Nghệ Thuật Xây Dựng Chiến Lược Lãnh Đạo

Các nhà lãnh đạo thường thiết lập và triển khai các chiến lược kinh doanh rất tốt, bởi vì họ Ä‘ã được học Ä‘iều này trong các trường đại học. NhÆ°ng chắc hẳn có đến 99,99% trong số họ không biết đến chiến lược lãnh đạo nghÄ©a là gì, đấy là còn chÆ°a nói đến phải làm thế nào để má»™t chiến lược lãnh đạo có thể ăn khá»›p vá»›i má»™t chiến lược kinh doanh.

Nếu coi chiến lược kinh doanh là má»™t con tàu, thì chiến lược lãnh đạo là Ä‘á»™ng cÆ¡ giữ cho con tàu thăng bằng khi chuyển Ä‘á»™ng. Không có chiến lược lãnh đạo, các chiến lược kinh doanh rất dá»… bị chìm xuống sông, xuống biển.

 

Trong thế chiến lần thứ 2, Winston Churchill – má»™t trong những nhà lãnh đạo quan trọng nhất trong lịch sá»­ nÆ°á»›c Anh và lịch sá»­ thế giá»›i, Ä‘ã khắc má»™t câu lên mặt bàn của ông ‎có ý rằng: không thể nói chúng ta Ä‘ang làm những Ä‘iều tốt nhất cho mình, mà chỉ có thể nói chúng ta phải thá»±c hiện thành công những gì chúng ta cho là cần thiết.

Vạn vật trên thế giá»›i đều Ä‘òi hỏi được Ä‘Æ¡m hoa kết trái. Nếu chỉ có những ý định, mục Ä‘ích hay những lời hứa hẹn suông thì chẳng có tác dụng gì cả. Và má»™t trong những cách tốt nhất đối vá»›i bất cứ má»™t nhà lãnh đạo nào nếu muốn đạt được thành quả là phải thá»±c thi má»™t chiến lược kinh doanh. Chiến lược ở Ä‘ây là má»™t kế hoạch, má»™t phÆ°Æ¡ng pháp hoặc là tổng hợp của rất nhiều hành Ä‘á»™ng liên hoàn để đạt được mục Ä‘ích cụ thể. Không quan trọng là bạn Ä‘ang làm công việc gì, hay Ä‘ang lãnh đạo bao nhiêu người, chỉ biết rằng nếu nhÆ° bạn không tận dụng được các cÆ¡ há»™i và thách thức để triển khai và thá»±c thi chiến lược kinh doanh má»™t cách có hiệu quả, tức là bạn Ä‘ang tá»± Ä‘ánh mất khả năng để có thể gặt hái được những thành quả nhÆ° mong đợi.

Ở má»™t ý nghÄ©a nào Ä‘ó, các chiến lược kinh doanh có thể hiểu nhÆ° má»™t tờ giấy hẹn trả tiền, đến hạn thì phải thanh toán các khoản nợ khi được yêu cầu. Và má»™t trong những lý do khiến cho những chiến lược kinh doanh trở nên kém giá trị bởi vì chúng không được há»— trợ bởi má»™t chiến lược lãnh đạo.

Vậy chiến lược lãnh đạo là gì? Bạn Ä‘ã bao giờ từng được nghe đến Ä‘iều này chÆ°a? Lâu nay, chiến lược lãnh đạo không được nói đến, bởi vì Ä‘Æ¡n giản nó chÆ°a từng được giảng dạy trong các trường Ä‘ào tạo kinh doanh. Nếu coi chiến lược kinh doanh là má»™t con tàu, thì chiến lược lãnh đạo là Ä‘á»™ng cÆ¡ giữ cho con tàu thăng bằng khi chuyển Ä‘á»™ng. Không có chiến lược lãnh đạo, các chiến lược kinh doanh rất dá»… bị chìm xuống sông, xuống biển.

Để hiểu má»™t chiến lược lãnh đạo là gì, trÆ°á»›c hết bạn hãy xem xét các hoạt Ä‘á»™ng lãnh đạo trong quá khứ của mình Ä‘ã diá»…n ra nhÆ° thế nào.

Bạn hãy lấy ra má»™t tờ giấy trắng, chia thành 2 cá»™t, đặt tên là cá»™t A và cá»™t B. Ở đầu cá»™t A, bạn viết “Chiến lược kinh doanh”; cá»™t B bạn ghi “ Chiến lược lãnh đạo” – hay có thể còn được hiểu là các chiến lược khác Ä‘ã được bạn sá»­ dụng để kích thích lòng nhiệt huyết của nhân viên khi thá»±c thi các chiến lược kinh doanh.

