Đằng sau những thất bại kinh doanh

Má»™t thống kê gần Ä‘ây cho thấy có khoảng 62% các công ty má»›i khởi sá»± không thể kéo dài hoạt Ä‘á»™ng của mình sau 8 năm. Tại sao có má»™t số công ty thành công, trong khi má»™t số khác lại thất bại? Mặc dù “má»—i nhà má»—i cảnh” và luôn tồn tại những “vận rủi” khác nhau, nhÆ°ng luôn có má»™t số nguyên nhân chung nhất phía sau thất bại của 62% các công ty cÅ©ng nhÆ° phía sau thành công của 38% các công ty còn lại.

Jeff Bezos, chủ tịch kiêm sáng lập viên Amazon từng có bài viết về 5 bài học Ä‘Æ¡n giản Ä‘úc kết từ kinh nghiệm của chính mình trên mục E-tailer nổi tiếng của Amazon.com, trong Ä‘ó bài học thứ ba là: "Làm việc hiệu quả và khắc phục nhanh chóng những sai lầm cho dù nhỏ nhất". HÆ¡n ai hết, Jeff Bezos hiểu rõ Ä‘iều ẩn chứa sau những câu chữ này: Ông Ä‘ã nâng Amazon.com lên thành nhãn hiệu Internet hàng đầu, mặc dù họ Ä‘ã có những năm làm ăn thua lá»—.

 

Còn ở bên kia đại dÆ°Æ¡ng, Steve Case của American o­nline cÅ©ng "biết thế nào" là tốc Ä‘á»™ và cuá»™c chạy Ä‘ua vá»›i thời gian. Và vị cá»­ nhân môn khoa học chính trị này Ä‘ã biến AOL thành hãng Internet đầu tiên có mặt trong danh sách Fortune 500. Vị CEO ấy thường ví việc quản lý AOL trong sá»± tăng trưởng mạnh của nó chẳng khác nào những ná»— lá»±c Ä‘iều khiển Ä‘á»™ng cÆ¡ trên má»™t chiếc máy bay, mà nếu không cẩn thận có thể rÆ¡i ngã bất cứ lúc nào.

Nếu ứng dụng bài học của Jeff Bezos vào sá»± so sánh của Steve Case, bạn có thể thấy rằng bất cứ thất bại nào dù nhỏ nhất cÅ©ng đều có những nguyên nhân sâu xa của nó. Lá»—i lầm có thể là má»™t hành Ä‘á»™ng bất cẩn, má»™t sai sót do sá»± thiếu tập trung hay thậm chí má»™t thái Ä‘á»™ coi thường công việc.
Lập kế hoạch không phù hợp

Không ai ngạc nhiên vì Ä‘ây là má»™t trong những nguyên nhân khá phổ biến, bên cạnh nguyên nhân thiếu vốn kinh doanh hay hoạt Ä‘á»™ng lÆ°u chuyển tiền mặt yếu kém. Sẽ rất quan trọng nếu bạn vạch ra má»™t kế hoạch kinh doanh càng toàn diện và chi tiết bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Việc này có thể mất nhiều thời gian và khi má»™t kế hoạch được chuẩn bị xong thì có thể cần thêm thời gian nhiều tuần hoặc nhiều tháng để hoàn thành. Tuy nhiên, khoảng thời gian Ä‘ó không bị bỏ phí, mà chính là thời gian để có được những thành công chắc chắn hÆ¡n. Ngược lại, nếu bạn không có kế hoạch mà vẫn tiến lên phía trÆ°á»›c theo kiểu "nhắm mắt làm bừa", thì có nhiều khả năng bạn sẽ phải kết thúc kế hoạch Ä‘ó bằng cÆ¡n Ä‘au tim và hàng chục nghìn USD tan thành mây khói.
Thiếu thực thi

Khi hành Ä‘á»™ng không bám sát kế hoạch đề ra, sai lầm rất dá»… xảy ra. Và ngay cả khi kế hoạch đề ra không được thá»±c hiện má»™t cách đầy đủ, sai lầm cÅ©ng là chuyện thường thấy. Khi má»™t CEO từ chức hay má»™t CFO thoái vị, mọi người hiểu rằng nguyên nhân bởi vì họ không thá»±c hiện được những kết quả nhÆ° mong đợi, hay theo ngôn từ của giá»›i phân tích là "ban quản lý không hoàn thành kế hoạch đề ra". Họ bị sa thải khi mắc những sai lầm rõ nhÆ° ban ngày.

