Trong má»—i con búp bê Matruska là má»™t con búp bê nhá» hÆ¡n, nếu lãnh đạo chỉ sá» dụng những ngưá»i kém hÆ¡n mình thì cuối cùng trong công ty chỉ còn lại những ngưá»i tí hon.
John Keegan, má»™t nhà quân sá»± cá»§a nước Anh, cho rằng má»™t trong năm đức tính quan trá»ng cá»§a những ngưá»i chỉ huy kiệt xuất là phải làm cho những ngưá»i lính cảm nháºn được rằng hỠđược cấp chỉ huy quan tâm. Äạo làm tướng, phải hiểu và cảm nháºn được những khó khăn, nguy hiểm mà những ngưá»i lính cá»§a mình Ä‘ang phải đối mặt. Ngưá»i chỉ huy phải hòa đồng, chia sẻ những khó khăn và hiểm nguy Ä‘ó.
Và má»™t khi những Ä‘iá»u này được thể hiện bằng hành động, chứ không phải là lá»i nói, sẽ làm cho những ngưá»i lính cảm nháºn được những tình cảm thá»±c sá»± từ vị tướng cá»§a mình.
Trong doanh nghiệp cÅ©ng váºy. Những tình cảm ấm áp, chân thành cá»§a ngưá»i lãnh đạo sẽ là những dấu ấn quan trá»ng trong lòng má»—i nhân viên. Má»™t chuyến Ä‘i thăm nhân viên Ä‘ang làm việc trên công trưá»ng xây dá»±ng vào giữa Ä‘êm Ä‘ông giá lạnh, má»™t món quà nhá» sau chuyến Ä‘i công tác, má»™t tin nhắn chúc mừng những thành công mà nhân viên má»›i đạt được… những sá»± quan tâm Ä‘ó, dù có thể là rất nhá», nhưng tác động rất lá»›n đến sá»± gắn kết giữa nhân viên và lãnh đạo.
Trong tháºp niên 1980-1990 tại Pháp, hãng sản xuất xe quốc doanh Renault gặp nhiá»u khó khăn, thua lá»—, và Peugeot, má»™t hãng xe ngoài quốc doanh, Ä‘ã vượt qua và trở thành số má»™t. Lúc Ä‘ó, các nhà lãnh đạo Renault Ä‘ã tìm hiểu và nháºn ra cÆ¡ cấu tổ chức cá»§a hãng có ba đặc Ä‘iểm chính. Äặc Ä‘iểm thứ nhất, nhân viên luôn thụ động vì lệnh từ cấp trên luôn luôn là “phải làm”. Thứ hai là má»—i khi gặp khó khăn, cấp dưới lúc nào cÅ©ng “xin ý kiến chỉ đạo” cá»§a cấp trên vì sợ trách nhiệm. Và cuối cùng là ban tổng giám đốc can thiệp quá sâu vào công việc cá»§a các phòng, ban.
Chá»§ tịch kiêm Tổng giám đốc má»›i, ông Wiltzer, Ä‘ã quyết định thay đổi cách lãnh đạo tại Renault. Thông qua nhiá»u kênh lấy ý kiến, ông Wiltzer tạo Ä‘iá»u kiện để các nhân viên đưa ra những ý kiến Ä‘óng góp nhằm đưa hãng trở lại vị trí số má»™t. Và những ý kiến này Ä‘á»u được xem xét và đưa vào áp dụng nếu khả thi. Việc lấy ý kiến rá»™ng rãi cấp dưới trở thành má»™t thá»±c tế tại Renault.
Không chỉ có váºy, ông giám đốc còn chá»§ trì những há»™i nghị bán chính thức mà đại diện các cấp từ thấp đến cao nhất Ä‘á»u được phát biểu và được lắng nghe tháºt sá»±. Song song Ä‘ó là chính sách á»§y quyá»n cho các giám đốc và hỠđược gặp tổng giám đốc má»™t cách nhanh chóng má»—i khi cần thiết. Ví dụ, giám đốc chất lượng có quyá»n Ä‘ình chỉ sản xuất khi có bằng chứng là dây chuyá»n sản xuất có vấn Ä‘á».