Hãy suy nghÄ© về các chiến lược mà công ty của bạn Ä‘ã thá»±c hiện trong nhiều năm vừa qua. Chúng có thể là các chiến lược sản phẩm; chiến lược dịch vụ; chiến lược tăng trưởng; chiến lược bạn hàng; hoặc chiến lược marketing. Bạn không cần mô tả chi tiết các chiến lược, chỉ ghi tên là đủ.

Má»—i má»™t chiến lược ở cá»™t A liệu có chiến lược tÆ°Æ¡ng ứng ở cá»™t B không? Khoảng trống từ cá»™t A chiếu sang cá»™t B có thể coi là khoảng trống chết người. Có nghÄ©a là chiến lược kinh doanh Ä‘ó Ä‘ã không được gia cố thêm bởi má»™t chiến lược lãnh đạo.

Không quan trọng là bạn Ä‘ang lãnh đạo 3 người, 300 người hay 3.000 người, thậm chí nhiều hÆ¡n thế. CÅ©ng không quan trọng bạn Ä‘ang hoạt Ä‘á»™ng trong lÄ©nh vá»±c bán hàng, bạn là giám sát viên thá»±c thi kế hoạch, bạn là nhà quản lý marketing hay là má»™t COO, CFO hay CEO, thì bạn đều cần có má»™t chiến lược lãnh đạo. Trên thá»±c tế, bất kỳ những gì mà bạn làm đều cần phải có những suy nghÄ© chiến lược. Việc có được má»™t thói quen xem xét tất cả những gì mà mình làm dÆ°á»›i dạng thuật ngữ chiến lược sẽ mang đến cho bạn má»™t lợi thế lá»›n để thăng tiến nghề nghiệp.

Nguồn gốc của từ “chiến lược” xuất phát từ hai từ tiếng Đức, nghÄ©a của từ đầu tiên là “Ä‘óng quân” hoặc “trải quân”, và từ thứ hai có nghÄ©a là “chèo lái”. Ở má»™t nghÄ©a khác, chiến lược có nghÄ©a Ä‘Æ°a ra phÆ°Æ¡ng hÆ°á»›ng, tổ chức và tập hợp sức mạnh từ các tổ chức nằm rải rác thành má»™t khối thống nhất.

Các nhà lãnh đạo thường thiết lập và triển khai các chiến lược kinh doanh rất tốt, bởi vì họ Ä‘ã được học Ä‘iều này trong các trường đại học. NhÆ°ng chắc hẳn có đến 99,99% trong số họ không biết đến chiến lược lãnh đạo nghÄ©a là gì, đấy là còn chÆ°a nói đến phải làm thế nào để má»™t chiến lược lãnh đạo có thể ăn khá»›p vá»›i má»™t chiến lược kinh doanh.

Các chiến lược lãnh đạo không được Ä‘Æ°a vào giảng dạy trong các trường kinh doanh bởi vì người ta nhận ra rằng rất khó có thể Ä‘Æ°a ra má»™t công thức chung vì nó quá trừu tượng, hÆ¡n nữa lại phụ thuá»™c rất nhiều vào các mối quan hệ và kinh nghiệm được Ä‘úc kết và tích luỹ trong quá trình làm việc.

Các nhà lãnh đạo khi thiết lập và thá»±c hiện chiến lược thường chỉ lÆ°u tâm đến bản thân chiến lược Ä‘ó, mà ít khi suy nghÄ© đến những con người sẽ trá»±c tiếp triển khai chiến lược này. Mặc dù không cố ý, nhÆ°ng nhÆ° vậy họ Ä‘ã bị rÆ¡i vào cái “bẫy” gọi là “áº£o tưởng của sá»± tá»± tÆ°Æ¡ng tác” – có nghÄ©a là họ tin chắc rằng nếu mình tận tâm vá»›i công việc, thì các nhân viên dÆ°á»›i quyền cÅ©ng tá»± Ä‘á»™ng tận tâm vá»›i công việc được giao phó. Đó thá»±c sá»± là má»™t suy nghÄ© hàm hồ. Sá»± tận tâm không thể có được bằng các mệnh lệnh, mà phải biết cách gieo trồng má»›i mong gặt hái được kết quả.

Và bây giờ là bốn bÆ°á»›c bạn cần quan tâm đến khi thiết lập má»™t chiến lược lãnh đạo:

1. Hiểu rõ cách thức triển khai các chiến lược kinh doanh

Có rất nhiều sách vở cÅ©ng nhÆ° các khóa Ä‘ào tạo về cách triển khai và thá»±c thi các chiến lược kinh doanh. Do vậy, nếu bạn là má»™t nhà lãnh đạo, cÅ©ng không cần phải phát minh ra má»™t phÆ°Æ¡ng thức nào má»›i, chỉ cần nắm vững và hiểu rõ những kiến thức Ä‘ó cÅ©ng đủ để bạn có thể thá»±c thi thành công các chiến lược kinh doanh.