Có lẽ, những sai lầm ít nhiều đều do…trời sinh ra thế(!). Các nhân viên trong công ty có thể phải nắm giữ má»™t trách nhiệm mà không được Ä‘ào tạo chuyên môn hay hÆ°á»›ng dẫn phÆ°Æ¡ng pháp thích hợp cho nghiệp vụ này. Điều này cÅ©ng giống nhÆ° khi bạn tình nguyện giúp ai làm má»™t việc gì mà hình dung được công việc Ä‘ó Ä‘òi hỏi những gì ở bạn. Không chỉ có vậy, nhân viên cấp dÆ°á»›i Ä‘ôi khi còn cố tình gây ấn tượng vá»›i cấp trên, để rồi chuốc lấy thất bại bởi họ không biết rằng kết quả má»›i là nhân tố quyết định. Tệ hÆ¡n, họ không tuân theo trình tá»± công việc, và thế là họ gây ra sai sót ngay từ khi vừa bắt tay vào thá»±c hiện.
Thiếu năng lá»±c và kinh nghiệm quản trị

Nhiều hoạt Ä‘á»™ng kinh doanh được bắt đầu từ má»™t người có rất ít kinh nghiệm về quản trị hoặc chÆ°a qua Ä‘ào tạo về quản trị, bởi vì tiền thân của hầu hết các nhà kinh doanh là những người tá»± lập. Má»™t số người nghÄ© rằng lÄ©nh vá»±c quản trị chỉ là ý thức chung (common sense). NhÆ°ng nếu các nhà quản trị không biết Ä‘Æ°a ra những quyết định kinh doanh thích hợp, thì họ sẽ không thể đạt được thành công trong tÆ°Æ¡ng lai.
Rủi ro kinh doanh, thâm thủng tài chính

Quản lý tài chính là công việc nhận định các rủi ro và chế ngá»± rủi ro Ä‘ó. Những sai sót sẽ xảy ra khi những rủi ro trên không được phòng ngừa đầy đủ. Thông thường, sai sót bắt nguồn từ má»™t Ä‘iểm yếu kém nào Ä‘ó trong kinh doanh và khi không ai chú ý đến hoặc không ai nói ra, nó sẽ nhanh chóng biến thành má»™t vụ bê bối tài chính, chẳng hạn nhÆ° má»™t vị CFO không kịp báo trÆ°á»›c cho các nhà đầu tÆ° lúc tình hình xấu diá»…n ra, để rồi hậu quả là CEO của ông ta không thể đạt được mục tiêu của mình.
Ông chủ khá, nhân viên tồi

Má»™t người chủ nhiệt tình, hiểu biết các vấn đề kinh doanh thường vẫn có thể bị hạ bệ hay bị vô hiệu hoá bởi những nhân viên không có kinh nghiệm và không có mục Ä‘ích lành mạnh. Bởi vậy, công ty cần có những nhân viên tốt, được trả lÆ°Æ¡ng xứng Ä‘áng và phần nào chia sẻ được những ý tưởng kinh doanh của ông chủ.
NhÆ°ng má»™t khi Ä‘ã thất bại rồi thì phải làm gì sau Ä‘ó?

Xem xét nguyên nhân từ chính bản thân

Việc tìm ra nguyên nhân xuất phát từ chính bản thân bạn là vô cùng quan trọng, bởi nó sẽ cho bạn biết mình cần sá»­a đổi những gì. Năm Ä‘iều dÆ°á»›i Ä‘ây có thể là những nguyên nhân dẫn đến thất bại:

1. Làm việc cẩu thả: Trong má»—i thất bại, Ä‘iều tồi tệ nhất có thể xảy ra là sá»± phá hoại có chủ Ä‘ích. Giả sá»­ không có việc này thì thủ phạm chính gây ra sai lầm là tính cẩu thả. Đây là má»™t dấu hiệu cho thấy sá»± thiếu khả năng của nhân viên, cÅ©ng nhÆ° ảnh hưởng của nó tá»›i toàn thể công ty.

2. Hành Ä‘á»™ng gấp gáp: Thiếu thời gian cÅ©ng có thể là má»™t nguyên nhân. Hãy Ä‘ánh giá tiến trình công viêc và chủ Ä‘á»™ng về mặt thời gian của bạn tốt hÆ¡n. Không nên nhận những nhiệm vụ mà bạn không đủ thời gian để hoàn thành.

3. Phán quyết tồi: Càng có nhiều kinh nghiệm, bạn càng có khả năng ra quyết định tốt hÆ¡n. Ai cÅ©ng có thể mắc sai lầm do những phán Ä‘oán kém cỏi, vấn đề là có những người mắc sai lầm nhiều hÆ¡n những người khác, cÅ©ng vì thế mà có người làm lãnh đạo và có người làm nhân viên.

4. Hiểu sai công việc: Có khi má»™t ban quản lý đầy kinh nghiệm mang đến má»™t bảng hÆ°á»›ng dẫn tuyệt vời dành cho… má»™t việc khác. Điều quan trọng là phải biết tập trung vào công việc hiện nay của bạn chứ không phải Ä‘Æ°a giải pháp cho những thách thức còn chÆ°a tá»›i.

5. Thiếu thông tin: Quyết định chính là "sản phẩm"sinh ra từ những thông tin Ä‘ã có. Nếu sai lầm xuất phát từ việc thiếu thông tin thì Ä‘ó cÅ©ng không phải là "ngày tận thế"đối vá»›i nhà quản lý, mà chỉ là dấu hiệu cho thấy việc cần thiết phải cập nhập thông tin.

