổ chức và câu trả lời của các diá»…n giả tham gia chÆ°Æ¡ng trình Ä‘ã làm yên lòng các DN. Theo các diá»…n giả, giữ chân người giỏi không phải chỉ bằng tiền, mà còn có nhiều yếu tố khác.
Bí quyết để giữ chân nhân viên giỏi, theo các diá»…n giả, thứ nhất, phải có “chiến lược” – giống nhÆ° chiến lược dụng người tài trong binh pháp thời xÆ°a. 4 mặt trận được đề nghị, Ä‘ó là “thu hút, tuyển dụng, há»™i nhập và cá»™ng tác”. Đa phần các DN hiện nay thường đợi đến khi nhân viên ná»™p Ä‘Æ¡n xin nghỉ, má»›i tìm cách “níu chân”, trong khi việc giữ người Ä‘áng lẽ phải bắt đầu ngay từ lúc nhân viên má»›i “bÆ°á»›c vào cá»­a”. DN phải hÆ°á»›ng dẫn cho nhân viên má»›i há»™i nhập nhanh chóng. Trong quá trình cá»™ng tác, DN luôn minh bạch, nhất quán trong chính sách nhân sá»±, công bằng trong Ä‘ánh giá năng lá»±c, tạo cÆ¡ há»™i phát triển nhÆ° nhau, công việc thu hút và quan hệ làm việc tích cá»±c.
Thứ hai, việc xác định Ä‘úng các tiêu chí định tính và định lượng sẽ giúp DN nhận diện ra nhân viên giỏi cần giữ. Nếu các tiêu chí định tính bao gồm luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đảm trách công việc Ä‘òi hỏi kỹ năng/kiến thức, không ngừng cải tiến hiệu quả làm việc, tâm huyết vá»›i sá»± phát triển của doanh nghiệp, thì các tiêu chí định lượng chính là năng lá»±c và thành tích.
Thứ ba, má»™t công thức quan trọng cần nhá»› Ä‘ó là yếu tố tạo nguồn + yếu tố giảm bất mãn + yếu tố Ä‘á»™ng viên = giữ chân nhân viên giỏi. Đa phần DN thường tập trung đầu tÆ° vào yếu tố giảm bất mãn, bao gồm lÆ°Æ¡ng bổng Ä‘ãi ngá»™ và Ä‘iều kiện làm việc, để giữ người giỏi, trong khi Ä‘ây chỉ là yếu tố làm “giảm bất mãn”, chứ chÆ°a chắc làm nhân viên “hài lòng”. Nếu muốn nhân viên giỏi hài lòng và ở lâu vá»›i mình, cần phải có 2 yếu tố khác nữa, là yếu tố tạo nguồn (bao gồm thu hút và tuyển dụng) và yếu tố Ä‘á»™ng viên (bao gồm khen thưởng, Ä‘ào tạo và kèm cặp, tạo sức hút công việc và văn hóa DN).
Trên thá»±c tế, tiền lÆ°Æ¡ng là chỉ là yếu tố đến sau. Đó là khẳng định của rất nhiều chuyên gia trong lÄ©nh vá»±c nhân sá»±, cÅ©ng nhÆ° của má»™t số DNNVV có chiến lược Ä‘úng trong việc giữ chân người giỏi. “Thay vì quá chú trọng đến tiền lÆ°Æ¡ng và các Ä‘iều kiện làm việc, nên hÆ°á»›ng nhân viên đến bản thân công việc, sá»± thá»­ thách và vượt qua, sá»± ngưỡng má»™ và công nhận…”. Hãy để nhân viên thật sá»± làm chủ công việc, có quyền quyết định trong phạm vi công việc Ä‘ó, để họ có cảm giác là họ làm chủ và kiểm soát được công việc của mình.