Vá» mặt nào Ä‘ó, ông Wiltzer Ä‘ã áp dụng lá»i khuyên cá»§a Tá» Phòng dành cho Lưu Bang, vua nhà Hán, là Ä‘ã dùng ngưá»i thì phải tin ngưá»i. Ông Ä‘ã biến “phải làm” trở thành “thích làm” từ cá»™ng đồng nhân viên cá»§a Renault.
Năm năm sau, hãng Ä‘ã lấy lại vị trí dẫn đầu và có lãi lá»›n, quyá»n lợi xã há»™i cá»§a hãng được xem như là má»™t tấm gương cho các táºp Ä‘oàn tại Pháp. Cái tâm cá»§a ông Wiltzer là biết lắng nghe cấp dưới, dù ông là má»™t ngưá»i rất quyết Ä‘oán. Lãnh đạo không chỉ dừng lại ở sá»± thể hiện tình cảm và tâm lý coi trá»ng nhân viên, mà còn cần tạo ra má»™t môi trưá»ng để nhân viên thá»±c sá»± làm chá»§ công việc cá»§a mình, được tham gia quản lý, hay nói cách khác là phá vỡ ranh giá»›i giữa quản lý và bị quản lý. Äó là má»™t trong những nguyên nhân khiến Nháºt Bản, nhiá»u nhân viên gần như suốt Ä‘á»i gắn bó vá»›i má»™t công ty và xem Ä‘ó như là gia Ä‘ình cá»§a há».
Hợp tác là nguồn sức mạnh cá»§a má»™t táºp thể, muốn hợp tác cần có sá»± tham gia cá»§a má»i ngưá»i. Nếu chỉ chú trá»ng quyá»n lá»±c, táºp trung quyá»n lá»±c thì tinh thần hợp tác sẽ rất kém. Muốn má»i ngưá»i hợp tác, muốn các nhân viên yêu nghá», cấp lãnh đạo cần cho há» cảm nháºn được má»™t ná»n dân chá»§ trong doanh nghiệp, cho há» tham gia vào những quyết định. Äiá»u Ä‘ó Ä‘òi há»i ngưá»i lãnh đạo phải vạch ra phương án cho cấp dưới tham gia vào những quyết sách cá»§a đơn vị mình, được hưởng lợi ích từ những quyết sách ấy mang lại.
Trong khi Ä‘ó, ngưá»i lãnh đạo độc Ä‘oán, chỉ làm theo ý cá»§a mình sẽ không bao giá» nháºn được những ý kiến cá»§a cấp dưới, không thể khiến nhân viên hợp tác vá»›i mình.
Cái tâm cá»§a ngưá»i lãnh đạo còn được thể hiện trong việc dùng ngưá»i. Rất nhiá»u lãnh đạo sợ sá» dụng những ngưá»i giá»i hÆ¡n mình, luôn muốn giữ vị thế độc tôn cá»§a mình trong má»™t số công việc then chốt. Thá» há»i má»™t công ty mà lãnh đạo nào cÅ©ng như váºy có phát triển được không? Trong má»—i con búp bê Matruska là má»™t con búp bê nhá» hÆ¡n, nếu lãnh đạo chỉ sá» dụng những ngưá»i kém hÆ¡n mình thì cuối cùng trong công ty chỉ còn lại những ngưá»i tí hon.
Sá» dụng những ngưá»i giá»i, tạo má»™t môi trưá»ng làm việc hợp tác và tinh thần làm chá»§, quan tâm đến tình cảm cá»§a nhân viên, tất cả Ä‘iá»u Ä‘ó thá»±c sá»± cần cái “tâm” cá»§a ngưá»i lãnh đạo. Nhưng đổi lại, ngưá»i lãnh đạo chắc chắn sẽ làm bùng nổ những nguồn sinh lá»±c má»›i trong má»—i nhân viên cá»§a mình. Và Ä‘ó chính là ngưá»i lãnh đạo có tầm.