Hãy dÅ©ng cảm

Bên cạnh việc xem xét các nguyên nhân khách quan và chủ quan, bản thân bạn cần có những nhân tố cần thiết để không tiếp tục "sa lầy".

1. Biết lắng nghe: Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các sai lầm là chúng ta luôn ở tÆ° thế phòng thủ và cần phải bảo vệ quan Ä‘iểm của mình, thay vì tập trung phân tích và lắng nghe vấn đề khó khăn.

2. Chấp nhận thá»±c tế: Bạn cần phải nhận ra rằng, bạn càng sá»›m giải quyết những sai lầm, bạn càng đỡ day dứt vá»›i "tá»™i lá»—i"của mình và trở nên có kinh nghiệm hÆ¡n vá»›i tÆ° cách là má»™t nhà quản lý.

3. Làm má»™t người có trách nhiệm: Không gì ấn tượng hÆ¡n việc ta nhận ra má»™t người có trách nhiệm dù trong hoàn cảnh nào. Bởi vậy nếu bạn biết rằng mình không thể che giấu sai lầm Ä‘ó thì hãy hít má»™t hÆ¡i dài và thừa nhận Ä‘iều Ä‘ó.

4. Hãy trung thá»±c vá»›i chính mình: Thẩm vấn lại bản thân xem tại sao lại gây ra lá»—i lầm. Liệu có thể tin rằng bạn hoàn toàn Ä‘úng không, hay Ä‘Æ¡n giản là bạn quá bảo thủ? Thế thì thật tồi tệ, vì không có Ä‘iều gì trở nên tốt đẹp khi bạn quá Æ° bảo thủ. Bạn cần loại bỏ thói quen này càng sá»›m càng tốt.

5. Luôn giữ tinh thần lạc quan: Người khác thường vẫn hay nhá»› sai lầm của bạn, cho dù sai lầm Ä‘ó có nhỏ nhặt đến Ä‘âu Ä‘i nữa. Bạn chỉ cần nhá»› rằng, Ä‘iểm khác biệt giữa người thắng và kẻ bại chính là cách phản ứng và lối hành xá»­ sau má»—i sai lầm. Vì thế khi tá»±a đầu lên gối, hãy hÆ°á»›ng suy nghÄ© vào tổn thất của chính mình, nhÆ°ng hãy êm đềm Ä‘i vào giấc ngủ vá»›i tâm niệm rằng bạn có thể vượt qua mọi khó khăn.

Và dÅ©ng cảm hÆ¡n nữa

Lúc này là thời Ä‘iểm bạn cần hành Ä‘á»™ng đề giải thoát mình khỏi sai lầm. Không có nghÄ©a bạn là kẻ ngu ngốc chỉ vì bạn trót phạm phải má»™t sai lầm. Ai cÅ©ng có thể sai lầm, thậm chí ngay cả những vận Ä‘á»™ng viên xuất sắc nhất hay những doanh nhân nhạy bén nhất. Chủ yếu là bạn phải nhá»› rằng bay càng cao càng nguy hiểm, nhÆ°ng không bay thì cÅ©ng chẳng có lối thoát nào. Bạn cần làm sao để nhận được sá»± đồng thuận từ phía các nhân viên trong kế hoạch hành Ä‘á»™ng nhằm khắc phục sai lầm. Hãy trình bày vá»›i mọi người khi bạn muốn sá»­a chữa sai lầm. Nhá»› rằng Ä‘ôi khi bạn phải nhờ ai Ä‘ó dọn dẹp há»™ cái má»› há»—n Ä‘á»™n- hậu quả của sai lầm do bạn gây ra. Vì vậy, nếu bạn có cÆ¡ há»™i tá»± sá»­a chữa những sai lầm và giữ gìn thể diện, hãy bảo đảm rằng bạn sẽ không phạm phải má»™t sai lầm tÆ°Æ¡ng tá»±.

Tóm lại, tất cả chúng ta đều có thể mắc sai lầm trong kinh doanh. Thật đấy, tất cả chúng ta đều mắc sai lầm. CÅ©ng nhÆ° trong má»™t trận bóng chày, má»™t số cầu thủ cố chạm đến Ä‘iểm đầu tiên trong 4 Ä‘iểm phải được chạm bóng để giữ lượt của mình, còn những người khác làm rào chắn. Dù chÆ¡i ở vị trí nào thì bạn cÅ©ng có khả năng mắc sai lầm. Nếu vai trò của bạn là làm hàng rào, rất có thể quả bóng của bạn sẽ bị văng ra làm vỡ kính má»™t chiếc xe hÆ¡i đậu bên ngoài. Trong mọi trường hợp, hãy nhận trách nhiệm, bồi thường thiệt hại và mỉm cười tạm biệt lá»—i lầm.