2. Hãy nhận biết chính xác thế nào là Æ°á»›c mÆ¡ của má»™t nhà lãnh đạo chân chính

Tại sao lại nói đến các mÆ¡ Æ°á»›c? Chắc chắn nó không được mềm mại, ấm áp và dá»… vÆ°Æ¡n tá»›i nhÆ° trong đời thường, những mÆ¡ Æ°á»›c này là má»™t thứ chất liệu rất thô cứng và không dá»… đạt được. Hãy nhìn từ góc Ä‘á»™ sau: công việc lãnh đạo có Ä‘á»™ng cÆ¡ thúc đẩy từ ná»™i tâm bên trong hay Ä‘Æ¡n thuần chỉ là‎ ý muốn phải dẹp những chÆ°á»›ng ngại vật trên đường Ä‘i. Ở những nhà lãnh đạo tài ba, họ thường không Ä‘Æ°a ra các mệnh lệnh buá»™c các nhân viên phải làm việc, mà họ biết cách khuyến khích nhân viên, khiến cho nhân viên muốn được làm việc.

Sai lầm của phần Ä‘ông các nhà lãnh đạo nằm ở chá»—: họ Ä‘ã không nghiên cứu sâu về lÄ©nh vá»±c Ä‘á»™ng cÆ¡ của con người. Vì vậy, họ Ä‘ã không thể khuyến khích được nhân viên làm việc có hiệu quả. Nếu nhÆ° bạn nghiên cứu kỹ về mục tiêu, mục Ä‘ích, khát vọng và tham vọng của con người dÆ°á»›i góc Ä‘á»™ tâm lý‎ học, bạn sẽ tìm ra được căn nguyên của Ä‘á»™ng cÆ¡. Đó chính là những mÆ¡ Æ°á»›c, khát khao. Rất nhiều nhà lãnh đạo Ä‘ã thất bại vì Ä‘ã không coi trọng Ä‘iều này.

Những mÆ¡ Æ°á»›c này không phải là mục tiêu hay mục Ä‘ích. Mục tiêu là kết quả mà bằng ná»— lá»±c chúng ta sẽ đạt được. Má»™t Æ°á»›c mÆ¡ có thể chứa Ä‘á»±ng trong nó rất nhiều mục tiêu. Và để má»™t mÆ¡ Æ°á»›c biến thành hiện thá»±c, bạn phải đạt được các mục tiêu Ä‘ã đề ra, giống nhÆ° cách chúng ta vượt qua những viên Ä‘á chắn trên đường để Ä‘i đến Ä‘ích. NhÆ°ng bạn đạt được các mục tiêu cÅ©ng chÆ°a chắc Ä‘ã đạt được Æ°á»›c mÆ¡.

Ví dụ, Martin Luther King – nhà lãnh đạo cuá»™c đấu tranh giành quyền bình đẳng cho người da Ä‘en ở Mỹ – Ä‘ã không nói: “Tôi có má»™t mục tiêu…” hay “Tôi có má»™t mục Ä‘ích…”. Sá»± tài tình trong cách diá»…n thuyết của ông thể hiện ở chá»—: “Tôi có má»™t Æ°á»›c mÆ¡…”.

Ước mÆ¡ cÅ©ng không phải là những khát vọng hay tham vọng. Khát vọng và tham vọng chỉ là những khao khát mạnh mẽ để đạt được Ä‘iều gì Ä‘ó. Vì vậy, Martin Luther King cÅ©ng Ä‘ã không nói rằng ông có má»™t khát vọng và tham vọng mà rằng: “…Tôi có má»™t giấc mÆ¡, rồi có má»™t ngày trên những ngọn đồi đất đỏ của Georgia, con của nô lệ và con của chủ nô sẽ ngồi lại vá»›i nhau bên bàn ăn của tình huynh đệ”. Ông Ä‘ã nói “Ngày hôm nay tôi có má»™t Æ°á»›c mÆ¡…”.

Nếu bạn là má»™t nhà lãnh đạo Ä‘ang nói đến những khát vọng và tham vọng, tức là bạn Ä‘ang nói đến những Ä‘á»™ng cÆ¡ thúc đẩy/khuyến khích con người. NhÆ°ng liệu bạn Ä‘ã Ä‘i sâu vào cái cốt yếu bên trong của những Ä‘á»™ng cÆ¡ Ä‘ó chÆ°a? Có thể nói, má»™t người rất khát khao và có tham vọng để đạt được má»™t mÆ¡ Æ°á»›c, hay những khát khao và tham vọng Ä‘ó nằm ở má»™t tầng nông hÆ¡n có tầm quan trọng ít hÆ¡n má»™t Æ°á»›c mÆ¡ trong tâm hồn con người.

Má»™t Æ°á»›c mÆ¡ bao gồm tất cả những Æ°á»›c ao, mong mỏi, khát khao được ấp ủ trong lòng chúng ta. Nó là hiện thân cho cá tính riêng của má»—i người. Chúng ta chÆ°a thể cảm nhận mình trọn vẹn là má»™t con người cho đến khi chÆ°a nhận ra được những Æ°á»›c mÆ¡ của mình. Nếu các nhà lãnh đạo Ä‘ang “Ä‘ánh cắp” những mÆ¡ Æ°á»›c của các nhân viên, nếu họ chỉ Ä‘Æ¡n giản Ä‘Æ°a ra các mục tiêu phải đạt được, thì họ Ä‘ang bỏ lỡ cÆ¡ há»™i tốt nhất có thể các giúp nhân viên của mình trở nên hăng hái, sôi nổi làm việc để đạt được những thành quả lá»›n lao.

Tóm lại, nếu các nhà lãnh đạo muốn công ty của mình liên tục đạt được những thành quả vang dá»™i, thì Ä‘iều đầu tiên mà họ cần phải quan tâm chính là các mÆ¡ Æ°á»›c của những nhân viên dÆ°á»›i quyền mình.

3. Tạo ra một "ước mơ được chia sẻ"

Để cái Ä‘ích đến của công ty và những mÆ¡ Æ°á»›c của các nhân viên được hòa quyện làm má»™t, thì bạn phải tạo ra má»™t “Æ°á»›c mÆ¡ được chia sẻ”. Bạn không thể sang bÆ°á»›c tiếp theo trừ phi bạn Ä‘ã có được má»™t “Æ°á»›c mÆ¡ được chia sẻ”.

Nếu bạn là má»™t nhà lãnh đạo, bạn phải có Ä‘á»™ng cÆ¡. Nếu bạn không có Ä‘á»™ng cÆ¡, bạn không thể lãnh đạo được. NhÆ°ng bạn phải hiểu rằng: vấn đề quan trọng của má»™t chiến lược lãnh đạo không nằm trong Ä‘á»™ng cÆ¡ của nhà lãnh đạo, mà nằm ở chá»— bạn có thể truyền được Ä‘á»™ng cÆ¡ và lòng nhiệt huyết, tận tâm của mình vá»›i công việc đến các nhân viên để cho họ cÅ©ng có lòng nhiệt huyết và Ä‘á»™ng cÆ¡ giống nhÆ° bạn.

Bằng cách này, vá»›i má»™t “Æ°á»›c mÆ¡ được chia sẻ”, bạn sẽ thấy mọi việc không chỉ Ä‘Æ¡n giản là “Chiến thắng, chiến thắng bằng mọi cách”, mà khi Ä‘ó mối quan hệ giữa bạn vá»›i nhân viên sẽ giầu có và sâu sắc hÆ¡n nhiều hai chữ “chiến thắng”.

Má»™t “Æ°á»›c mÆ¡ được chia sẻ” là má»™t quan hệ bắt nguồn từ những suy tính và lời giải có lợi cho nhau. Có lợi cho cả công ty và cho cả Ä‘á»™i ngÅ© nhân viên của công ty.

4. Chuyển “mÆ¡ Æ°á»›c được chia sẻ” thành má»™t chiến lược lãnh đạo

Bạn có được chiến lược lãnh đạo là khi “Æ°á»›c mÆ¡ được chia sẻ” biểu thị thành má»™t kế hoạch hành Ä‘á»™ng. Trong kế hoạch hành Ä‘á»™ng, bạn phải vạch ra được các mốc quan trọng để Ä‘Æ°a bạn đến “Æ°á»›c mÆ¡ được chia sẻ”. Mốc quan trọng đầu tiên có lẽ là má»™t sá»± nhận biết chính xác, dá»… hiểu những việc cần thiết của má»™t nhà lãnh đạo chân chính và những việc cần thiết này phải ăn khá»›p chặt chẽ vá»›i chiến lược kinh doanh.

***

Churchill Ä‘ã Ä‘úng khi nói rằng “…chúng ta phải thá»±c hiện thành công những gì mà mình cho là cần thiết”. Và má»™t trong những cách tốt nhất đối vá»›i bất kỳ nhà lãnh đạo nào muốn nhân viên của mình thá»±c hiện thành công những gì mình cho là cần thiết là biết cách kết nối ăn khá»›p má»™t chiến lược kinh doanh vá»›i má»™t chiến lược lãnh đạo.